สุพิศาล เสนอตั้งหน่วยงานสอบสวนระบบรางแบบอิสระตามมาตรฐานสากล

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๑ · ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๕

สุพิศาล ภักดีนฤนาถ อภิปรายร่างพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง โดยเสนอให้ปรับปรุงบทบาทของคณะกรรมการนโยบายให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ทั้งด้านการเชื่อมต่อระบบราง ความปลอดภัย การใช้เทคโนโลยี และการสอบสวนอุบัติเหตุ พร้อมเน้นย้ำความจำเป็นในการตั้งหน่วยงานสอบสวนอิสระที่มีความเชี่ยวชาญและทันสมัย เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างโปร่งใสและมีประสิทธิภาพ

พลตำรวจตรี สุพิศาล ภักดีนฤนาถ แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพ ผม พลตำรวจตรี สุพิศาล ภักดีนฤนาถ แบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ในร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวที่รัฐบาลนำเสนอใน ๑๖๕ มาตรา สิ่งที่ผมจะขออภิปราย ใน ๔ ประเด็น โดยเฉพาะเรื่องของหน้าที่และอำนาจในมาตรา ๙ แผนพัฒนา มาตรา ๑๔ การสอบสวนคดีในมาตรา ๘๒ การคุ้มครองผู้โดยสารผู้ให้บริการในหมวด ๙ ทั้ง ๔ ประเด็นนี้ จะเป็นรายละเอียดที่ควรจะมีการปรับปรุงหรือแก้ไข ในร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวนี้ ผมจะให้เหตุผลและหลักการดังนี้ครับ เริ่มตั้งแต่ในมาตรา ๙ เลยครับ โดยเฉพาะรายละเอียด ของ ๑๘ ข้อที่เป็นอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการที่เรียกว่า คณะกรรมการนโยบาย การขนส่งทางรางนั้น ใช่ครับใช้ ๖ รัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องมาหลายกระทรวง แต่กระทรวง คมนาคมคงเป็นกระทรวงสำคัญหลักที่จะต้องรับผิดชอบ แต่ในทั้ง ๑๘ ข้อที่เป็นอำนาจ และหน้าที่ คือขาดเรื่องสิ่งที่ใน (๕) ผมกราบเรียนเลยว่าใน (๕) แนวทางในการเชื่อมต่อ การขนส่งรางระบบทางอากาศ ทางน้ำ ทางบก รวมตลอดภูมิภาคครับ เพราะใน (๓) ของมาตราหนึ่งพูดถึงภูมิภาค ภูมิภาคคืออะไรครับ คือการเชื่อมต่อระหว่างจีน ลาว เขมร พม่า มาเลเซีย เป็นภูมิภาคที่จะต้องใช้ระบบรางอย่างชัดเจนแน่นอนแต่ไม่มีปรากฏไว้ใน อำนาจหน้าที่ สิ่งถัดไปครับ ในอำนาจหน้าที่อำนาจและหน้าที่นั้นที่ขาดไปสิ่งสำคัญก็คือ เรื่องของระบบรักษาความปลอดภัยโดยเฉพาะจะมีเรื่องของการสอบสวนคดี แต่ยังขาดตรง ในความหมายของ (๖) พิจารณาและให้ความเห็นชอบการรักษาความปลอดภัยและ มาตรฐานการขนส่งทางรางตามมาตรา วงเล็บนะครับ เหตุผลอย่างนี้ท่านประธานครับ ในระบบรางที่เกิดขึ้นท่านลองนึกดูถ้าใครเคยไปเที่ยวหรือไปอยู่ที่ญี่ปุ่น ฮ่องกง ในระบบราง เขานี้จะคล่องตัวนะครับ ตั้งแต่การเข้าไปถึง มันมีการขนส่งคือคนกับสิ่งของ เพราะฉะนั้น คนจะต้องมีวีซ่า (Visa) มีการผ่านแดน มีการเสียภาษี มีระบบการใช้เทคโนโลยีเข้าไปสู่ การจอง เดี๋ยวผมพูดถึงเรื่องแผนพัฒนาในเรื่องของเทคโนโลยี ตลอดเรื่องการสาธารณสุข การรักษาความปลอดภัย นี่คือสิ่งที่ยังขาดอยู่ เพราะว่าการเชื่อมโยงระบบภูมิภาคนั้นจะต้อง มีการคิวซี (QC) คนที่จะเข้ามาในระบบรางให้เกิดความรวดเร็วและความปลอดภัยและแม่นยำ ในเรื่องของระบบความปลอดภัยนั้นผมกราบเรียนท่านประธานครับ คงไม่ใช้ตำรวจรถไฟ เพราะเราจะยกเลิกตำรวจรถไฟ แล้วในพระราชบัญญัติที่ผ่านไปพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ แน่นอนกรมรางเองต้องหาเจ้าหน้าที่ รปภ. ที่เป็นมืออาชีพ หรือไม่อย่างนั้นต้องจัดหน่วยงาน รักษาความปลอดภัยขึ้นมาเองที่จะดูแลระบบรางทั้งระบบ จะเป็นหน่วยการรักษาความปลอดภัย จะเห็นไหมครับในหน่วยงานแม้กระทั่งเขาจะมีมาร์แชล (Marshal) ของระบบรางคือฝ่ายสืบสวน เจ้าหน้าที่ติดตามความปลอดภัยในทั้งระบบ ระบบนี้ไม่ใช่แค่ความเสียหาย ระบบนี้คือระบบ ความปลอดภัย ปลอดภัยทั้งระบบ หมายความว่าตั้งแต่คน สิ่งของที่วาง ระบบวงจรปิด ระบบคิวซี (QC) ใช้เทคโนโลยี ระบบการเตือนภัย เซนเซอร์ (Sensor) ระบบการตรวจสอบ ผู้ที่อยู่ในเขตหวงห้าม ระบบที่จะต้องดูแลเมื่อเกิดอุบัติภัยหรืออุบัติการณ์ใหญ่ ๆ เกิดขึ้น ขบวนชนกันขนาดใหญ่จะต้องคิวซี (QC) คืออพยพ หรืออีแวก (EVAC) คนออกมาจากระบบราง อย่างไร จะต้องมีเจ้าหน้าที่ที่มีความรู้ความสามารถ มีหน่วยงานที่ขั้นมาตรฐาน ถ้าไปดูญี่ปุ่น ไปดูฮ่องกงจะเห็นระบบของการเชื่อมต่อระบบราง โดยเฉพาะเรื่องการรักษาความปลอดภัย อย่างแม่นยำและมีประสบการณ์มาก พูดไปถึงเรื่องของการจัดทำแผนพัฒนาของขนส่งทางราง ในนี้ไม่มีพูดเรื่องเทคโนโลยีเลย แต่จะบอกว่าไปอยู่ใน (๖) นั้น ผมว่าเกินไปครับ อะไรไม่มี ก็ (๖) เขียนไปให้ชัดเลยครับว่าระบบรางนั้นมันใช้ระบบเทคโนโลยีครับท่านประธาน ตั้งแต่ ระบบการจองตั๋ว กำหนดเส้นทางสโคป (Scope) ของพื้นที่รอยต่อ ค่าธรรมเนียม ค่าวีซ่า (Visa) การจองตั๋ว การใช้เทคโนโลยีเข้ามาเอื้ออำนวย แม้กระทั่งการแลกเปลี่ยนเงินตรา อีกหน่อยแคชเรต (Cash Rate) อาจจะใช้โทรศัพท์จ่ายค่าทุกอย่างเลยครับ พลิ้วไปตามระบบราง มันต้องมีครับ นั่นคือสิ่งที่ยังไม่มีเรื่องการพัฒนานี้ กำหนดบอกตำแหน่งลองจิจูดละติจูด ของจุดของคนเข้าไปจำนวนแออัด พอลลูชัน (Pollution) ในขบวนรางพอไหม ไม่ใช่คนเข้า น้ำหนักเกินแล้วยังปล่อยให้วิ่งอย่างนี้ไม่ได้ ปริมาณการเตือนอากาศที่อยู่ในระบบรางทั้งหมด พอลลูชัน (Pollution) พอหรือเปล่า การระบาย เทคโนโลยีทั้งนั้นครับ ท่านประธานครับ ระบบดีเทกต์ (Detect) การจดจำใบหน้าของผู้ที่เป็นผู้โดยสาร ระบบสแกน (Scan) เอกสาร หรือสแกน (Scan) อุปกรณ์ หรือการเคลื่อนไหวของวัตถุที่วางไว้ในระบบรางทั้งหมด ไม่ว่า สิ่งของวัตถุแปลกปลอมที่ไปติดไปแตะในระบบรางมันต้องอะเลิร์ต (Alert) ทันทีครับ นั่นคือ เทคโนโลยีที่จะต้องเอามาใช้ ไม่มีครับ ต้องเติมครับ

ท่านประธานครับ ถัดไปเรื่องของการกระบวนการที่เรียกว่าคณะกรรมการ สอบสวนอุบัติเหตุและอุบัติการณ์ คงไม่ใช้ตำรวจนะครับ ก็คงเข้าใจครับ แต่ขอให้มีเทิร์ดปาร์ตี (Third Party) ครับ จะเป็นกรมสอบสวนคดีพิเศษ จะเป็นหน่วยงานขึ้นมาเฉพาะที่มี ความเชี่ยวชาญ เพราะการเกิดอุบัติเหตุหรือการสอบสวนคดีตั้งแต่ในคดีบนเส้นทางรถราง รูปแบบมันจะเปลี่ยนไปตั้งแต่การใช้เทคโนโลยีหลอกลวงแล้วเข้ามาสู่ระบบรางใช้พื้นที่ที่เป็น ที่เกิดเหตุก่ออาชญากรรม อีกหลายรูปแบบตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงการก่อวินาศกรรม ในระบบราง การขู่ที่จะปิดระบบราง การบอกว่ามีวัตถุต้องสงสัยอยู่ตรงนี้ คณะกรรมการสอบสวน พวกนี้จะต้องมีความเชี่ยวชาญครับ ไม่มีความเชี่ยวชาญไม่ได้ครับ นั่นคือสิ่งหนึ่งที่ผมกราบเรียน ว่าประเด็นของมันก็คือการที่จะทำให้กระบวนการของกฎหมายฉบับนี้ได้มีความทันสมัย ท่านจะต้องฝึกหัดหรือปฏิบัติการ หรือส่งคนไปศึกษาดูงานที่ญี่ปุ่นนะครับ ระบบซีคิวริตี (Security) ทั้งระบบซึ่งเขาทำมาเกือบร้อยปี ในเรื่องของระบบรางเชื่อมต่อกันอย่างไร ฟังก์ชัน (Function) ใช้ระบบเซนเซอร์ (Sensor) การกู้ภัยอย่างไร อีแวก (EVAC) ออกมาเมื่อไร เทคโนโลยีทั้งนั้นครับ เครื่องมือเครื่องใช้ ใช้โดรน (Drone) เข้าไปตรวจสอบ ใช้อินฟราเรด (Infrared) อินฟราสตรักเจอร์ (Infrastructure) เซนเซอร์ (Sensor) ระบบการตรวจค้น บุคคลหรือใช้ระบบของแสงอัลตรา อินฟราเรด (Ultra Infrared) ต่าง ๆ เพื่อค้นหาคนในที่ ที่เกิดอุบัติภัย นั่นคือสิ่งที่เราเรียกว่าเทคโนโลยีที่จะต้องมาใช้ในการสอบสวนคดี หรืออุบัติการณ์ที่เกิดขึ้นนะครับ ความชัดเจนตรงนี้มันจะต้องมี และจะต้องมีหน่วยงาน มีการฝึกอบรม มีผู้รับผิดชอบตามกฎหมายฉบับนี้อย่างเต็มที่ครับท่านประธาน ในการสอบสวนนั้นก็คงมีอยู่ในมาตรา ๘๙ แล้วชัดเจนเรื่องอำนาจการสอบสวนว่าคงจะต้อง แยกออกการสอบสวนโดยปกติของกระบวนการยุติธรรมก็แยกไป ผมก็เห็นสมควรด้วยว่า มันเป็นอำนาจหนึ่งที่กรมการขนส่งทางราง แต่ขออย่างเดียวคืออย่าทำเองนะครับ จะต้องมี คนกลางเข้ามาร่วมเป็นเทิร์ดพาร์ตี้ (Third Party) และเทิร์ดปาร์ตี้ (Third Party) ที่เป็นเทิร์ด ปาร์ตี้ (Third Party) ที่เป็นระดับอินเตอร์ (Inter) เช่นมีผู้เชี่ยวชาญในการวิเคราะห์การเกิด อุบัติเหตุของระบบราง โดยเฉพาะการแฮค (Hack) ระบบเทคโนโลยีทั้งหมดที่จะเข้ามา มีไฟร์วอลล์ (Firewall) ที่จะป้องกันระบบการจองตั๋ว การปลดสัญญาณ อาณัติสัญญาณ ของการสับหลีก ซึ่งเทคโนโลยีพวกนี้เกิดขึ้นได้จากการที่หน่วยงานไม่มีไฟร์วอลล์ (Firewall) หรือมีแบ็กโบน (Backbone) ของการป้องกันหรือแม้กระทั่งระบบไฟดับทั้งขบวน ระบบรางไม่ได้มีการซับสเทชัน (Substation) ของสำรองไฟหรือแม้กระทั่งไฟสำรองบนขบวน เพื่ออะไรครับ เพื่อช่วยเหลือ ประชาชนหรือผู้โดยสารที่อยู่ในระบบรางให้รอดพ้นจากภยันอันตรายหรือช่วงเวลานั้นเกิดขึ้น นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นในระบบของการสอบสวนและการสอบสวนนี่ก็จะต้องมีอะไรครับ มีศูนย์ ที่เมื่อเกิดอุบัติการณ์มีหน่วยงานที่จะต้องเป็นโพสต์ (Post) ที่เดียวกัน คือคอมมานด์ โพสต์ (Command Post) ที่จะควบคุม ของผมต่ออีก ๓ นาทีใช่ไหมครับ กราบเรียนท่านประธานครับ