พิสิฐ เสนอเปลี่ยนแนวทางบริหารจัดการน้ำ เน้นน้ำบาดาล-พลังงานแสงอาทิตย์

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๓ · ๓ ธันวาคม ๒๕๖๔

พิสิฐ ลี้อาธรรม หารือแนวทางการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน โดยเสนอให้มอง beyond การกักเก็บน้ำผิวดิน หันมาพัฒนาน้ำบาดาลที่มีศักยภาพสูงทั่วประเทศ โดยเฉพาะในภาคกลางและภาคเหนือตอนล่าง พร้อมชี้แนะการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับระบบสูบน้ำเพื่อความประหยัดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมตั้งข้อสังเกตการจัดสรรงบประมาณที่ยังเน้นโครงการใหญ่ในลุ่มน้ำยม ทั้งที่ยังมีหมู่บ้านกว่า 20,000 แห่งขาดน้ำประปาสะอาด จึงเสนอให้เร่งฟื้นฟูระบบประปาหมู่บ้านเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนโดยตรงและลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงทรัพยากรน้ำ

นายพิสิฐ ลี้อาธรรม แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นายพิสิฐ ลี้อาธรรม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ก่อนอื่นผมขอขอบคุณท่านกรรมาธิการที่ได้ทำงานอย่างเข้มแข็ง แล้วก็นำข้อมูลดี ๆ มาให้กับ สภาได้ดู แล้วก็เป็นประโยชน์อย่างยิ่งทำให้ผมได้ข้อมูลหลายด้านที่เป็นประโยชน์ต่อการ วิเคราะห์ จริง ๆ สิ่งที่กระผมจะพูดต่อไปนี้ข้อมูลส่วนใหญ่ก็มาจากรายงานที่ท่านทำ เพียงแต่ว่า ผมอาจจะมีมุมมองอีกด้านหนึ่ง ผมคิดว่าเรื่องของน ้าเป็นเรื่องที่สำคัญของโลก เรามีปัญหา โลกร้อน มีเรื่องของเอสดีจี (SDGs) ว่าภายในปี ๒๐๓๐ คนทั่วโลกจะต้องมีน ้าสะอาดใช้ แต่ว่าผมก็ขออภัยที่จะต้องกล่าวว่าผมเสียดายครับที่ท่านทำเรื่องนี้เพียง ๒ มิติ ก็คือมองแต่ เรื่องของน ้าท่าแล้วก็ลุ่มน ้า ผมอยากจะให้ท่านมอง ๓ มิติ คือมองในเชิงลึกที่เรามีน ้าบาดาล อยู่มากมาย เพราะว่าท่านมอง ๒ มิติ มันมีปัญหาตามมามากมาย ไม่ว่าจะเป็นปัญหา สิ่งแวดล้อมที่ต้องไปตัดไม้ทำลายป่า ใช้ที่ดินที่เป็นประโยชน์ทำเกษตรกรรมมาใช้เพื่อการ กักเก็บน ้า เป็นต้น แต่ถ้าท่านทำ ๓ มิติเราก็จะไม่จำเป็นจะต้องไปเจอปัญหานี้ ขณะเดียวกัน โครงการก็จะไม่กระจุก เงินก็จะไม่ไปอยู่ในโครงการใหญ่ แต่จะกระจายแก้ปัญหาเรื่องของ ความเหลื่อมล ้า ปัญหาเรื่องของการกระจายรายได้ เพราะขณะนี้เรื่องน ้าเป็นปัญหาที่กระทบ กับคนทั่วทุกภาคนะครับ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของเกษตร หรือเรื่องของการมีน ้ากินน ้าใช้ ภูเก็ต ก็เคยมีปัญหาเรื่องของขาดแคลนประปา ระยองก็เช่นกัน บ้านของท่านคุณหมอบัญญัติ ก็มีปัญหาเรื่องของน ้า อีสานนี่ก็เช่นกันนะครับ ขอไปสไลด์ (Slide) ต่อไปครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดพรีเซนเทชัน)

ท่านประธานครับ แต่ละปี เมืองไทยเรามีน ้าจากฟ้าตกมามากมาย ส่วนใหญ่ระเหยกลับไปในอากาศ แต่ที่เก็บเป็นน ้าท่า ให้เราใช้มีเพียงประมาณ ๓๐ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นเอง แต่อีกประมาณ ๑๒ เปอร์เซ็นต์ลงซึม ไปใต้ดินนะครับ และที่ลงไปใต้ดินเราเอามาใช้เพียงประมาณ ๒ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นก็คือ ประมาณ ๑๔,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ท่านประธานครับ ประเทศไทยเราโชคดีเหลือเกิน ที่มีน ้าบาดาลจำนวนมหาศาลถึง ๑.๑๓ ล้านลูกบาศก์เมตร ๑.๑๓ ล้านลูกบาศก์เมตร อยู่ใต้ดิน อยู่ทั่วทั้งประเทศ ขณะที่น ้าผิวดินที่เราพูดกันอยู่ในรายงานฉบับนี้มีเพียงประมาณ ๒๐๐,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้นเองครับ เพียงประมาณ ๑๕ เปอร์เซ็นต์ที่เรากำลัง พูดกันอยู่ในรายงานฉบับนี้ ขณะที่เรามีน ้ามหาศาลอยู่ใต้ดิน เรามีน ้าที่อยู่ในบาดาลชั้นต่าง ๆ ในแผ่นดินของเรา โดยเฉพาะในภาคกลาง ภาคเหนือตอนล่าง แผ่นดินที่ท่านประธาน กรรมาธิการได้กล่าว ลุ่มน ้ายม ลุ่มน ้ายวม เป็นต้น มีน ้าบาดาลอยู่มหาศาล แต่เรากลับ ไม่ได้สนใจเรื่องนี้ เรามีปัญหาเรื่องการขาดแคลนน ้า เราพยายามจะเอาน ้าจากลุ่มน ้าหนึ่ง ไปอีกลุ่มน ้าหนึ่ง เสียค่าใช้จ่ายในการขุดเจาะ ในการทำท่อ ในการทำลายสิ่งแวดล้อม ขณะที่ เราสามารถเอาน ้าจากใต้ดินมาใช้ กรมน ้าบาดาลก็เพิ่งมีการขุดเจาะน ้าทางอีสาน บอกว่าลึกไป ๑ กิโลเมตรก็ยังมีน ้าบาดาลให้ใช้ แม้ว่าบางชั้นอาจจะมีน ้าเค็มอยู่บ้างก็ตาม เพราะฉะนั้น โดยรวมเรามีน ้าบาดาลอยู่มหาศาล เราใช้น ้าบาดาลเพียง ๑๔,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้น ยังมีอีกอย่างน้อย ๒ เท่าตัว คือ ๔๕,๐๐๐ ที่น่าจะเอามาใช้ได้ ทั้งเรื่องของการเกษตร เรื่องอุปโภคบริโภค เพราะฉะนั้นน ้าส่วนใหญ่ของเราเรากลับมองข้าม เพราะเราไปมองแค่ ๒ มิติคือ น ้าผิวดิน เราเอาเงินจำนวนมหาศาลของเราไปทุ่มอยู่กับโครงการขนาดใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการทำน ้าท่าเราพยายามจะสร้างอ่างเก็บน ้า สร้างเขื่อน สร้างอะไรต่ออะไรเยอะแยะไปหมด ซึ่งมีผลต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่น ้าบาดาล เป็นโครงการขนาดเล็กกระจัดกระจาย และค่าใช้จ่ายก็ไม่ได้แพงอย่างที่ท่านเขียนอยู่ใน รายงาน ผมอยากให้ท่านลองพิจารณาที่จะเอาน ้าส่วนนี้มาใช้ เพราะน ้าบาดาลเป็นน ้า ที่สะอาดไม่ต้องใช้คลอรีนในการบำบัด ไม่ต้องเกิดปัญหาเรื่องสารเคมี ไม่ต้องมีปัญหา เรื่องของการใช้ที่ดิน ผมเคยไปกับท่าน ส.ส. รังสิมาที่อำเภอยี่สาร เราต้องไปเสียที่ดิน จำนวนมากในการที่จะเก็บน ้า ขณะที่น ้าบาดาลมีการกรองโดยธรรมชาติ อันนี้ผม เปรียบเทียบนะครับ ค่าใช้จ่ายในการเอาน ้าบาดาลขึ้นมาใช้เทียบกับน ้าท่า จริง ๆ ไม่ค่อย ต่างกันเท่าไร และทุกวันนี้เรามีแสงอาทิตย์เข้ามาที่จะมาช่วยเป็นพลังงานไฟฟ้า

สไลด์ (Slide) ต่อไปเลยครับ อันนี้เป็นรายงานที่ท่านเขียนอยู่ในเอกสารของ ท่านเองในหน้า ๖ บทสรุป ท่านระบุชัดว่าในบ้านเรามีถึง ๒๐,๐๐๐ หมู่บ้านที่ไม่มีน ้าใช้ก็คือ น ้าประปาชำรุด ขาดประสิทธิภาพ ขณะที่กรมน ้าบาดาลเองแต่ละปีได้รับงบประมาณจำกัด แค่ ๒,๐๐๐-๓,๐๐๐ ล้านบาทเท่านั้นเอง แต่ท่านกลับจะทุ่มเงินถึง ๗๐,๐๐๐ กว่าล้านบาท ไปทำเรื่องของลุ่มน ้ายม ผมขอถามหน่อยครับว่าเงินที่ลงไปได้กับประชาชนกี่คน ขณะที่ ถ้าท่านเอาเงินเหล่านี้มาทำน ้าประปาหมู่บ้าน ผมเชื่อว่าทุกหมู่บ้านในเมืองไทย ประชากรอีก ประมาณ ๙๐ เปอร์เซ็นต์ของหมู่บ้านทั้งหมดที่ไม่มีน ้าประปาสะอาดใช้จะได้มีน ้าประปา สะอาดใช้ เพราะว่าน ้าบาดาลในยุโรปเองก็ถือว่าเป็นน ้าสะอาดก็เอามาใช้บริโภคกัน แต่บ้านเราสิครับกลับไปใช้น ้าท่า และพวกเรากรมต่าง ๆ ที่ทำเรื่องน ้าก็สนใจแต่เรื่องน ้าท่า ขอบพระคุณมากครับ