สงวน พงษ์มณี วิพากษ์การไม่ปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญในหลายยุค ทั้งการไม่แก้ไขกฎหมาย การคงคำสั่งมาตรา 44 ที่ขัดกฎหมายลูก และการละเลยร่างกฎหมายสำคัญ จนเกิดปัญหาเขตอำนาจซ้อนทับและการยึดอำนาจ พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงการสิ้นสุดสถานะรัฏฐาธิปัตย์ตั้งแต่รัฐธรรมนูญมีผลบังคับใช้ และวิพากษ์การใช้อำนาจเกินขอบเขต โดยเฉพาะการออกคำสั่งแทนฝ่ายนิติบัญญัติและการขยายบทบาททหารในสถาบันตามรัฐธรรมนูญ
ท่านประธานที่เคารพ ผม สงวน พงษ์มณี พรรคเพื่อไทย จังหวัดลำพูน วันนี้ลุกขึ้นมาพูด เพราะว่าท่านรองวิษณุซึ่งผมนับถือมาก มานั่งฟัง มาเป็นคนเสนอกฎหมาย ท่านครับ เรื่องนี้แม้มีมาตราเดียว แต่มันมีประเด็นที่ต้อง พูดกันมาก ผมจะพูดแต่ละประเด็นสั้น ๆ ผมกราบเรียนท่านประธานผ่านไปยังท่านอาจารย์ของ ผมว่า ผมดีใจนะครับที่ ครม. ได้หยิบยกสารบัญญัติที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแล้วอ้างว่า เราเสนอกฎหมายเพื่อพลวัตตามนั้น ดีใจมากท่านครับ ทำไมพูดประโยคนี้ ไม่ใช่กระแนะ กระแหนนะครับ ดีใจว่ามันจะได้เริ่มต้นพูดถึงสิ่งที่เราไม่ได้ทำตามรัฐธรรมนูญ ในสารบัญญัติ ที่เขียนไว้ แล้วหลายอย่าง มีบางอย่างถ้าพูดขึ้นมาแล้วต้องตั้งคำถาม ไม่จำเป็นต้องตอบ ที่นี่ก็ได้ ผมอยากจะไปถามท่านตรง ๆ ว่าทำอย่างนี้ได้ด้วยหรือ ผมจะพูดประเด็นตั้งแต่ ปี ๒๕๔๐ มานะครับ รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๔๐ ซึ่งผมไปร่างอยู่ ปี ๒๕๕๐ และปี ๒๕๖๐ ซึ่งเกี่ยวข้องกับที่ท่านอ้างว่าต้องทำตามมาตรา ๑๙๐ ท่านครับ ในชั้นรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๔๐ เราชัดเจนในมาตราสุดท้ายว่า มาตรา ๓๓๖ หากใช้รัฐธรรมนูญครบ ๕ ปี เขียนไว้อย่างนี้ ให้องค์กร ป.ป.ช. ศาลรัฐธรรมนูญ และ กกต. เสนอแก้กฎหมาย ผมจำได้ว่าอาจารย์ท่าน ที่เป็น ผมไม่อยากจะเอ่ยชื่อท่าน ท่านเป็นเลขานุการยกร่างนะครับ ท่านถามว่าทุกคนเห็น หรือไม่ว่าเราตั้งองค์กรใหม่ขึ้นมามากมายในการตรวจสอบ เป็นองค์กรใหม่ทั้งนั้น ไม่เคยมีใน ประเทศ เมื่อใช้ไป ๕ ปี ฝ่ายยกร่างเชื่อว่าจะเกิดเขตอำนาจของแต่ละองค์กรจะล้ำกันไปล้ำกันมา ท่านเชื่อหรือไม่ครับ ไม่เพียงแต่ไม่เสนอแก้ไข ยังกระทำการหลายอย่าง ๓ องค์กรนั้นผมไม่ต้อง พูดถึงพฤติกรรม ทำให้เกิดการยึดอำนาจขึ้นมาหลายอัน ไม่ได้หมายถึง ๓ องค์กรนั้นทำนะครับ แต่ว่าโดยการละเลยในการที่จะแก้รัฐธรรมนูญนี้มีผลทำให้เกิดเขตอำนาจต่าง ๆ มันซ้อนกัน ถูกกล่าวหาว่าฝ่ายบริหารเข้าไปรุกล้ำฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายตุลาการอย่างนี้เป็นต้น เกิดการยึด อำนาจ นี่เป็นครั้งแรกที่ผมคิดหนักว่าทำไมเป็นอย่างนั้น เขียนแล้วไม่ปฏิบัติ รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๕๐ ท่านสมัครเข้ามาผมไปอ่านบันทึกประชุมของ ครม. ท่านประธานก็คงอยู่ในนั้นด้วย ท่านครับ ท่านสมัครบอกว่าเกี่ยวกับเรื่องหมวดการใช้เงินงบประมาณกำหนดให้ ๑ ปีหลังจาก ประกาศใช้รัฐธรรมนูญ จำเป็นต้องร่างพระราชบัญญัติเกี่ยวกับวินัยการเงินการคลัง ท่านไม่ได้ทำ ท่านถูกปลดไปก่อน ท่านสมชายก็ไม่ต้องพูดถึง ใช้เวลาสั้น ท่านอภิสิทธิ์ ต้องขออนุญาต เอ่ยชื่อท่าน ในครั้งนั้นผมจำได้ว่าคนที่พูดในที่ประชุมคือท่านกรณ์ ท่านกรณ์บอกว่า จำเป็นต้องร่างพระราชบัญญัติเกี่ยวกับวินัยการเงินการคลัง แต่ก็ไม่ได้ทำในปี ๒๕๕๐ พอมา ปี ๒๕๖๐ มันมีหลายเรื่องเหลือเกินที่อยากจะพูดถึง รัฐธรรมนูญประกาศใช้วันที่ ๖ เมษายน ก่อนประกาศใช้ ๓ วัน มีคำสั่ง ม. ๔๔ ของนายกรัฐมนตรีคำสั่งนั้นเป็นคำสั่งที่ ๑๙/๖๐ ออกก่อน ๓ วัน คือการปฏิรูปการศึกษาภูมิภาค แต่พอกฎหมายเพิ่งผ่านสภาไปไม่กี่วัน ไปเมื่อวานนี้เอง เป็นการจัดทำกฎหมายเกี่ยวกับการศึกษาชาติ กลับไม่ได้ยกเลิกคำสั่ง ๓ คำสั่ง แล้วยังมีในมาตรา ๘ มาตรา ๙ ที่เขียนไว้ผมคงต้องแปรญัตติ ทำไมไม่ยกเลิก ทั้ง ๆ ที่ รัฐธรรมนูญเขียนว่า คำสั่ง ม. ๔๔ ถ้าจะยกเลิกหรือแก้ไขต้องทำเป็นพระราชบัญญัติ ก็นี่เรา ก็ร่างพระราชบัญญัติ เมื่อไม่ได้ยกเลิก ไปพูดถึงเรื่องการกระจายอำนาจได้อย่างไร เพราะคำสั่งที่ ๑๙ มันคาไว้อยู่ คำสั่งที่ ๗ ยกเลิกไปโดยคำสั่งที่ ๑๗ คำสั่งที่ ๗ นี่ยึดองค์กร ของกระทรวงศึกษาธิการชั่วคราว คำสั่งที่ ๑๗ ยึดถาวร คำสั่งที่ ๑๙ จัดการองค์กรใหม่ วันนี้ถ้าร่างกฎหมายฉบับนี้ผ่านสภาจะไปปฏิบัติอย่างไร เพราะคำสั่งที่ ๑๙ ยังอยู่ นี่คือ การไม่ทำตามรัฐธรรมนูญ
เรื่องสุดท้ายท่านประธานครับ ผมจะกราบเรียนท่านประธานไปยังท่านวิษณุว่า ความเป็นรัฏฐาธิปัตย์ของผู้ยึดอำนาจสูญสิ้นไปตั้งแต่วันประกาศใช้รัฐธรรมนูญใช่หรือไม่ คำตอบก็คือใช่ เพราะเรามีประมุขของรัฐแล้วตามมาตรา ๒ ของหมวด ๑ ท่านประธานครับ เดือนเมษายนประกาศใช้รัฐธรรมนูญ เดือนพฤษภาคม ผมคิดว่าท่านรองนายกรัฐมนตรีลอง ไปอ่านดูหน่อยหนึ่ง มีคำสั่งที่ ๔๔ ซึ่งออกได้ตามรัฐธรรมนูญ เป็นคำสั่งแก้ไขกฎหมายใน ปี ๒๕๕๑ ของท่านสุรยุทธ์ ท่านครับ คำสั่ง ม. ๔๔ ใช้อำนาจแทนศาลได้เข้าใจครับ ทำได้ ใช้อำนาจแทนฝ่ายบริหารจะเลื่อนยศ ปลด ย้ายใครก็ได้ เราเห็นด้วย เพราะว่าเป็นอำนาจ รัฏฐาธิปัตย์ แต่ใช้อำนาจแทนนิติบัญญัติ คุณจะตรากฎหมายอะไรก็ได้ จะแก้กฎหมายอะไร ก็ได้เมื่อมีมาตรา ๒ ในหมวดทั่วไปว่าเรามีประมุขเป็นองค์พระมหากษัตริย์แล้ว คุณต้อง ดำเนินตามมาตรา ๘๑ แต่ทำไมไม่ทำ เมื่อไม่ทำการแก้กฎหมายแบบไม่ผ่านมาตรา ๘๑ แล้วมาประกาศใช้มันจะเป็นคำถามต่อไปเมื่อพวกท่านหมดอำนาจนะครับ ว่าประกาศใช้ อย่างนี้ แล้วข้อยกเว้นของกฎหมายเอาทหารไปเป็นรองผู้ว่าฝ่ายความมั่นคงทั่วประเทศ แล้วไม่กี่วันนี้ ปี ๒๕๖๓ มาแก้เรื่องเทียบเคียงอะไรครับ เทียบเคียงยศในเหล่าทัพให้เทียบเท่า อธิบดี แล้วลองดูรัฐธรรมนูญฉบับนี้สิครับ ทุกองค์กร คนที่จะมีสิทธิเข้าไปสมัครเป็นเจ้าหน้าที่ หรือเป็นหัวหน้าหน่วยงาน หรือเป็นคณะกรรมการขององค์กรตามรัฐธรรมนูญทั้งหลาย ทั้งองค์กรอิสระด้วยมีตำแหน่งนี้ทั้งหมด นี่แสดงว่าต่อไปภายหน้าทหารก็จะมาเป็นองค์กร ตามรัฐธรรมนูญทั้งหมด และรองผู้ว่าทหารจะสไลด์ (Slide) ขึ้นเป็นผู้ว่าไหม เพราะวันนี้ ไม่ใช่มาจากกรมปกครองอย่างเดียว มาจากทุกกรมของมหาดไทย ผมพูดประเด็นนี้ มันเกี่ยวกับกฎหมายฉบับนี้ไหมครับ มันเกี่ยวเพราะว่ากฎหมายฉบับนี้เขียนขึ้นเพื่อพลวัต ตามรัฐธรรมนูญ ผมยืนยันว่าผู้ยึดอำนาจหมดสถานะการเป็นรัฏฐาธิปัตย์ตั้งแต่วันประกาศใช้ รัฐธรรมนูญ ขอบคุณท่านประธานครับ