กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ ผมขออนุญาตในการร่วมอภิปรายในร่างกฎหมายฉบับนี้ เรื่องของการประกันตัวโดยไม่มี หลักทรัพย์ ท่านประธานครับ ผมเห็นด้วยในหลักการเรื่องนี้ ผมอยากจะเล่าประสบการณ์ ที่ผมทำงานกับพี่น้องประชาชน เรื่องนี้มันมีความสำคัญจริง ๆ ครับท่านประธาน คนยากไร้ คนไม่มีทรัพย์สิน คนไม่มีพรรคพวกที่เป็นข้าราชการที่จะต้องไปประกันอันนี้มันยากลำบาก จริง ๆ ครับท่านประธาน ลองนึกภาพผมเจอกรณีของพี่น้องประชาชนกรณีคดีป่าไม้ ทรัพย์สินไม่ต้องพูดถึงเลย เพราะว่าถึงแม้ว่าจะอยู่มาก่อนที่กฎหมายจะประกาศ ถึงแม้ว่า จะมีหลักฐานกรมการปกครองบอกว่าหมู่บ้านมีบ้านเลขที่ มีบัตรประชาชน แต่ทรัพย์สิน ทั้งหมดคือมันไม่ใช่หลักทรัพย์ที่จะเอาไปประกันได้ พี่น้องประชาชนที่อยู่ในสภาพอย่างนี้ มีจำนวนมากครับ เพราะฉะนั้นเราเจอกรณีแบบนี้ สิ่งที่เราเจอด่านแรกเวลาเราไปที่โรงพัก เราก็ต้องวิ่งหาผู้หลักผู้ใหญ่ หมายถึง กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สจ. ว่าพอจะใช้ตำแหน่งช่วยประกัน ชาวบ้านได้ไหม เพราะไม่มีทั้งเงินและไม่มีทั้งทรัพย์สิน พอไปชั้นอัยการก็เหมือนกันก็ต้องวิ่งหา ที่อัยการที่ศาลเราก็เจอ ตอนไปส่งพี่น้องประชาชนตอนนั้นผมก็ไปครั้งแรกมันมีเช่า หลักทรัพย์ด้วย เช่าหลักทรัพย์คืออะไรผมก็ไม่รู้เลยครับท่านประธาน มันมีกลุ่มหนึ่งบอกว่า มันมีทางออกอย่างนี้นะ ถ้าไม่ให้ผู้ถูกจับเข้าไปขังจะมีหลักทรัพย์ให้เช่า ถ้ามูลค่าเท่านี้จะมี ค่าเช่าเท่านี้ ผมก็มองว่ามันเป็นกระบวนการยุติธรรมหรือมันเป็นกระบวนการที่แสวงหา ผลประโยชน์ในขั้นตอนของกระบวนการยุติธรรม อันนี้มันเกิดปัญหาที่ผมเจอมากับตัวเอง ทีนี้ถ้าพูดถึงเรื่องจำนวนคดีที่พี่น้องประชาชนคนที่ผมพูดถึงเมื่อสักครู่นี้ก็คือผู้ยากไร้ ผู้ไร้ทรัพย์สิน ที่เขาอาจจะมีแต่ว่าไม่มีมูลค่าในทางกฎหมาย เขาไม่มีทางที่จะหาทรัพย์สิน หรือว่าจะหาเงิน หรือว่าจะหาหลักประกันอื่นใดได้ หากว่ากฎหมายฉบับนี้ได้รับรองว่าบุคคล ที่มีบัตรประชาชน หรือบัตรประชาชนของญาติพี่น้องสามารถที่จะเป็นหลักประกันได้ว่า คนเหล่านี้จะเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม เพราะเขายังไม่ใช่ผู้ที่ศาลได้พิจารณาว่าผิดหรือถูก ผมคิดว่าอันนี้จะเป็นทางออกในการสร้างความยุติธรรมต้นทางให้กับพี่น้องประชาชนผู้ยากไร้ ท่านประธานครับ อย่าลืม กรณีที่เราเห็นในข่าวแม้แต่พี่น้องประชาชนไปเก็บเห็ดเก็บหน่อ ก็ถูกคดีอย่างนี้ครับ คนยากคนจนเหล่านี้ ถ้าพูดถึงหลักการที่จะต้องมีทรัพย์สิน จะไม่มี หลักประกัน ๑ ๒ ๓ ๔ ไปตามขั้นตอนที่กฎหมายเดิมมีอยู่ผมคิดว่าเขาไม่มีทางที่จะเข้าสู่ กระบวนการ หรือเขาไม่มีทางที่จะมีเสรีภาพในการที่จะออกมาคิด ออกมาต่อสู้ ออกมา พิสูจน์ตัวเอง ออกมาหาพรรคพวกต่าง ๆ ที่จะมาช่วยตัวเองได้เลย เพราะฉะนั้นเขายอมที่จะ อยู่ในคุก เพราะว่าเขาไม่มีทางออก ผลที่ตามมาก็คือว่าเขาก็จะถูกตราหน้าว่าเป็นคนที่มี ความผิด เป็นคนไม่ดีทั้ง ๆ ที่ศาลไม่ได้ตัดสิน และที่สำคัญการสูญเสียโอกาสในการทำมาหา กินที่จะประกอบอาชีพ ที่จะสร้างรายได้ ที่จะอยู่กับครอบครัวอย่างอบอุ่น ที่จะหาเวลา ในการคิดหาทางออกว่าสิ่งที่เกิดขึ้นมันจะแก้ปัญหาอย่างไร ที่สำคัญบางคนถึงขั้นที่ทำให้ ครอบครัวต้องแตกแยกมีปัญหาตามมาอีก หลายคดีที่เราเจอมาทำให้เกิดความเครียดนะครับ ท่านประธาน ความเครียดของคนที่อยู่ที่บ้านว่าเข้าไปอยู่ข้างในถูกคุมขังจะใช้ชีวิตอย่างไร คนที่อยู่ข้างใน ก็เป็นห่วงคนที่ข้างนอก เพราะฉะนั้นก็คือว่าถ้าหากว่าการมีสิทธิที่จะประกันตัวเองโดยไม่ต้อง มีหลักทรัพย์ผมคิดว่าเป็นเรื่องที่ดี การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมของพี่น้องประชาชน ทั่ว ๆ ไปก็จะได้เข้าถึง ไม่ใช่เฉพาะคนที่มีตำแหน่งหรือว่ามีเงินมีทองเท่านั้น โดยหลักการ ผมเห็นด้วยว่าควรจะมีหลักการนี้ แล้วก็เพื่อให้พี่น้องประชาชนคนที่ไม่มีทรัพย์สิน ไม่มีหลักทรัพย์ต่าง ๆ เข้าถึงกระบวนการยุติธรรม แต่อย่างไรก็ตาม ผมคิดว่าในรายละเอียด ซึ่งอย่างมาตรา ๖ ใน (๘) ผมคิดว่าก็มีความน่าสนใจ พูดถึงเรื่องอำนาจของศาลที่เข้ามา เกี่ยวข้องในเรื่องหลักประกันตรงนี้ ผมคิดว่าในรายละเอียดตรงนี้น่าจะไปพูดกันในชั้น กรรมาธิการว่าจะเป็นอย่างไร ท่านสมาชิกหลายคนก็บอกว่าการเอาเกณฑ์เรื่องหลักทรัพย์สิน ต่ำกว่า ๑๐ ล้านก็ดี หรือว่าคดีไม่ต่ำกว่า ๓ ปีก็ดี ผมคิดว่าอันนี้ก็เป็นความน่าเป็นห่วง อีกมุมหนึ่งของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เพราะฉะนั้นผมคิดว่าในรายละเอียดในชั้น กรรมาธิการจะต้องมาถกว่า กรณีแบบนี้สำหรับคนที่อยู่ในลักษณะขอบข่ายแบบไหนที่จะ เข้าสู่เกณฑ์อย่างนี้ กรณีที่จะใช้หลักตามกฎหมายที่ว่าไม่ต้องมีหลักทรัพย์อย่างนี้มันต้องอยู่ใน เงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับประเภทคดีอย่างไร ซึ่งผมเข้าใจว่ามันมีรายละเอียดคงใช้เวลาตรงนี้ ไม่พอ คงต้องใช้ในพื้นที่ของคณะกรรมาธิการ โดยหลักการแล้วท่านประธาน ผมเห็นชอบ แล้วผมยินดีก็ที่จะให้ข้อมูลในคณะกรรมาธิการว่ากรณีตัวอย่างที่เกิดขึ้นที่พี่น้องประชาชน ไม่สามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม กรณีต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นกับพี่น้องประชาชนในพื้นที่ ชนบท ในพื้นที่ห่างไกลมีอะไรบ้าง ผมยินดีที่จะให้ข้อมูล ขอบคุณมากครับ ท่านประธานครับ