กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ อภิปรายรายงานการพิจารณาการกระจายอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเน้นหลักความเป็นอิสระและให้อำนาจที่เหมาะสม และเรียกร้องให้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างและกระบวนการทำงานของหน่วยงานที่กำกับดูแลองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม นายแพทย์กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัด มหาสารคาม เขต ๑ พรรคเพื่อไทย วันนี้ขออภิปรายรายงานการพิจารณาศึกษาข้อเสนอ เกี่ยวกับการกระจายอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ท่านประธานครับ จากรายงานนี้ ก็จะเห็นว่าทุกคนพูดถึงการกระจายอำนาจ ทุกคนรู้ว่าการกระจายอำนาจเป็นสิ่งที่ดี เป็นสิ่งที่ ต้องสนับสนุน แต่เราก็เจอว่าในทุก ๆ คนที่อภิปรายก็จะมีปัญหาต่าง ๆ มากมาย เพราะฉะนั้น หลักใหญ่ ๆ ของการส่งเสริมการกระจายอำนาจและองค์กรปกครองท้องถิ่น ก็คือหลักความ เป็นอิสระ ออโตโนมี (Autonomy) หรือการให้อำนาจที่เหมาะสม
อันที่ ๒ คือเรื่องของทรัพยากรหรืองบประมาณ แล้วทำไมจะให้อำนาจ ความอิสระไปกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มากที่สุด โดยมีหลักธรรมาภิบาล หรือจะทำให้ทรัพยากรหรืองบประมาณต่าง ๆ ไปใกล้ประชาชนที่สุด นั่นละครับคือสิ่งที่เกิด ประสิทธิภาพที่สุด เพราะฉะนั้นในการที่จะทำให้องค์กรปกครองท้องถิ่นได้รับการ สนับสนุน เรื่องของการกระจายอำนาจเราก็พบประเด็นใหญ่ว่าในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ องค์กรปกครองท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นการเงินการคลังที่หลายท่านก็บ่นมาตลอดนะครับ กฎหมายระเบียบ ที่บางทีอยากทำแต่ไม่มีกฎระเบียบที่มารองรับ หรือการบริหารงานบุคคลที่บางทีมาสอบที่ส่วนกลางอะไรต่าง ๆ แล้วก็โครงสร้างอำนาจ หน้าที่ที่เราอยากจะมีหน่วยงาน อปท. แบบพิเศษขึ้นมาอีกมากกว่านี้ ทำอย่างไรถึงจะเกิดขึ้น ได้ง่ายขึ้น เพราะฉะนั้นแล้วในสิ่งที่ผมคิดก็คือว่าเราต้องเปลี่ยนฉากทัศน์ใหม่หมดของ การกระจายอำนาจ คือเรียกว่าทำแบบใหม่ ถ้าคิดแบบเดิมมันก็ได้แบบเดิมละครับ ท่านสังเกตไหมว่าหน่วยงานที่กำกับดูและรับผิดชอบ อันที่ ๑ กรมส่งเสริมการปกครอง ท้องถิ่น สังกัดกระทรวงมหาดไทย กถ. อันที่ ๒ คณะกรรมการมาตรฐานการบริหารงาน บุคคลส่วนท้องถิ่น สังกัดสำนักปลัดกระทรวงมหาดไทย อันที่ ๓ คือคณะกรรมการกระจาย อำนาจแห่งชาติ สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี ทั้ง ๓ หน่วยงานอยู่คนละที่เลย ทำไมละครับ จะไม่เอา ๓ หน่วยงานนี้มาบูรณาการร่วมกัน ตอนนี้เขาบูรณาการนะครับ เช่น คณะกรรมการ กระจายอำนาจ ๓ เดือนประชุมที ปัญหาข้อต่าง ๆ ก็คั่งค้างมา แต่การบูรณาการต่าง ๆ จะต้องรวดเร็ว ต้องมีประสิทธิภาพ ต้องทันกับปัญหาต่าง ๆ แล้วต้องคิดเชิงรุกมากกว่า ฉะนั้นในสิ่งที่พวกผมได้เสนอกันคือว่าเราควรจะมีหน่วยงานสนับสนุนการกระจายอำนาจ และการพัฒนาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ได้ ประเด็นหลักคือว่าเราต้องเอา ๓ หน่วยงาน มาอยู่ร่วมกัน ประเด็นที่ ๒ คือเราต้องเปลี่ยนดีเอ็นเอ (DNA) ของทั้ง ๓ หน่วยงานให้มี แรบบิทเรสปอนด์ (Rabbit respond) คือต้องรวดเร็ว ตรงปัญหา เช่น ผมเคยมีปัญหาเรื่อง ฉีดวัคซีนสุนัขบ้า เขาบ่นมาเป็นปีกว่าจะออกกฎหมายออกระเบียบให้ ถ้าเป็นหน่วยงานใหม่ มีปัญหาที่มหาสารคาม มีสุนัขบ้าระบาด ตอนบ่ายหน่วยงานที่กำกับดูแลสามารถ จะออกระเบียบให้เลย นี่คือสิ่งที่อยากได้ แล้วก็คณะกรรมการที่จะมากำกับดูแล ผมไปเป็น อนุกรรมาธิการในการศึกษาหน่วยงานที่สนับสนุนการกระจายอำนาจและการปกครอง ส่วนท้องถิ่น ก็พบว่าส่วนใหญ่อยากให้ทั้ง ๓ หน่วยงานมารวมเป็นหน่วยงานเดียว อันที่ ๒ เขาอยากให้มีคณะกรรมการกระจายอำนาจแห่งชาติ อันที่ ๓ ก็คือกระทรวงท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นคณะกรรมการกระจายอำนาจและกระทรวงท้องถิ่นมีความสำคัญทัดเทียมกัน คือเทียบเท่ากระทรวง แล้วอยากให้ขึ้นตรงกับนายกรัฐมนตรี อีกนิดหนึ่งนะครับท่านประธาน พอดีท่านอุบลศักดิ์บอกว่าใช้เวลาท่านได้ ก็บอกว่าหน่วยงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ถ้าเราเอามาทั้ง ๓ อันรวมกันแล้วสามารถจะเปลี่ยนดีเอ็นเอ (DNA) เปลี่ยนวิธีคิด แล้วสามารถจะแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่พวกเราบ่นมาตลอด ผมไปประชุมที่สันนิบาตเทศบาล ประชุม อบต. ประชุม อบจ. เขาจะบ่นตลอด ในสภาก็บ่นตลอด แต่แก้ปัญหาไม่ได้ ผมเชื่อมั่นว่าถ้าทั้ง ๓ หน่วยงานมารวมกันสร้างอีโคซิสเต็ม (Ecosystem) ใหม่ขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น ปัญหาที่บ่น ๆ ตลอดมันจะได้รับการแก้ไขคลี่คลายอย่างเป็นระบบ แล้วก็สามารถจะแก้ปัญหาเรื่องของความเป็นอิสระและงบประมาณต่าง ๆ ให้กับองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น ก็ฝากท่านกรรมาธิการ ผมอ่านแล้วยังไม่มีประเด็นนี้ในรายงานฉบับนี้ ก็ฝากประเด็นนี้เข้าสู่รายงานฉบับนี้อีกครั้งด้วยครับ ขอบคุณมากครับ