สะถิระ เสนอทบทวนมาตรการคุ้มครองพยาน-เยียวยาตามจริง

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๙ · ๗ กรกฎาคม ๒๕๖๔

สะถิระ เผือกประพันธุ์ อภิปรายร่างพ.ร.บ.คุ้มครองพยานในคดีอาญา โดยเน้นความสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญมาตรา ๒๖ และมาตรา ๕๓ พร้อมเสนอให้ทบทวนและขยายมาตรการคุ้มครองพยานทั้งแบบปกติและพิเศษ โดยเฉพาะในคดีที่พยานหรือผู้ใกล้ชิดเสี่ยงอันตรายจากผู้มีอิทธิพล เพื่อส่งเสริมความยุติธรรมและสร้างความมั่นใจให้ประชาชนไม่หวาดกลัวการเป็นพยาน รวมทั้งเสนอให้มีการเยียวยาและจ่ายค่าตอบแทนพยานอย่างเหมาะสม ทั้งค่าสูญเสียรายได้และค่าเดินทาง เพื่อลดภาระและส่งเสริมความเต็มใจในการให้ความร่วมมือกับกระบวนการยุติธรรม

นายสะถิระ เผือกประพันธุ์ ชลบุรี

กราบเรียนท่านประธานสภา ผู้แทนราษฎรที่เคารพครับ ผม สะถิระ เผือกประพันธุ์ ครับ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต ๘ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี พรรคพลังประชารัฐครับ ก่อนอื่นต้องขอบพระคุณท่านประธาน ที่ให้ผมได้มีโอกาสอภิปรายร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีอาญาครับ โดยเฉพาะ ในเรื่องของการแบ่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ไม่ว่าจะเป็นมาตรา ๒๖ เรื่องการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล หรือแม้กระทั่งมาตรา ๕๓ คือรัฐต้องให้การดูแลการปฏิบัติตามข้อบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด คือผมขออนุญาต ฝากท่านประธานผ่านไปยังท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรวมถึงคณะกรรมาธิการ คณะกรรมการ ในเรื่องของมาตรการและขั้นตอนของการคุ้มครองพยาน ตรงนี้มันมีอยู่ ๒ มาตรการ มีมาตรการปกติ ตามมาตรา ๘ หรือมาตรา ๑๐ มาตรา ๘ ครับท่านประธาน และมาตรการพิเศษตรงนี้ขออนุญาตขอสไลด์ (Slide) ด้วยครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดพรีเซนเทชัน)

การคุ้มครองพยานครับ โดยเฉพาะ เรื่องของการพิจารณาคดีความอาญาเป็นคดีที่มีความมั่นคงต่อทรัพย์สิน ชีวิต ความปลอดภัย ของพยาน หรือแม้กระทั่งบุพการี ผู้สืบสันดาน หรือผู้ใกล้ชิด คนในครอบครัวของพยาน ตรงนี้เป็นสิ่งที่เราควรที่จะต้องมีข้อสังเกตนะครับ คือผมเห็นด้วยนะครับกับพระราชบัญญัติ คุ้มครองพยานในคดีอาญาฉบับนี้ แต่อยากมีข้อสังเกตให้กับทางท่านประธานผ่านไปยังรัฐมนตรีครับ ในเรื่องของมาตรการพิเศษและมาตรการปกติตามสไลด์ (Slide) นะครับ อันนี้คือมาตรการคุ้มครองพยานในมาตรการพิเศษคือพยาน หรือผู้ใกล้ชิด หรือบุพการี ผู้สืบสันดาน ผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้อง พนักงานสืบสวน พนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ มีหน้าที่ยื่นคำร้องต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม หรือผู้ที่ได้รับหมายพิจารณาสั่งการ สำนักงานคุ้มครองพยาน ท่านประธานครับ ผ่านไปยังท่านรัฐมนตรี ทำไมข้อแรกมาตรการ ทั่วไปกับมาตรการพิเศษมันได้มีความแตกต่างกันมากนะครับ โดยเฉพาะในเรื่องของ คดีอาญา โดยเฉพาะในมาตรา ๘ เขากำหนดไว้ว่าพยานในคดีอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้ อาจได้รับการคุ้มครองตามมาตรการพิเศษ ก็จะมีกฎหมายเกี่ยวกับยาเสพติด ปราบปราม ทุจริต กฎหมายว่าด้วยการศุลกากร กฎหมายว่าด้วยความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร คดีเกี่ยวกับเพศ ประมวลตามกฎหมายอาญา คดีเกี่ยวกับองค์กรอาชญากรรม หรืออั้งยี่ ซ่องโจร แล้วก็คดีเกี่ยวกับมีอัตราโทษต่ำ อัตราโทษอย่างต่ำให้จำคุก ๑๐ ปีขึ้นไป แล้วก็คดี สำนักคุ้มครองพยานเห็นสมควรให้การคุ้มครองพยาน แต่มีอีกหลาย ๆ คดีซึ่งพยานอาจจะ ได้รับผลกระทบ มีเหตุที่จะทำให้ไม่ได้รับความปลอดภัยทั้งชีวิต ร่างกายและทรัพย์สิน แม้กระทั่งตัวพยาน หรือแม้กระทั่งบุคคลใกล้ชิดของพยาน ก็คือในประมวลกฎหมาย ของคดีอาญา มันมีผลกระทบอย่างมากครับท่านประธาน เพราะอะไรครับ คดีต่าง ๆ ที่ ผู้กระทำความผิด หรือแม้กระทั่งผู้เสียหายไม่กล้าแม้กระทั่งไปแจ้งความ หรือไม่กล้า แม้กระทั่งร้องขอ เพราะขณะนี้มีพี่น้องประชาชนได้รับความเดือดร้อนในเรื่องนี้อย่างมาก โดยเฉพาะพี่น้องประชาชนตาดำ ๆ ชาวนาชาวไร่ เกษตรกร แม่ค้าพ่อค้า คือเกรงกลัว อะไรครับ สิ่งที่ผมเป็นกังวลคือเกรงกลัวผู้มีอิทธิพล เพราะฉะนั้นมาตรการพิเศษกับมาตรการ ปกติควรเป็นมาตรการเดียวกันครับท่านประธาน เพราะในกรณีที่ผู้กระทำความผิด เป็นผู้มีอิทธิพล มาตรการพิเศษก็ต้องเอามาใช้ โดยเฉพาะคดีอาญาทั่วไป ผู้มีอิทธิพลทั้งผู้มี อำนาจทางการเงินและผู้มีอำนาจทางการเมือง หรือเรียกว่าทุก ๆ เรื่องครับท่านประธาน พี่น้องประชาชน อย่าว่าแต่เป็นพยานเลยครับ แม้กระทั่งเข้าไปแจ้งความดำเนินคดีผู้เสียหาย ยังไม่กล้าเลยครับ เราไม่ต้องคิดถึงพยานนะครับ ผู้เสียหายยังไม่กล้าไปเลย ถ้ามีการกระทำ ความผิดจากผู้กระทำความผิดที่เป็นผู้มีอิทธิพล ตรงนี้ผมอยากฝากท่านประธานผ่านไปยัง ท่านรัฐมนตรีว่าอย่ากำหนดเลยครับมาตรการพิเศษกับมาตรการทั่วไป เพราะอย่างไร คดีอาญาก็คือคดีอาญา เพราะอะไรครับ ท่านประธานลองดูนะครับ คดีอาญาที่อยู่นอกเหนือ ตามมาตรา ๘ ที่เป็นคดีพิเศษที่อาจทำให้พยานรู้สึกไม่ปลอดภัยมีหลาย ๆ เรื่อง ไม่ว่าจะเป็น เรื่องของคดีพิพาทเกี่ยวกับสิทธิที่ดินระหว่างนายทุนกับชาวบ้าน เรื่องนี้ผมเชื่อว่าพี่น้อง เพื่อน ๆ สมาชิกในห้องนี้มีพี่น้องประชาชนมาร้องเรียนแน่นอน การบุกรุกโดยผู้มีอิทธิพล การบุกรุกโดยที่ผู้กระทำความผิดที่มีอิทธิพลและมีอำนาจทางการเงินหรือทางการเมือง หรือแม้กระทั่งนายทุนเงินกู้ที่กระทำความผิดตามพระราชบัญญัติเงินกู้นอกระบบ กฎหมาย อาญา คดีอาญาที่เกี่ยวกับทำร้ายร่างกาย คดีอาญาเกี่ยวกับฉ้อโกง คดีอาญาเกี่ยวกับฉ้อโกง ประชาชน คดีอาญาที่ทำให้เกิดการเสียทรัพย์ คดีอาญาจากการบุกรุกตามมาตราต่าง ๆ ของ คดีอาญา เหล่านี้ถ้าผู้กระทำความผิดเป็นผู้ที่มีพฤติกรรมหรือมีการกระทำในลักษณะ ออกแนวผู้มีอิทธิพลเราจะทำอย่างไร เพราะฉะนั้นผมตั้งข้อสังเกตท่านประธานผ่านไปยัง รัฐมนตรีว่าควรที่จะเป็นมาตรการขั้นตอนในการคุ้มครองพยานเหมือนเช่นเดียวกับมาตรการ พิเศษ คือให้สำนักงานคุ้มครองพยานยุติธรรมเข้ามาดูแลด้วย และที่สำคัญไม่จำเป็นต้องให้ พี่น้องประชาชนร้องขอ เราหน่วยงานของรัฐ เจ้าหน้าที่ของรัฐ ต้องร้องขอปกป้องพี่น้อง ประชาชน และเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในห้องนี้ผมเชื่อว่าทุกท่านประชาชนเลือกมา เป็นหน้าที่เลือกเรามาปกป้องเขา เรามีหน้าที่ที่ต้องปกป้องพี่น้องประชาชนให้เกิดความ ปลอดภัย ให้มีชีวิตที่มีปกติสุขครับ

ท่านประธานครับ และเรื่องสุดท้ายที่จะฝากท่านประธานผ่านไปยัง ท่านรัฐมนตรี ในเรื่องของค่าตอบแทน โดยที่ฝากท่านประธานผ่านไปยังท่านรัฐมนตรี เรื่องของค่าตอบแทน คือในประเทศสหรัฐอเมริกาผมไปเช็ก (Check) ดูข้อมูลมานะครับ ค่าตอบแทนคือเขาให้พยานหรือแม้กระทั่งผู้ใกล้ชิดมีงานทำ แต่ในระเบียบของ กระทรวงยุติธรรมซึ่งที่ผมไปตามมา ขอหน้าสุดท้าย มาตรา ๑๐ ในระเบียบมันจะไปล้อกับ มาตรา ๑๐ ของพระราชบัญญัติฉบับนี้นะครับ ค่าเลี้ยงชีพที่สมควรอันเนื่องมาจากการ ขาดประโยชน์ทำมาหากิน ได้เบิกจ่ายในอัตราค่าแรงขั้นต่ำ ตรงนี้ผมฝากท่านประธานผ่านไปยังรัฐมนตรี ถ้าเกิดพยานหรือบุคคลใกล้ชิดมีอัตราเงินเดือน ที่มากกว่า มีมากกว่าของอัตราค่าแรงขั้นต่ำ อย่างเช่นรายได้เดือนละ ๑๕,๐๐๐ บาท ๓๐,๐๐๐ บาท ผมเชื่อว่าเขาก็ต้องคิดนะครับว่าจะต้องมาเป็นพยานดีไหมเพราะเขา ขาดรายได้ ๑๔ วัน หรือแม้กระทั่งเป็นพยาน ๒ ปี อันนี้เป็นสิ่งที่ต้องพิจารณาด้วย รวมเฉพาะถึงค่าเดินทางด้วย ในกรณีที่คดีอาญาที่ต้องเป็นพยานถึง ๑๐ ปี แล้วพยานต้องไป อยู่ต่างประเทศ หรือพยานต้องไปอยู่ต่างจังหวัดที่ไกล ตรงนี้ก็เป็นสิ่งที่พยานจะต้องมี ค่าใช้จ่าย ถ้าเบิกตามจริงได้อันนี้ก็เป็นสิ่งที่ดีซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาคดีความทุก ๆ เรื่องนะครับ สุดท้ายนี้ท่านประธานครับ ก่อนอื่นผมก็ขออนุญาตว่าผมเคารพในหลักการของ พระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีอาญา แต่ขออนุญาตตั้งเป็นข้อสังเกตเพื่อพี่น้อง ประชาชนที่เลือกเรามา เพราะเราอย่างไรเราก็ต้องเป็นองครักษ์ปกป้องเขาครับ พี่น้องประชาชนไม่มีเงินจ้างบอดี้การ์ด (Bodyguard) เรานี่ล่ะจะต้องเป็นบอดี้การ์ด (Bodyguard) ให้พี่น้องประชาชน ขอบพระคุณครับ