กนก ตั้งคำถาม-เรียกร้องทบทวนร่าง พ.ร.บ. ขนส่งทางราง หวังความยั่งยืนและเป็นธรรม

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๑ · ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๕

กนก วงษ์ตระหง่าน อภิปรายสนับสนุนร่าง พ.ร.บ. การขนส่งทางราง โดยเน้นย้ำความจำเป็นในการพัฒนาโครงข่ายรางอย่างครอบคลุมและเป็นธรรม พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงความสมดุลระหว่างประโยชน์สาธารณะกับความคุ้มค่าของการลงทุนในระยะยาว รวมถึงเรียกร้องให้ร่างกฎหมายชี้แจงหลักเกณฑ์เพื่อป้องกันความไม่เป็นธรรมต่อนักลงทุนและประชาชน ตลอดจนหลีกเลี่ยงภาระที่อาจเกิดจากสัญญาการลงทุนระยะยาวอย่างชัดเจน

ศาสตราจารย์กนก วงษ์ตระหง่าน แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ ผม กนก วงษ์ตระหง่าน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ผมมีอยู่ ๔ ประเด็นครับท่านประธาน

ในประเด็นที่ ๑ ผมขออนุญาตที่จะอภิปรายสนับสนุนร่างการขนส่งทางราง พ.ศ. .... เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลทางการบริหารการขนส่งทางรางให้สำเร็จ ตามหลักการของร่างพ.ร.บ. นี้ครับท่านประธาน หลักการของร่าง พ.ร.บ. นี้ที่สำคัญมี ๒ เรื่อง เรื่องที่ ๑ ก็คือการทำโครงข่ายให้สมบูรณ์ครอบคลุมทั่วทั้งประเทศ ส่วนไร้รอยต่อนั้นเป็น รายละเอียดครอบคลุมทั้งประเทศ นี่คือหลักการข้อที่ ๑ หลักการข้อที่ ๒ อัตราค่าโดยสาร ค่าขนส่งสินค้าที่เป็นธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เป็นธรรมกับประชาชน ไม่ใช่ที่เป็นธรรมกับผู้ลงทุน แต่เพียงอย่างเดียว ใน ๒ หลักการดังกล่าวนี้นำไปสู่ประเด็นที่เราต้องพิจารณาที่สำคัญก็คือ การปฏิบัติ พ.ร.บ. นี้ท่านประธานครับ เราจะปฏิบัติ พ.ร.บ. นี้อย่างไรให้เกิดความสำเร็จตาม หลักการที่ได้กล่าวไว้ เพราะฉะนั้นการพิจารณาในชั้นกรรมาธิการของ พ.ร.บ. นี้จะต้องลงไปดู ในบางมาตราให้ชัดเจน พร้อมกับที่สำคัญคือการตั้งข้อสังเกตท้าย พ.ร.บ. เพื่อให้รัฐบาลนำไป ปฏิบัติให้ชัดเจน

ผมอยากจะขออนุญาตไปสู่ประเด็นที่ ๒ ในเรื่องของข้อสังเกตและบางมาตรา ที่ควรจะต้องเปลี่ยนแปลง ประเด็นที่ต้องพิจารณามีดังนี้ครับท่านประธาน คำถามก็คือว่า การขนส่งทางรางตามหลักการที่พูดถึงนั้นตั้งบนหลักคิดอะไรครับ ตั้งบนหลักคิดอะไร หลักคิดเรื่องนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับการลงทุน เกี่ยวข้องโดยตรงกับการบริหารระบบรางครับ ท่านประธานครับ คำถามก็คือการลงทุนและการบริหารระบบรางนั้นตั้งบนหลักอะไร หลักคิดของท่านคืออะไร ผมขออนุญาตพูดเป็นภาษาง่าย ๆ มีหลักคิดอยู่ ๒ เรื่อง เรื่องที่ ๑ ก็คือเพื่อประโยชน์สาธารณะ เรื่องที่ ๒ เพื่อความคุ้มค่าของการลงทุน และในความเป็นจริง ของการปฏิบัติเราพบว่าหลักคิด ๒ ข้อนี้มักจะขัดแย้งกัน และหาจุดลงตัวค่อนข้างยาก จึงทำให้เกิดคำถามว่าระหว่างประโยชน์สาธารณะกับความคุ้มค่าของการลงทุนนั้นจุดสมดุลอยู่ที่ ไหนท่านประธาน ถ้าเราหาจุดสมดุลไม่ได้เราจะมีปัญหามากมาย ทุกวันนี้การหาจุดสมดุล ถูกกำหนดด้วยปัจจัยอะไรครับ ปัจจัยด้วยสถานะทางเศรษฐกิจ ปัจจัยด้วยสถานะทางสิ่งแวดล้อม หรือปัจจัยทางการเมืองครับ สิ่งเหล่านี้ถ้าไม่คงเส้นคงวาเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาในแต่ละยุค แต่ละสมัยมันจะไปบิดเบือนโครงการขนส่งทางรางครับประธาน และการบิดเบือนตรงนี้ทำให้เกิด ปัญหาสำคัญ ๒ เรื่อง

เรื่องที่ ๑ คือปัญหาการลงทุนของโครงการทางราง โครงการนี้ไปได้ โครงการนี้ ไปไม่ได้ โครงการนี้ร้องเรียน โครงการนี้มีปัญหาครับ นี่คือปัญหาที่ ๑

ปัญหาที่ ๒ คือปัญหาการบริหารสัญญาของโครงการ การลงทุนทางราง เป็นการลงทุนระยะยาวอย่างน้อย ๓๐ ปี แล้วก็ต่อสัญญาอีก ๓๐ ปี วันนี้ไปถึงอีก ๓๐ ปี เป็น ๙๐ ปี ตลอดระยะเวลา ๙๐ ปีนี้ผู้ลงทุน รัฐบาล และประชาชนจะอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข และสงบสุขได้อย่างไรครับท่านประธาน นี่คือประเด็นของการบริหารสัญญาการลงทุน ด้วยเหตุผลอันนี้เราจึงต้องการความชัดเจนในเรื่องของหลักคิดที่มั่นคงของกรมการขนส่งทางราง ถ้าเราไม่มีหลักคิดที่ชัดเจนตรงนี้เรามีปัญหาตลอดเวลาครับท่านประธาน นั่นคือประเด็นที่ ๒ ที่ผมขอตั้งข้อสังเกต

ประเด็นที่ ๓ เมื่อเรามี พ.ร.บ. นี้การลงทุนใหม่เราทำได้ดี ขอบคุณครับ คำถามคือการปรับแก้การลงทุนขนส่งทางรางที่ผ่านมาเพื่อนำไปสู่การเข้าใกล้หลักคิด ที่ถูกต้องของการบริหารการขนส่งทางรางเราจะทำอย่างไรครับท่านประธาน วันนี้ชัดเจนครับ เรามีตัวอย่างปัญหาที่เกิดขึ้นมากมาย หลายท่านในสภาแห่งนี้ได้พูดแล้ว เช่นรถไฟฟ้าสายสีเขียว มีปัญหาครับ เราจะแก้ด้วยหลักคิดอะไร ถ้าเราแก้หลักคิดที่ไม่ถูกต้องเรามีปัญหาต่อไปครับ เราจะด้วยหลักคิดอะไร ท่านต้องตอบครับ รถไฟรางคู่ รถไฟความเร็วสูง เราจะเลือกว่า ทำอะไรก่อนหลัง ที่ไหนก่อนหลังด้วยหลักคิดอะไรครับท่านประธาน ค่าโดยสาร ค่าขนส่ง ค่าบริการ ค่าใช้ประโยชน์จากรางและทรัพย์สินเราจะกำหนดด้วยหลักคิดอะไรครับ เราจะ คำนึงถึงความคุ้มค่าทางการลงทุนหรือเราจะยึดหลักประโยชน์สาธารณะเป็นหลัก หรือเราจะยึด การแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าเป็นครั้งคราวไป ทางเลือกเหล่านี้มีผลโดยตรงต่อ ๒ ประเด็นที่ท่าน ต้องเลือก

เรื่องที่ ๑ เราจะให้ค่าขนส่งและค่าโดยสารถูก และเศรษฐกิจเติบโตประเทศชาติ ได้ประโยชน์ หรือเราจะเลือกค่าขนส่ง ค่าบริการให้คุ้มค่ากับการลงทุนให้เป็นไปได้ และผู้ใช้บริการ เป็นผู้ที่มาแบ่งความรับผิดชอบในเรื่องนี้ครับท่านประธาน ๒ ประเด็นนี้สำคัญมากและ มีผลกระทบอย่างรุนแรง ท่านจะเลือกอะไรครับ ด้วยเหตุผลอะไรครับ

ประเด็นสุดท้ายครับท่านประธาน คำถามสำคัญที่เราจะต้องพิจารณาในชั้น กรรมาธิการของ พ.ร.บ. นี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรมการขนส่งทางรางท่านต้องตอบว่าร่าง พ.ร.บ. การขนส่งทางราง พ.ศ. .... ที่เรากำลังทำนี้จะให้หลักประกันใน ๓ เรื่องอย่างไร

คำถามที่ ๑ การยึดประโยชน์สาธารณะกับความคุ้มค่าของการลงทุน จุดสมดุลอยู่ที่ไหน ไม่ใช่เฉพาะวันนี้ แต่ในระยะยาวคืออะไร นี่เราต้องการคำตอบ ถ้าเราไม่มี คำตอบตรงนี้ ผมยืนยันกับท่านประธานได้ว่าโครงการทุกโครงการจะมีปัญหาแน่นอนครับ

คำถามที่ ๒ การใช้จุดสมดุลดังกล่าวนั้น ในการลงทุนขนส่งทางรางของ โครงการต่าง ๆ อยู่ในมาตรฐานเดียวกันหรือเปล่าครับ สายสีเขียวใช้อย่างหนึ่ง สายสีแดง ใช้อย่างหนึ่ง สายสีส้มใช้อย่างหนึ่ง รถไฟรางคู่ใช้อีกอย่างหนึ่ง รถไฟความเร็วสูงใช้อีกอย่างหนึ่ง มาตรฐานอยู่ตรงไหน มันจะมีปัญหาอย่างแน่นอนครับ และแน่นอนสิ่งที่จะตามมาก็คือ ความไม่เป็นธรรม ไม่เป็นธรรมกับผู้ลงทุน ไม่เป็นธรรมกับพี่น้องประชาชน และที่สำคัญที่สุด คือไม่เป็นธรรมกับประเทศชาติของเรา

คำถามที่ ๓ สุดท้ายการบริหารสัญญาการลงทุนระยะยาวที่ผมได้เรียนไปแล้ว ว่าตั้งแต่ ๓๐ ปีถึง ๙๐ ปีนั้นเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาระหว่างรัฐกับผู้ลงทุนและผลักภาระไปให้กับ พี่น้องประชาชนให้เป็นผู้เสียหายและไม่สามารถทำอะไรได้ เพราะไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรงกับ สัญญา สิ่งเหล่านี้เราจะป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นได้อย่างไร ท่านประธานครับ พ.ร.บ. นี้สำคัญมาก และเราต้องมี ผมเห็นด้วย แต่บนเงื่อนไขว่าต้องตอบคำถามและประเด็นหลักการ หลักคิด ที่ผมได้กล่าวแล้วอย่างถูกต้องครับท่านประธาน ขอบพระคุณครับ