กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ ตั้งข้อสังเกตถึงความไม่ชัดเจนของผลลัพธ์จากราชการในสามจังหวัดชายแดนใต้ โดยเฉพาะในด้านการศึกษาที่ยังล้าหลังทั้งในระบบโรงเรียนและสถานศึกษาเอกชน พร้อมเรียกร้องให้มีการจัดสรรงบประมาณและการดำเนินงานที่ชัดเจนและจริงจังมากขึ้น ทั้งด้านการสนับสนุนอาหารกลางวัน การทบทวนการใช้กฎหมายพิเศษและยกเลิกกฎอัยการศึก รวมถึงการแก้ปัญหาจากต้นเหตุทางจิตใจและส่งเสริมสันติภาพอย่างยั่งยืน พร้อมยกตัวอย่างการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ที่ใช้กฎหมายอย่างรุนแรง ซึ่งส่งผลกระทบต่อจิตใจประชาชน โดยเฉพาะครอบครัวที่มีผู้ป่วยและเด็กเล็ก จึงเรียกร้องให้รัฐบาลชี้แจงมาตรการลดต้นเหตุปัญหาและแนวทางพูดคุยเพื่อสันติภาพอย่างจริงจัง เพื่อไม่ให้การบังคับใช้กฎหมายกลายเป็นการยกระดับความขัดแย้งต่อไป
ผมฟังท่านรัฐมนตรีชี้แจงกับประเด็น คำถามแรก ในส่วนของผลงานที่เป็นรูปธรรมแล้ว ผมว่าที่ท่านได้ตอบคำถามเป็นเรื่อง ของการปฏิบัติงานของหน่วยปกติ หรือกลไกปกติที่มีอยู่แล้วในพื้นที่ เพียงแต่ว่าบทบาท สำคัญของผู้แทนพิเศษ โดยเฉพาะในเรื่องของการศึกษา ผมยังไม่เห็นผลงานที่ชัดเจน เพราะตัวเลขการศึกษาของพี่น้องสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็ยังต่ำอยู่ท้ายสุดของประเทศ ส่วนที่ท่านบอกว่า มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เพื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจ ตั้งแต่มีผู้แทนพิเศษมาตั้งแต่ ปี ๒๕๕๙ จนถึงครั้งที่ ๔ นี้ในปี ๒๕๖๕ คน ๓ จังหวัดชายแดนก็ยังจนอยู่ เพราะฉะนั้น ผลงานที่เป็นรูปธรรม ผมเรียนตรง ๆ ครับ ท่านรัฐมนตรีว่าผมยังไม่เห็นชัดเจนที่เป็นรูปธรรม จริง ๆ โดยเฉพาะในส่วนของงบประมาณด้านการศึกษา การศึกษาในสามจังหวัด ชายแดนใต้นี้ไม่เหมือนพื้นที่อื่น สามจังหวัดชายแดนภาคใต้มีการศึกษาสามัญ การศึกษาของโรงเรียนเอกชน การศึกษาของสถาบันปอเนาะ การศึกษาของโรงเรียน จริยธรรมอิสลามการศึกษาประจำมัสยิด หรือที่รู้จักในนาม ตาดีกา มีหน่วยงานคือ สำนักงาน พื้นที่การศึกษาเอกชนเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ ผมตรวจสอบข้อมูลติดตามการทำงาน งบประมาณที่ทางฝ่ายบริหารบอกว่า จะแก้ปัญหาการศึกษาเหมือนที่ท่านได้อภิปราย ตอบคำถามเมื่อสักครู่ ท่านทราบไหมครับ โรงเรียนจริยธรรมอิสลามการศึกษาผมและ พรรคประชาชาติเราเรียกร้องมาตลอด อาหารกลางวันวันเสาร์ วันอาทิตย์ ทำไมท่านไม่แก้ กฎหมายเพื่อให้พี่น้องลูกหลานที่นั่นได้รับประทานอาหารกลางวัน โดยได้รับการสนับสนุน จากรัฐบาล ทุกวันนี้เขาก็ต้องเรี่ยไรเงิน พ่อแม่ต้องบริจาคเงินหาเลี้ยงอาหารกลางวัน ด้วยตนเอง พูดมาหลายครั้ง ผมก็อยากเห็นทางผู้แทนพิเศษขยับเรื่องนี้ให้เป็นรูปธรรม สำนักงานการศึกษาเอกชนท่านทราบไหมครับ ในแต่ละอำเภอโดยเฉพาะนราธิวาสมี ๑๓ อำเภอ สำนักงานการศึกษาเอกชนได้รับงบประมาณปีหนึ่งไม่ถึงแสนบาท เป็นงบดำเนินงาน แล้วจะไปดูแลลูกหลานพี่น้องในพื้นที่ได้อย่างไร ก็หวังว่าผู้แทนพิเศษ จะจับประเด็นเรื่องเหล่านี้ ที่ท่านบอกว่าท่านจะดูเรื่องการศึกษาหลังจากนี้ไป ในปีงบประมาณถัดไปเราอยากเห็นทางฝ่ายผู้แทนพิเศษเสนอแนะไปยังรัฐบาลหรือหน่วยงาน ที่รับผิดชอบ ให้เพิ่มงบประมาณ จริงใจกับเรื่องเหล่านี้สักทีเถอะครับ
ท่านประธานครับ ผมทราบว่าผมถามได้เป็นคำถามสุดท้าย เป็นคำถามที่ ๒ ผมเรียนอย่างนี้การศึกษาคือหนทางในระยะยาวที่จะแก้ปัญหาสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ต้องให้พี่น้องในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้มีโอกาสได้รับการศึกษาตามวิถีชีวิตของเขา ท่านไม่ต้องไประแวงว่า สถาบันปอเนาะจะเป็นที่บ่มเพาะในการก่อการร้ายหรืออะไร ก็แล้วแต่ หรือว่าโรงเรียนตาดีกาจะเป็นที่อบรมจริยธรรมเพื่อให้ต่อต้านอำนาจรัฐ ทุกอย่าง มันขึ้นอยู่กับความจริงใจของฝ่ายบริหาร สำคัญที่สุดตอนนี้การแก้ปัญหา ผมเห็นผู้แทนพิเศษ ที่นายกรัฐมนตรีแต่งตั้ง โดยมีท่านเป็นประธาน จะมีอยู่ฝ่ายความมั่นคง แล้วก็มันจะ เกี่ยวข้อง เกี่ยวเนื่องกับกระบวนการสันติภาพ กระบวนการพูดคุยเจรจาเพื่อสันติภาพที่ พลเอก วัลลภ รักเสนาะ เป็นหัวหน้าคณะพูดคุยของฝั่งไทย ขออนุญาตที่ต้องเอ่ยนาม ทางรัฐบาลกำลังชื่นชมกับตัวเลขของเหตุการณ์ความไม่สงบลดลง เป็นตัวชี้วัดตาม ยุทธศาสตร์ชาติของรัฐธรรมนูญ แต่ปรากฏว่าในปี ๒๕๖๓ ลดลงจริงครับ ปี ๒๕๖๔ ปรากฏว่า เพิ่มขึ้น ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ทุกครั้งที่มีการปิดล้อมตรวจค้น ในปี ๒๕๖๔ มีเหตุการณ์ปิดล้อม ปะทะกับผู้ก่อความไม่สงบ ๑๑ เหตุการณ์ มีการเสียชีวิตทุกครั้ง ๒๒ ศพ เหตุการณ์อาจจะ ลดลงจริงแต่ต้นเหตุของปัญหาเงื่อนไขของการก่อเกิดปัญหานั้นคือจิตใจ ยังไม่ได้รับแก้ไข เท่าที่ควร แล้วมันก็จะลามไปเป็นปัญหาใหม่ในอนาคตที่ผมและพรรคประชาชาติเรา เป็นห่วง ท่านประธานที่เคารพ ผมอยากเรียนให้ท่านรัฐมนตรีทราบว่า การบังคับใช้กฎหมายพิเศษ ไม่ว่ากฎอัยการศึก หรือ พ.ร.ก. ฉุกเฉิน เราเรียกร้องให้ทางฝ่ายบริหารทบทวน ยกเลิก ท่านไม่ยกเลิกไม่ว่ากัน ถ้าหากเห็นว่ากฎหมายนี้เป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหา แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ผมเคยอภิปรายทุกครั้งว่า กฎหมายพิเศษมันเป็นดาบสองคมที่จะก่อให้เกิดเงื่อนไขในพื้นที่ อย่างไม่จบสิ้น ผมมีคลิป (Clip) ตัวอย่างล่าสุด ผมอยากเปิดให้ท่านประธานผ่านไปยัง รัฐมนตรีท่านช่วยดูว่า ปฏิบัติการใช้เอากฎหมายพิเศษ เหตุการณ์ลดลงจริง แต่ผลกระทบ ด้านจิตใจของพี่น้องประชาชนกับกฎหมายพิเศษไม่ได้ลดลงตามเลย เหตุการณ์ที่ผม จะเปิดคลิป (Clip) ให้ดูนี้จริง ๆ มันมีมาโดยตลอด แต่คนอื่นไม่กล้าถ่าย เป็นเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นที่บ้านบองอ ตำบลตันหยง อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส มีหน่วยทหารหน่วยหนึ่ง เข้าใช้อำนาจกฎอัยการศึก
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพและเสียง)
นี่ ไปขอค้นหาผู้ต้องสงสัย ในพื้นที่ ในรอบอาทิตย์หนึ่งไป ๓ รอบ ในบ้านนี้มีเด็กเล็ก แล้วก็มีแม่เป็นผู้ป่วยติดเตียง อยู่ในบ้าน ท่านดูครับ กิริยาวาจาของหน่วยงานเจ้าหน้าที่ที่ไปค้น พร้อมอาวุธครบมือ เขาทนไม่ไหวเพราะก่อนหน้านี้ไปมา ๒-๓ ครั้งแล้วก็ยังไปอีก เหตุการณ์เหล่านี้เกิดขึ้น ในพื้นที่มาโดยตลอดครับ เพียงแต่ว่าก่อนหน้านี้ไม่มีใครกล้าถ่ายคลิป (Clip) อันนี้คือ ผมยกตัวอย่างให้ท่านรัฐมนตรีได้รับทราบว่า สำคัญที่สุดคือด้านจิตใจ การบังคับใช้กฎหมาย พิเศษ ไม่ว่าจะเป็นกฎอัยการศึก หรือ พ.ร.ก. ฉุกเฉิน จะต้องไม่เป็นดาบสองคม ทำให้เงื่อนไข หรือต้นเหตุของปัญหามันคงมีอยู่ในพื้นที่โดยไม่จบสิ้น ท่านประธานครับ ผมก็เลยอยากเรียน คำถามไปยังผู้แทนพิเศษว่า ขณะนี้รัฐบาลมีคณะพูดคุยกระบวนการเพื่อสันติภาพ ในการแก้ไขปัญหาสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ท่านรัฐมนตรีในฐานะที่อยู่หัวโต๊ะของผู้แทน พิเศษ ท่านมีมาตรการในการที่จะลดเงื่อนไขต้นเหตุของปัญหาจริง ๆ กับการบังคับใช้ กฎหมายพิเศษ พร้อมกับท่านมีข้อเสนอแนะของกระบวนการพูดคุยเพื่อสันติภาพอย่างไร ท่านช่วยชี้แจงให้ผมและพรรคประชาชาติ รวมตลอดถึงพี่น้องที่อยู่ในพื้นที่ได้รับทราบ แล้วก็ได้สบายใจหน่อยเถอะครับ ขอบคุณครับ