ประสงค์ บูรณ์พงศ์ ชี้แจงความคืบหน้าการพัฒนาลุ่มน้ำสงคราม โดยย้ำถึงความสำคัญของโครงการก่อสร้างประตูน้ำและการเปลี่ยนแปลงสถานที่ก่อสร้างจากปัญหาน้ำท่วม พร้อมตอบข้อซักถามเกี่ยวกับพื้นที่และประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับ รวมถึงแสดงความขอบคุณต่อประธานและที่ประชุมสำหรับการมีส่วนร่วมในการหารือปัญหาต่างๆ
กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายแพทย์ประสงค์ บูรณ์พงศ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเสรีรวมไทย ในฐานะกรรมาธิการ กระผมขอตอบคำถามท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติที่เคารพของผมคือครูติ๋ว ท่าน ส.ส. อนุรักษ์ ซึ่งประชาชนรักท่านมาก แต่ก่อน จะตอบในเรื่องนี้กระผมอยากจะเรียนในเรื่องบางเรื่องที่ได้ยินมาที่ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ หลายท่านได้สงสัยเรื่องว่าโครงการนี้เป็นโครงการใหญ่ เป็นเรื่องของการใช้งบประมาณมาก ใช้งบประมาณน้อย กระผมอยากจะกราบเรียนว่าเรื่องของโครงการนี้ทำคู่กันไป จะถามเรื่อง งบประมาณนี้ไม่มีใครตอบได้เลยเพราะมันเป็นไปแต่ละปี ผมอยากกราบเรียนว่าโครงการนี้ เริ่มต้นตั้งแต่ปี ๒๕๒๙ ปี ๒๕๓๑ สมัยท่านชาติชายเป็นนายกรัฐมนตรี ท่านประจวบ ไชยสาส์น เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ก่อให้เกิดความคิดที่จะเกิด ลุ่มน ้าโขง ชี มูล ซึ่งจะได้ทั้งหมดแม่น ้าชี ๑๔ จังหวัด อีก ๖ จังหวัดก็ได้ทางพนมดงรัก ก็ขาดครับ มาถึงมุกดาหาร ๑๔ จังหวัด มันขาดนครพนม พอดีผมโชคดีตอนนั้นเป็นรัฐมนตรี ประชุมที่ขอนแก่น ผมก็เลยขอว่า นครพนมไม่มีนะครับ ก็เลยก่อให้เกิดลุ่มน ้าสงคราม และรุ่งเช้า ท่านนายกฯ ชาติชายก็มาดู ต่อมาสมัยท่านนายกฯ ชวลิต มีท่านพิศาล มูลศาสตรสาทร เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เราก็เริ่มจะสร้างกันแล้วโครงการ ลุ่มน ้าสงคราม ลงทุนตอนนั้นเท่าที่ผมจำได้ ๗,๐๐๐ ล้านบาท ท่านชวลิต วิชยสุทธิ์ ตอนนั้น เป็นนายอำเภอท่าอุเทนก็ไปขอขยายซื้อที่ซื้อทางแล้วแต่ ต่อมาก็มีรัฐบาลทุกครั้งก็มีสภา สภาก็แต่งตั้งกรรมาธิการวิสามัญศึกษาเรื่องลุ่มน ้าทั้งหมดทั่วประเทศ รวมทั้งลุ่มน ้าสงคราม โขง ชี มูลด้วย การศึกษาก็มีความเกี่ยวพันกับฝ่ายรัฐบาลควบคู่กันไป เพราะว่า ในกรรมาธิการนั้นท่านประธานที่เคารพก็คงจะทราบว่าเรามีทั้ง ส.ส. ทุกพรรค ฝ่ายค้าน ฝ่ายรัฐบาล มีข้าราชการที่เป็นผู้หลักผู้ใหญ่ระดับปลัดกระทรวง อธิบดีที่เกี่ยวกับน ้า จึงมีความสำคัญมากในการประสานงานกัน การประชุมเหล่านี้ก่อให้เกิดประโยชน์มากมาย โครงการต่าง ๆ เหล่านี้ที่สร้างขึ้นเกิดขึ้นมาก็เพราะจากการประชุมเหล่านี้ ก็ถ่ายทอดไปสู่การปฏิบัติตั้งงบประมาณกัน เช่นเดียวกันสภาผู้แทนราษฎรมีความหมายมาก สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหลายได้ถามหรือติติง หรือว่าขอเสนอโครงการลำน ้า เป็นประโยชน์ที่สุดครับ เพราะสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้มาสู่กรรมาธิการแล้วก็เข้าไปสู่การประชุม ก็ถ่ายทอดไปสู่ข้าราชการ อย่างเช่น ครูติ๋วได้ถามมาเมื่อสักครู่ โครงการเหล่านี้ก็อยากจะตอบ ว่าเป็นประโยชน์จริง ๆ สำหรับพี่น้องประชาชน ท่านอนุรักษ์ได้ถามมาในเรื่องของลุ่มน ้า สงคราม ความจริงท่านถามเรื่องแรกไปแล้ว แล้วก็ได้กระทำแล้ว กระทำตอนไหนต่อไป กระผมจะกราบเรียนให้ทราบ ผมอยากขอกล่าวทั่ว ๆ ไปเสียก่อน ลุ่มน ้าสงคราม แม่น ้า สงคราม เป็นแม่น ้าสายหนึ่งที่ยาวประมาณ ๔๐๐ กิโลเมตร เริ่มต้นจากส่องดาว ภูพาน จังหวัดสกลนคร ให้ขึ้นเหนือไปจังหวัดอุดรธานี ไหลลงตะวันออกเฉียงใต้มาสู่จังหวัด หนองคาย บึงกาฬ แล้วก็นครพนมออกที่ไชยบุรีนะครับ ๔๐๐ กิโลเมตร มันแบ่งครึ่งครับ ๒๐๐ ๒๐๐ กิโลเมตร ๒๐๐ บนจากลุ่มน ้า แล้วก็ได้จากห้วยหลวงที่มีท่อทะลุมาถึงลุ่มน ้า สงครามด้วยนะครับ เพราะฉะนั้นแหล่งน ้าได้จากโน่น ทางใต้ ๒๐๐ กิโลเมตร ได้มาจากลำน ้าโขง ตรงกึ่งกลางมันกึ่งกลางพอดีที่พวกเราได้ศึกษากันมาก็คือ ๑๔๕ กิโลเมตร จากปากน ้า ทำไม ต้องอยู่ตรงนี้ เพราะว่าเวลาน ้าหลาก น ้าหลากหมายถึงแม่น ้าโขงหลากน ้าจะไหลขึ้นไปถึง ข้างบนเลย แต่เวลาน ้าแล้งน ้าก็อาศัยจากน ้าข้างบนจากเทือกเขาภูพานลงไป ตรงนี้จึงเป็น จุดสำคัญ ก็มีแนวคิดที่จะต้องสร้างประตูน ้าตรงนี้ละ ที่อากาศอำนวยตรงนี้จะเหมาะสมมาก สร้างตรงนี้เวลาน ้าหลากน ้าก็จะไหลถึงตรงนี้ และเราต้องขุดลงไปประมาณสัก ๑ เมตร เพื่อให้น ้ามาอยู่ตรงนี้พอดี เพราะฉะนั้นเวลาน ้าขาดก็จะอาศัยข้างบนปิดประตูน ้าตรงนี้ แต่เมื่อน ้าล้นเต็มแม่น ้าโขงน ้าจะไหลขึ้นไปข้างบนครับ ประตูน ้าก็จะเปิด เพราะฉะนั้น ปตร. ตรงนี้จึงมีความสำคัญ การพัฒนาลุ่มน ้าสงครามก็อย่างนี้ละครับ ข้างบนก็ทำประตูน ้า มี ปตร. หลายแห่ง ข้างล่างก็ทำ ปตร. คือน ้าไหลจากลำธารเล็ก ๆ ลงมา ที่ไหนสูงก็ใช้ดูดน ้า ขึ้นไป ที่ไหนต ่าก็กำแพงกั้นเป็นหลักการง่าย ๆ แต่ก็ได้กระทำแล้ว กระผมทราบจากการ ประชุมของเรา จากกรมชลประทานก็แจ้งมาว่าเขาทำทั้งหมดนี้ลุ่มน ้าทั้งหมดจะมีทั้งหมด ๙ แห่งด้วยกัน เสร็จแล้ว ๓ แห่งก็คือประตูน ้าลำน ้ายาม มีพื้นที่รับประโยชน์ ๕,๐๐๐ ไร่ ประตูน ้าน ้าอูน มีพื้นที่รับประโยชน์ ๙,๐๐๐ ไร่ ประตูน ้าหนองบัว มีพื้นที่รับประโยชน์ ๑๒,๐๐๐ ไร่ และยังมีอีก ๓ แห่งที่ได้ทำกันมาคือประตูน ้าห้วยทราย เสร็จแล้วเนื้อที่ประมาณ ๗๘,๐๐๐ ไร่ ประตูน ้าบ้านก่อ ซึ่งประตูน ้านี้ที่ท่านอนุรักษ์ได้ถามมาตั้งแต่คราวที่แล้ว ก็มีการ เร่งกันว่าทำไมไม่ทำสักที เพราะที่นี่มีประโยชน์มากที่เดียว ตอนนี้เขาตอบมาแล้วและกำลัง จะสร้าง คงจะเสร็จจริง ๆ ก็ปีหน้า ต่อไปก็เป็นประตูบ้านก่อ ประตูบ้านนาถ่อน ประตู บ้านซ่อมกอก ประตูบ้านปากยามกำลังทำต่อไป
อันสุดท้ายก็คือเดิมทีอันที่ ๙ จะไปสร้างที่ปากน ้าสงคราม น ้าไชยบุรี ที่เรียก แม่น ้าสองสาย จากการศึกษามันเกิดน ้าท่วมมากจึงมาสร้างที่อากาศอำนวย อย่างที่ผม กราบเรียนครั้งที่แล้ว ผมต้องขอขอบพระคุณท่านประธานที่เคารพ แล้วขอบคุณทุกท่าน ที่ถามมาในบางอย่างที่เกี่ยวกับหลาย ๆ เรื่อง ซึ่งกระผมในฐานะกรรมาธิการก็อยากช่วย รับคำถามเหล่านี้เพื่อดำเนินการต่อไป ขอขอบพระคุณครับ ท่านประธานครับ