โกวิทย์ พวงงาม วิพากษ์แผนปฏิรูปประเทศที่ยังขาดความชัดเจน โดยเฉพาะในด้านการกระจายอำนาจ การถ่ายโอนภารกิจสู่ท้องถิ่น และการจัดสรรงบประมาณ พร้อมเรียกร้องให้เปิดเผยข้อมูล ชี้แจงแนวทางและตัวชี้วัดอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้การปฏิรูปเกิดผลสัมฤทธิ์และมีความโปร่งใสในการดำเนินงาน
กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม ศาสตราจารย์โกวิทย์ พวงงาม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคพลังท้องถิ่นไท จังหวัดนครศรีธรรมราช วันนี้ผมขออภิปราย เฉพาะแผนการปฏิรูปประเทศนะครับ เพราะว่าอีกเล่มหนึ่งเป็นแผนสรุปรายงานของ ยุทธศาสตร์ชาติ ก่อนอื่นก็ต้องขอชมเชยท่านผู้ทำรายงานว่า ทั้ง ๒ เล่มนี้หนามาก แล้วก็อ่านแล้วค่อนข้างจะมึนงง สับสน ที่พูดอย่างนี้เพราะว่ามันอาจจะเป็นประโยชน์ ในการนำเอาไปเข้าห้องสมุดให้นักศึกษาได้ทำรายงาน ทำวิทยานิพนธ์ สารนิพนธ์ นี่เป็นจุดดี แต่อย่างไรก็ตามก็เห็นประโยชน์อยู่บ้างในแง่ของการทำงาน ผมอยากจะเรียนท่านประธานว่า พอเราพูดถึงผลการดำเนินงานการปฏิรูป ก็มีเรื่องของการทำงานที่ผ่านมาว่าเป็นอย่างไรบ้าง แล้วก็ไปกำหนดเรื่องของเป้าหมาย ค่าเป้าหมายที่จะบรรลุว่าเป็นอย่างไร รวมทั้งภาพรวม ที่จะทำงานความท้าทาย อันนี้คือการออกแบบที่ทางคณะกรรมการได้ดำเนินการจัดทำ ผมกราบเรียนท่านประธานว่าผมขอเจาะเฉพาะประเด็นเรื่องการกระจายอำนาจ การปกครองส่วนท้องถิ่น และการจัดสรรทรัพยากรที่เป็นธรรมในเวลาอันสั้น เพื่อจะทำให้ เห็นภาพว่าการดำเนินงานที่ผมบอกว่ามันทำให้มึนงงแล้วก็ไม่ชัดเจน ก็เพราะอะไรนะครับ เรียนท่านประธานว่าการเสนอค่อนข้างจะมีปัญหาอยู่บ้างนะครับ ผมอยากจะเรียนว่าใน การปฏิรูปด้านการกระจายอำนาจนี้ อยากเรียนท่านประธานว่าพอเราไปอ่านผล การดำเนินงานที่ผ่านมาเราก็ไม่เห็น เพราะว่าการเขียนทั้งหมดนี้เขียนภาพกว้าง เขียนแล้วทำ ให้เสมือนว่าเราดูดีในเรื่องที่เขียน แต่เราไม่เห็นทิศทางที่จะเดินว่าเป็นอย่างไร ผมจะยกตัวอย่างให้ท่านประธานได้ทราบ สมมุติว่าการกระจายอำนาจที่ผ่านมาเป็นอย่างไร ในการดำเนินงาน ผมยกตัวอย่างสัก ๒ เรื่อง เช่น ในรายงานเขียนว่า การถ่ายโอนภารกิจ อำนาจของส่วนราชการถ่ายมาให้กับท้องถิ่นนี้เราไม่เห็นว่าการดำเนินงานนี้ดำเนินอย่างไร เท่าไร มีภารกิจอะไรที่ค้าง ยังไม่ถ่ายโอนตาม พ.ร.บ. กำหนดแผนและขั้นตอนการกระจาย อำนาจ ผมว่าอันนี้คือปัญหา นี่คือส่วนที่ ๑
ในส่วนที่ ๒ เกี่ยวกับการสนับสนุนการปฏิบัติงานในแง่งบประมาณให้กับ ท้องถิ่น ผมเรียนท่านประธานว่าก็ไม่เห็นว่าจะมีการถ่ายโอนงบประมาณให้กับท้องถิ่น อย่างไร เป็นจำนวนเท่าไรในการดำเนินงาน คือมันเขียนกว้างจนเกินไป ผมอ่านทั้งเล่มแล้ว มันอยู่ในทะเลเลย ไม่ไปทำให้เราเห็นภาพ ทีนี้วกมาสู่เป้าหมายที่ผมพูด เป้าหมายเขียนแล้วดูดี บอกว่าจะกระจายอำนาจและพัฒนานักการเมืองท้องถิ่น ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในท้องถิ่น เขียนอย่างนี้ผมไม่แน่ใจว่าเป้าหมายอยู่ตรงไหนครับ พอไปดูค่า เป้าหมายความสำเร็จก็ไม่เห็นภาพเหมือนกันว่าจะเอาอะไรเป็นค่าสำเร็จของเป้าหมาย ผมจะ บอกคณะกรรมการเสนอแนะก็ได้ว่าจะต้องทำให้ชัดเจนว่าถ้าเราจะพูดถึงการกระจายอำนาจ ในเรื่องการจัดสรรงบประมาณให้ท้องถิ่นเป็นต้นนี้ ก็พูดไปเลยสิครับว่าในปี ๒๕๖๓ ปี ๒๕๖๔ เราจะกำหนดค่าเป้าหมายเท่าไร บอกไปเลยครับ แล้วจะดำเนินการ มีอุปสรรค อย่างไร มีความท้าทายอย่างไร ผมดูเหมือนว่าใน พ.ร.บ. กำหนดแผนขั้นตอนระบุไว้ชัดว่า ต้องกำหนดการจัดสรรรายได้ให้ท้องถิ่น ๓๕ เปอร์เซ็นต์กับสัดส่วนรายได้ของรัฐบาล เป็นต้น ถ้าอย่างนี้จะทำให้เห็นเป้าหมายที่ชัดขึ้น
ประเด็นที่ ๒ ก็คือเรื่องของการถ่ายโอนที่ผมพูดถึงก็คือว่าอาจจะต้องระบุ ไปเลยว่าในปี ๒๕๖๓ ปี ๒๕๖๔ การถ่ายโอนเพื่อลดอำนาจภาครัฐมีจำนวนเท่าไร อย่างไร ซึ่งในหน้า ๖๕ หน้า ๖๖ หน้า ๖๗ ที่เขียนไว้ ผมอยากจะเรียนว่าไม่มีความชัดเจนแต่อย่างไร อันนี้ก็คือปัญหาในการสรุปผลการดำเนินงานตามแผนปฏิรูปเกือบทุกแผนที่ผ่านมา เพราะฉะนั้นเวลาเราอ่านเราจะอ่านเป็นภาษาเชิงพรรณนาและเชิงบรรยายทำให้เราไม่เห็น เป้าหมาย ไม่เห็นค่าเป้าหมายที่ชัดเจนและไม่เห็นผลการดำเนินงานที่ผ่านมาแต่อย่างใด อันนี้ คือเป็นปัญหาในเล่มของแผนปฏิรูปประเทศ เพราะฉะนั้นผมอยากจะเสนอแนะว่า การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นเราจะทำอะไร มีเป้าหมายอะไรก็บอกไปเลยสิครับ ประเด็นที่ ๑ อาจจะต้องบอกว่าเราจะลดอำนาจภาครัฐ ส่วนราชการเพื่อถ่ายโอนภารกิจให้กับท้องถิ่นมี จำนวนเท่าไร อย่างไรในการถ่ายโอน ประเด็นที่ ๒ เรื่องงบประมาณที่จะจัดบริการสาธารณะ และกิจกรรมสาธารณะท้องถิ่นก็บอกไปเลยสิครับว่า การพัฒนารายได้ให้ท้องถิ่นในเรื่องของ ภาษี ในเรื่องของการจัดสรรเงินอุดหนุน ในเรื่องของสัดส่วนงบประมาณรัฐบาลต่อท้องถิ่น จำนวน ๓๕ เปอร์เซ็นต์ ก็บอกไปเลย แล้วไปพูดเรื่องความท้าทายหรือปัญหาอุปสรรคว่ายังมี ปัญหาอะไรที่ทำไม่ได้ในเชิงกฎหมาย ส่วนการมีส่วนร่วมของประชาชนผมไปดูในรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ก็เขียนไว้ชัดว่า จะต้องไป ออกกฎหมายระบุให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปกครองท้องถิ่น อันนี้ก็ต้องเสนอว่า เป้าหมายเราจะทำกฎหมายอะไรบ้าง กฎหมายรายได้ กฎหมายการมีส่วนร่วม กฎหมายทำ ให้ท้องถิ่นพัฒนารายได้ของตนเองในเรื่องกิจการพาณิชย์ เป็นต้น สิ่งที่ผมพูดมาทั้งหมดผม อยากเรียนท่านประธานว่าทั้งหมดมีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกัน ที่ผมพูดก็คืออยู่ในแผนปฏิรูป การเมืองซึ่งมีอยู่หลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการบริหารราชการแผ่นดิน เรื่องของ กฎหมาย เรื่องกระบวนการยุติธรรม แล้วไปสัมพันธ์กับความเป็นธรรม ความเหลื่อมล้ำ คุณภาพชีวิตของประชาชน สิ่งเหล่านี้ผมคิดว่าถ้ากำหนดเป้าหมายไม่ชัดมันจะไม่ออกดอก ออกผลอย่างที่ผมกล่าวแล้ว ก็จึงเสนอแนะไปยังผู้จัดทำว่า ลองไปอ่านดูสิครับว่ามันชัดเจนไหม มันเป็นเพียงวลีที่เขียนให้สวยแต่ไม่เห็นเป้าหมาย เพราะฉะนั้นผมอยากจะเสนอให้ ทุกแผนไปทำเป้าหมายและค่าเป้าหมายที่สำเร็จให้ชัดเจนจะได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้นครับ ท่านประธาน ขอบคุณมากครับ