นายมานพ คีรีภูวดล แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ ท่านประธานครับ ผมขออภิปรายรายงานของกองทุน สสส. นี้นะครับ ผมสนใจคำว่า สุขภาวะครับท่านประธานครับ ผมคิดว่าเป็นหนึ่งในภารกิจที่ สสส. ได้ดำเนินงาน แล้วผมคิดว่า สุขภาวะนี่มีคำว่า สุขภาพ และมีคำว่า ภาวะ ทีนี้ในส่วนของภาวะนี่ ผมคิดว่ามันมีทั้งมิติ เรื่องสิ่งแวดล้อม สังคม วัฒนธรรม แล้วก็บริบทพื้นที่ทางสังคมนั้น ๆ ท่านประธานครับ สิ่งที่ผมอยากจะแลกเปลี่ยน แล้วก็เสนอแนะกับทางผู้บริหาร สสส. ก็คือกรณีเรื่องของ ฝุ่นควัน กรณีเรื่องของไฟป่าหมอกควัน ประเด็นนี้ครับเราหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่เราจะไม่พูดถึง เรื่องของสุขภาพ ประเด็นนี้เราหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่เราจะไม่พูดถึงเรื่องของสุขภาวะ ซึ่งผมเข้าใจว่า เรื่องของไฟป่า เรื่องหมอกควัน เรื่องฝุ่นควัน เป็นสิ่งที่พวกเราเห็นว่ามันคือปัญหาจริง ๆ ตลอดระยะเวลาที่เป็นประเด็นขึ้นมาตั้งแต่ปี ๒๕๕๐ ปีนี้ก็คือ ๒๕๖๔ ๑๔ ปีมาแล้วนะครับ ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านก็ได้บอกว่าในฝุ่นพีเอ็ม ๒.๕ (PM2.5) นี่นะครับ มีสารต่าง ๆ เยอะแยะมากมาย ผู้เชี่ยวชาญเขาบอกเองว่าแหล่งที่มาของฝุ่นมีทั้งตั้งแต่ในเมือง ขนส่ง ชนบท ภาคเกษตร ภาคป่า ผู้เชี่ยวชาญก็ยังบอกอีกว่าสาเหตุจากธรรมชาติก็คือ เรื่องของ ความกดอากาศ เรื่องของกระแสลม เพราะฉะนั้นผมคิดว่าเรารู้ปัญหาทั้งหมด แต่ปัญหา ที่ผ่านมาคือ ๑๔ ปีนี้ทำไมทุก ๆ ปีนี้เราก็จะมาทะเลาะกัน มาตั้งงบประมาณกัน มาแก้ปัญหา ในเฉพาะหน้ากันทุกปีเลยนะครับ เดือนนี้ก็คือเดือนธันวาคมครับ ปลายเดือนมกราคมครับ ต้นเดือนกุมภาพันธ์นี้ ผมเข้าใจว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายท่านก็จะมาพูดถึงเรื่องนี้ อีกครั้งหนึ่งเมื่อถึงเวลา เพราะฉะนั้นประเด็นที่ผมอยากจะพูดคุยแลกเปลี่ยน แล้วก็เสนอแนะ กับ สสส. นี้คือว่า ผมอยากจะเห็นภารกิจหรือว่าบทบาทของ สสส. ที่เป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ ทั้งเรื่องของสุขภาพและสุขภาวะทางสังคม ผมเห็นบทเรียนต่าง ๆ ที่เป็นบทเรียนที่มี ความสำคัญ ผมถือว่าเป็นองค์ความรู้ที่สำคัญ ผมเชื่อมั่นว่า สสส. มีความรู้และมี องค์ความรู้ในแง่ของการจัดกระบวนการ มีบทเรียนเรื่องของการทำงานเครือข่าย มีบทเรียน เรื่องของการใช้พื้นที่ในการทำงานหรือว่าแอเรียเบส (Area based) นะครับ เพราะฉะนั้น ตัวละครหรือว่าคนที่เกี่ยวข้องเรื่องของฝุ่นควันที่ผมได้อธิบายมานี่เรารู้ทั้งหมดนะครับ มันคือปัญหา มันคือสาเหตุ มันคือผลกระทบ ทั้งมิติเรื่องสุขภาพ มิติเรื่องเศรษฐกิจ มิติเรื่องสังคม เรื่องความขัดแย้ง เวลาเกิดปัญหาทุกคนก็จะชี้นิ้วหากัน เพราะฉะนั้นอันนี้คือ ภาวะที่มันไม่ควรจะเกิดขึ้น ทั้งเรื่องสุขภาพ ทั้งเรื่องของผู้คนที่เกี่ยวข้อง ทั้งหมดทั้งมวล ที่ผมพูดมานี้ท่านประธานครับ ผมอยากจะเห็น สสส. ได้มีบทบาทในการจัดกระบวนการ เพราะว่าผู้ที่เกี่ยวข้องที่ในเชิงองค์กร ในเชิงพื้นที่ตั้งแต่ประชาชนรายบุคคล องค์กรประชาชน ท้องที่ ท้องถิ่น ขึ้นไปที่จังหวัด ขึ้นไปที่กระทรวง หน่วยงานนี่นะครับ หน่วยงานตั้งแต่ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทยที่ดูแลเรื่องพื้นที่ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สิ่งที่ผมเห็นมาตลอดก็คือ แต่ละกระทรวงมีงบประมาณมีแผนงานในการจัดการเรื่องของที่มา ของฝุ่นควันและไฟป่าหมอกควันทุก ๆ ปี แต่ทำไมงบประมาณมหาศาลเหล่านี้ยังแก้ปัญหา มันไม่จบไม่สิ้น อันนี้ประเด็นที่อยู่ในประเทศไทย สิ่งที่มันกลายไปกว่านั้นก็คือว่า พี่น้อง ประชาชนใช้คำว่า ฝุ่นควันหรือหมอกควันข้ามชาติ ไม่ว่าประเทศเพื่อนบ้านของเรา ทั้งฝั่งตะวันตก ฝั่งตะวันออก มีความเชื่อมโยงในแง่ของกระแสลมและความกดอากาศทั้งนั้น การมีพฤติกรรมการใช้พื้นที่ก็ดี ทั้งพื้นที่พืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยว อันนี้ในประเทศเพื่อนบ้านเรา ก็เยอะแยะนะครับ เพราะฉะนั้นบทเรียนของ สสส. เรื่องของการทำงานเชิงพื้นที่แอเรียเบส (Area based) ก็ดี การมีชุดความรู้ที่ทำงานกับเครือข่ายก็ดี การมีองค์ความรู้ในการจัด กระบวนการก็ดี ผมถือว่าเป็นต้นทุนสำคัญ สิ่งที่ผมอยากจะเห็นภารกิจของ สสส. ก็คือว่า ประเด็นเรื่องไฟป่า หมอกควันนี่ท่านจะต้องเป็นโซ่ข้อกลางในการเชื่อมให้ผู้คนที่เกี่ยวข้อง ทั้งหมดมาจัดเรียงให้มันเป็นระบบครับ ถ้าไม่อย่างนั้นแต่ละปีแต่ละหน่วยงานก็จะตั้ง งบประมาณเป็นแท่ง ๆ แล้วถึงเวลาก็จะเห็นรายงานว่าบรรลุวัตถุประสงค์ มีรูปถ่าย มีกิจกรรม มีการรายงาน มีการเคลียร์บิล (Clear bill) ก็จบ แต่ว่าผลในเชิงคุณภาพ ผมคิดว่าการละลายงบประมาณที่ผมอยู่ผมเห็นมาตลอด ๑๔ ปี มันเป็นอย่างนี้ เพราะฉะนั้น ก็คือว่าสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งในภารกิจนี้ ผมไม่แน่ใจว่า สสส. อาจจะทำลำพังได้หรือไม่ ถ้าไม่เพียงพอจำเป็นจะต้องหาภาคีร่วมพัฒนา หรือหุ้นส่วนต่าง ๆ ที่จะมาช่วยคิดงานนี้ ก็จำเป็นก็ต้องร่วมกันว่า จำเป็นจะต้องถอดบทเรียน แล้วผมเชื่อมั่นว่าการใช้พื้นที่เป็นตัวตั้ง จากหลาย ๆ อย่างที่ท่านทำมาในรายงานนี้ อันนี้ถือว่าเป็นต้นทุนที่ดี แต่ว่าประเด็นเรื่อง ไฟป่า หมอกควันมันมีตัวละคร แล้วมันมีกลุ่มต่าง ๆ ที่มีรายละเอียดมากมาย เพราะฉะนั้น สิ่งที่อยากจะฝากและอยากจะเห็นแผนงานในปีต่อ ๆ ไป อยากจะเห็นโมเดล (Model) การคิดทั้งจังหวัด อยากเห็นโมเดล (Model) การคิดทั้งภูมินิเวศ อยากจะเห็นโมเดล (Model) การคิดทั้งภูมิภาคที่เราพูดถึง ๙ จังหวัดภาคเหนือไล่ตั้งแต่จังหวัดตากถึงเชียงราย เหล่านี้ครับ และผมอยากจะเห็นโมเดล (Model) การเชื่อมโยงการแก้ไขปัญหาฝุ่นควัน หมอกควันข้ามชาติด้วยครับ ขอบคุณมากครับ ท่านประธานครับ