มานพ คีรีภูวดล หารือปัญหาการใช้ประโยชน์ที่ดินสาธารณะและที่ดินรกร้างในต่างจังหวัด ทั้งประเด็นทับซ้อนกับพื้นที่ป่าสงวน อุทยาน และที่ดินรัฐ พร้อมเสนอให้เร่งประกาศใช้โครงการวันแมป เสริมสร้างอำนาจให้ท้องถิ่นในการสำรวจและจัดการที่ดินจริง รวมถึงเร่งคลี่คลายขั้นตอนการขออนุญาตใช้พื้นที่สาธารณประโยชน์ที่ซับซ้อน โดยเสนอให้จังหวัดมีอำนาจตัดสินใจแทนส่วนกลาง และพิจารณาเพิกถอนสถานะพื้นที่สาธารณประโยชน์เพื่อจัดสรรกรรมสิทธิ์ให้ประชาชนที่ใช้ประโยชน์มานาน โดยเฉพาะในภาคอีสาน ภาคเหนือ และภาคกลาง พร้อมเสนอให้ท้องถิ่นมีบทบาทในการจัดการที่ดินรกร้างที่ก่อปัญหาไฟป่าและภัยสุขภาพ และผลักดันนโยบายภาษีก้าวหน้าเพื่อกระจายการถือครองที่ดินอย่างเป็นธรรม
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ ขออนุญาตท่านประธานอภิปรายรายงานของกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาปัญหา การบังคับใช้ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร และหามาตรการแก้ไขปัญหาการบำรุงรักษาที่ดิน และการพัฒนาทรัพย์สินที่ประชาชนใช้สอยร่วมกันในพื้นที่ส่วนบุคคล และพื้นที่เอกชน ทั่วประเทศ สิ่งที่ผมอยากจะเพิ่มเติมให้กับกรรมาธิการคงจะเป็นเรื่องของพื้นที่ในภาคชนบท หรือต่างจังหวัด ท่านประธานครับ ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณ กรรมาธิการชุดนี้ที่ได้หยิบ ประเด็นปัญหาในเรื่องของที่ดิน ที่ อปท. ทั่วประเทศกำลังเจอปัญหา แล้วผมเข้าใจว่า เป็นประเด็นสำคัญ มีหลายท่านได้กล่าวไว้ในประเด็นเรื่องที่ดินบอกว่า ประเทศไทย ถ้าสามารถแก้ปัญหาเรื่องที่ดินได้ เรื่องอื่น ๆ ไม่ต้องพูดถึงครับ ไปได้สบาย เพราะฉะนั้น ปัญหาเรื่องที่ดินเป็นปัญหาเรื่องใหญ่ ท่านประธานครับ ผมมีข้อสังเกตเพิ่มเติมในรายงานของ กรรมาธิการ โดยเฉพาะเรื่องของที่ดินที่พลเมืองใช้ร่วมกัน ที่ดินสาธารณประโยชน์ หรือ น.ส.ล. กรรมาธิการได้ศึกษา แล้วก็มีข้อเสนอแนะในเรื่องของการสำรวจข้อมูล อันนี้ผมคิดว่าตรงกัน จริง ๆ แล้วก็คือว่าประชาชน ผู้นำเองก็ไม่ทราบว่าที่ดินที่พลเมือง ใช้ร่วมกันในพื้นที่ตำบลนั้น ๆ มีที่ไหนบ้าง ที่ขึ้นทะเบียนแล้วมีที่ไหนบ้าง อันนี้เป็นประเด็น สำคัญ ผมคิดว่าการแจ้งให้ประชาชนรับทราบในข้อมูลตรงนี้ก็จะเป็นเรื่องที่มีความจำ เป็นมาก แต่ผมมีข้อเสนออย่างนี้ครับท่านประธาน ฝากถึงกรรมาธิการ จริง ๆ แล้วเรามี โครงการหนึ่งที่ดำเนินการ ผมคิดว่าน่าจะเสร็จแล้ว แต่ว่ายังไม่มีการประกาศใช้ ก็คือเรื่อง วันแมป (One map) ถ้าโครงการตรงนี้วันแมป (One map) ตรงนี้ได้ประกาศใช้ ท่านไม่ต้องเสียเวลาในการไปสำรวจใหม่เลยครับ เราจะรู้ทั้งประเทศนี้ว่าที่ดินของเอกชน ที่ดินสาธารณะ ที่ดินของหน่วยงานถือครองแต่ละประเภทอยู่ที่ไหน ตรงไหน อย่างไร เพราะฉะนั้นกรรมาธิการจะต้องจี้ลงไปตรงนี้ว่า ควรจะต้องมีการเร่งประกาศโครงการ วันแมป (One map) นี้ออกมาให้เร็วที่สุดเพื่อที่จะแก้ปัญหาทั้งประเทศ อันนี้เป็นประเด็น สำคัญ ทีนี้ในส่วนที่ดินอื่น ๆ ผมเข้าใจว่าในแง่ของข้อกฎหมายอาจจะไม่ได้เรียกว่าเป็นที่ดิน แต่ในความจริงแล้วมันคือที่ดิน เช่น เขตป่า ไม่ว่าจะไปอยู่ในเขตป่าสงวน เขตอุทยาน แต่ในข้อเท็จจริงตรงนี้มันคือที่ดินที่ประชาชนได้ใช้ประโยชน์ก่อนที่จะมีกฎหมายประกาศใช้ ก่อนที่จะมีกฎหมายต่าง ๆ ลงไปทับไว้ ทั้งที่อยู่อาศัย ทั้งที่ใช้ประโยชน์ที่นา ที่สวน ที่ไร่ รวมถึงสถานที่ราชการ เช่น โรงเรียน เช่น สถานีอนามัย หรือวัด พุทธสถาน ศาสนสถาน เหล่านี้ เมื่อมีการประกาศเป็นกฎหมายอื่น ๆ ทับลงไปในพื้นที่กลายเป็นสถานที่ ที่ผิดกฎหมายทันที เพราะฉะนั้นสิ่งเหล่านี้ผมคิดว่าข้อมูลตรงนี้นอกจากจะขอให้มีการสำรวจ เฉพาะเรื่องที่ที่พลเมืองร่วมใช้แล้ว ผมคิดว่าอยากจะให้กรรมาธิการได้เสนอแนะไปว่าจะต้อง รีบประกาศเรื่องวันแมป (One map) แล้วก็ให้อำนาจของท้องถิ่นในการเข้าไปสำรวจนะครับ สำรวจว่าพื้นที่ที่ประชาชนใช้ประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นที่อยู่เขตป่าสงวน อยู่ในเขตอุทยาน หรือพื้นที่ของรัฐอื่น ๆ นะครับ ให้มันเป็นอำนาจของท้องถิ่นในการเข้าไปทำข้อมูลด้วยครับ อันนี้ประเด็นที่ ๑ ครับ
- ๓ ๑ /๑
ประเด็นที่ ๒ ก็คือกรณีเรื่องการขออนุญาตครับ คือเมื่อรู้แล้วว่าที่ที่พลเมือง ร่วมใช้พื้นที่สาธารณประโยชน์มันมีอยู่แล้ว สิ่งที่เราเจอก็คือผู้นำ โดยเฉพาะนายก อบต. ได้เสนอว่าการขออนุญาตใช้ประโยชน์มีขั้นตอนที่ยากมากหลายขั้นตอนนะครับ พื้นที่ ๓ ไร่ ๑๐ ไร่ พวกนี้อยู่ในจังหวัดนะครับ เยอะกว่านั้นก็ต้องไปที่กระทรวง ไปที่คณะรัฐมนตรีนะ ครับ ผมคิดว่ากรรมาธิการจะต้องเสนอในการปลดล็อกในเรื่องนี้ว่า อำนาจในการขอใช้พื้นที่ ขอให้อยู่แค่จังหวัดก็พอนะครับ เพราะว่ามันมีปัญหามาก คนที่รู้เรื่องปัญหานี้ก็อยู่ในพื้นที่ ไม่ได้อยู่ในส่วนกลางนะครับ เพราะฉะนั้นที่มันเป็นที่หลวงอยู่แล้ว การใช้ประโยชน์ขอให้เป็น อำนาจของจังหวัดในการตัดสินใจว่าจะใช้ประโยชน์อย่างไร ถ้าหากว่าใช้ประโยชน์ไม่ตรงตาม วัตถุประสงค์ที่ขอ อำนาจในการเพิกถอนการอนุญาตก็เป็นอำนาจของข้อกฎหมายอยู่แล้ว นะครับ อันนี้ประเด็นที่ ๒ ครับ
ประเด็นที่ ๓ ครับ ผมอยู่ในกรรมาธิการวิสามัญเรื่องที่ดินและการออก เอกสารสิทธิ เราพบปัญหาอย่างนี้ครับ ที่ดินสาธารณะที่พลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกัน มีการประกาศตั้งแต่ ๒๔๖๒ ก่อนกฎหมาย พ.ร.บ. ป่าไม้ ๒๔๘๔ จะออกอีกนะครับ สถานะวันนี้ ในพื้นที่ทางภาคอีสาน ภาคเหนือ ภาคกลาง เป็นพื้นที่ที่ประชาชนใช้ประโยชน์ในทาง พาณิชย์ในทางเศรษฐกิจหมดแล้วครับ เพราะฉะนั้นผมคิดว่าเมื่อสถานภาพของที่ดินที่หลวง ได้ประกาศเป็นพื้นที่สาธารณประโยชน์ที่พลเมืองร่วมกันใช้ ระยะเวลาที่ประกาศตั้งแต่ ปี ๒๔๖๐ กว่านะครับ ณ วันนี้สถานะของพื้นที่มันถูกทำหน้าที่ในแง่ของการพัฒนาระบบ เศรษฐกิจเยอะแยะมากมาย ผมคิดว่าข้อเสนอแนะตรงนี้กรรมาธิการควรจะระบุว่า ควรจะมี มาตรการหรือกระบวนการเพิกถอนความเป็นพื้นที่สาธารณประโยชน์ให้เป็นพื้นที่กรรมสิทธิ์ ของประชาชน เพื่อที่พี่น้องประชาชนจะได้ใช้ประโยชน์นะครับ ผมเจอพื้นที่ตั้งแต่ที่จังหวัด พิษณุโลก จังหวัดเพชรบูรณ์ ที่อีสานด้วยนะครับ
ประเด็นสุดท้าย ท่านประธานครับ พื้นที่กรรมสิทธิ์เอกชนที่อยู่ในพื้นที่ของ อปท. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้าใจครับมันเป็นสิทธิของเอกชน เป็นกรรมสิทธิ์ของ เอกชน เป็นสิทธิของเอกชน แต่สิ่งที่มันเกิดปัญหาคือที่ดินเหล่านี้คนที่เป็นเอกชนได้ซื้อที่ดิน ปล่อยทิ้งไว้ ปล่อยให้เกิดการรกร้างว่างเปล่าไม่ได้ใช้ประโยชน์ สิ่งที่ตามมาคืออะไรรู้ไหมครับ ท่านประธานครับ
อันที่ ๑ ก็คือว่า ที่ดินตรงนี้ปล่อยให้หญ้ามันขึ้นนะครับ โดยเฉพาะทาง ภาคเหนือก็จะเจอปัญหา ช่วงไฟป่าหมอกควันเทศบาลจะต้องใช้งบประมาณ จะต้องเกณฑ์ อาสาสมัคร ต้องใช้รถไถฟาร์มเข้าไปเกรดเข้าไปไถเพื่อไม่ให้เกิดไฟป่าหมอกควัน
อันที่ ๒ ก็คือว่าในช่วงหน้าฝนที่มีน้ำหลากจะเป็นที่อยู่ของยุงลายครับ ท่านประธานครับ อันนี้ก็ลำบากกับสาธารณสุข อสม. อีกนะครับ ที่เอกชนเป็นสิทธิของคุณ ก็จริง แต่ว่าเมื่อคุณไม่ได้ดูแลและไม่ได้ใช้ประโยชน์ ปล่อยให้รกร้างว่างเปล่า สร้างความ เดือดร้อนให้กับคนในพื้นที่ ขอกรรมาธิการชุดนี้ช่วยมีแนวทางว่าท้องถิ่นมีอำนาจเข้าไป จัดการนะครับ แล้วก็ผู้ที่เป็นเจ้าของพื้นที่จะต้องเสียค่าใช้จ่ายในการแก้ไขปัญหาตรงนี้ ให้หมดนะครับ ในระยะยาวผมเห็นทั้งหมดตรงนี้ว่า กรณีที่ดินเอกชนเมื่อมีการซื้อที่เก็งไว้ เยอะแยะมากมายอย่างนี้ก็ทำให้ที่ดินกระจุกตัวอยู่ที่กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง ซึ่งอันนี้เป็นปัญหา ใหญ่มากในที่ดินประเทศไทย ผมคิดว่าข้อเสนอที่สำคัญก็คือว่า ทำอย่างไรจะให้มีการกระจาย การถือครองที่ดินให้กับพี่น้องประชาชนผู้ไร้ที่ดินนะครับ โดยการออกเรื่องของภาษี อัตราก้าวหน้า อันนี้ ๔ ประเด็น สุดท้ายครับ ขอบคุณมากครับ ท่านประธานครับ