จิรายุ ห่วงทรัพย์ หารือปัญหาการทุจริตในสหกรณ์ โดยเฉพาะกรณีการแอบอ้างจัดตั้งสหกรณ์เพื่อเบิกงบประมาณรัฐ พร้อมเรียกร้องให้ปรับปรุงร่างกฎหมายสหกรณ์ใหม่ให้มีบทลงโทษทางอาญา ปกครอง และวินัยที่เข้มงวดขึ้น รวมถึงการแยกประเภทสหกรณ์ตามขนาด การกำหนดความรับผิดชอบของคณะกรรมการและผู้จัดการอย่างชัดเจน การเปิดโอกาสให้สมาชิกมีส่วนร่วมในการแก้ไขข้อบังคับ และการให้หน่วยงานราชการตรวจสอบอย่างเข้มงวดเพื่อป้องกันการทุจริตและคุ้มครองผลประโยชน์ของสมาชิกอย่างเป็นรูปธรรม
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม จิรายุ ห่วงทรัพย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร เขตคลองสามวา ท่านประธานครับ สหกรณ์ฉบับนี้ท่านผู้เข้าชื่อเสนอมา ขอขอบพระคุณท่านมากครับ ที่สนใจใส่ใจกับการแก้ไขกฎหมาย ซึ่งไม่จำเป็นจะต้องผ่านทางสภาผู้แทนราษฎร ท่านประธานที่เคารพครับ ผมประสบปัญหาด้วยตนเองในฐานะที่นั่งเป็นประธาน คณะกรรมาธิการ ซึ่งได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวข้องกับการบริหารสหกรณ์หลากหลายจุด โดยเฉพาะเรื่องของกรณีบ้านมั่นคง ของกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ท่านประธานครับ ในกรุงเทพมหานครเขาจะย้ายบ้านริมคลอง คลองลาดพร้าว คลองบางบัว อะไรต่าง ๆ นี่นะครับ ซึ่งขณะนี้ก็ย้ายไปได้บ้างบางส่วน ก็ขอขอบคุณกระทรวงพัฒนา สังคมและความมั่นคงของมนุษย์ แต่ว่ายังมีรายละเอียดบางอย่างที่จะต้องฝากทางผู้ยกร่างมา แล้วก็ในชั้นกรรมาธิการครับว่า จะสามารถแก้ไขได้หรือไม่ เนื่องจากที่ผ่านมาเวลาที่จะขอรับเงินงบประมาณในหน่วยงานใด ๆ ก็แล้วแต่ จะต้องถูก บังคับให้ไปจัดตั้งสหกรณ์บ้าง ผ่านทางตัวแทนของสหกรณ์บ้าง แต่สหกรณ์บางคนที่เป็น กรรมการก็ขี้โกงเหลือเกินท่านประธานครับปรากฏว่า ไปเอาพรรคพวกญาติสนิทมิตรสหาย มาจดทะเบียนเป็นสหกรณ์ก็มากหลายอยู่ และสุดท้ายก็รับเงินจากส่วนราชการ ปรากฏว่า พี่น้องประชาชนก็ไม่ได้ความอะไรเลย เงินก็ไปตกอยู่กับคณะกรรมการสหกรณ์ ผมยกตัวอย่างเช่น ในกรุงเทพมหานครเพื่อจะขอรับเงินจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็คือ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน หรือว่าองค์การมหาชนภายใต้กระทรวงพัฒนาสังคม ผู้แทน ของกระทรวง ผู้แทนของหน่วยงานนี้ พัฒนาองค์กรชุมชนก็ปวดหัวครับ เพราะว่ากฎหมาย สหกรณ์นั้นล้วงไปถึงลึกได้ยากลำบากเหลือเกิน ผมจึงอยากเรียนท่านประธาน ผ่านไปยัง ท่านผู้เข้าชื่อ แล้วก็กรรมาธิการที่จะพัฒนาในวาระที่ ๒ ชั้นหลังจากรับหลังการหรือไม่แล้ว ก็คือร่างที่ท่านยกร่างมานี้หลายมาตราก็น่าสนใจ แต่ท่านณัฐวุฒิ บัวประทุม ก็ถามไปแล้วครับ แล้วประชาชนได้ประโยชน์อะไรนอกจากตัวแทนสหกรณ์ ซึ่งไปรวบรัดตัดตอนก็หลายที่ แถวชุมชนบางบัว แถวหลักสี่ แถวคลองสามวาบ้านผม ก็มีปัญหาในลักษณะเดียวกันครับ สหกรณ์บางคนไปเป็นประธาน พอมีปัญหาเรื่องรับเงินไปแล้วมีร้องทุจริตก็ไปเปลี่ยนชื่อ ออกลูก เอาเมีย เอาญาติคนใกล้ชิดเข้าไปบางแห่ง ท่านประธานครับ เปลี่ยนถึง ๓ ชื่อ แต่ไม่มีหน่วยงานไหนไปจับได้เลยว่าคนนี้มันเปลี่ยนชื่อไปแล้ว ๓ ชื่อก็ยังให้เงินเขาไปอีก สุดท้ายก็ลำบาก โดยเฉพาะกรมตรวจบัญชีสหกรณ์และกรมส่งเสริมสหกรณ์ ก็ต้องไป แจ้งความตำรวจ เพราะฉะนั้นกฎหมายฉบับนี้ไหน ๆ เข้ามาสภาแล้ว ผมอยากจะทักท้วง ท่านไว้ว่า พูดแต่การแก้ไขแต่โทษทางอาญาไม่ปรากฏ โทษทางปกครองไม่เห็น โทษของการ ปรับเป็นวินัยยิ่งไม่เจอ โทษอุปกรณ์ตามองค์การสหกรณ์ก็ไม่เห็นว่าจะมีโทษจำ โทษปรับ แบบไหนอย่างไร กรุณาเพิ่มเข้าไปด้วย ไม่ใช่เขียนกฎหมายแล้วเราก็ไม่ค่อยมีบทลงโทษ อันนี้ผมไม่เห็นในร่างฉบับนี้นะครับ ถ้าเป็นไปได้ช่วยกันมาเพิ่มเติมด้วย
ประเด็นต่อมาท่านประธานที่เคารพครับ กรณีที่แก้ไขที่ท่านเสนอมา ในมาตรา ๘ น่าสนใจครับ แก้ไขเพิ่มเติมให้สมาชิกสหกรณ์มีส่วนร่วมในการเป็น คณะกรรมการในการแก้ไขข้อบกพร่องต่าง ๆ ของสหกรณ์ แต่อย่าลืมนะครับ อัฐยายซื้อขนมยาย ผัวเมียเขานอนคุยกัน ประธานสหกรณ์เขานอนคุยกับรองประธานสหกรณ์ ชาวบ้านที่อยู่ ในหมู่บ้านชุมชนเขาไม่รู้เรื่อง สุดท้ายก็มาแปะอยู่หน้าหมู่บ้านท่านประธาน แล้วก็บอกว่าต้องทำ อย่างนี้ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ มันตรวจกันเองหรือครับ มันต้องให้หน่วยงานราชการเข้าไป ตรวจสอบอย่างเข้มข้น แล้วก็ทำให้ผลมันออกมาอย่างเป็นรูปธรรมครับ อันนี้ผมฝากไว้ กรรมาธิการที่จะเข้าไปพิจารณา
ประเด็นต่อมา ท่านประธานที่เคารพครับ ในมาตรา ๑๔ ที่เขียนไว้ชัดเจนว่า กรุณาแยกประเภท สหกรณ์เดี๋ยวนี้มันหลากหลายครับ มันมีตั้งแต่คนไม่กี่สิบคน ไม่กี่ร้อยคน ไปจนถึงคนพันคนหมื่นคนแสนคน ความผิดสำเร็จในคนระดับแสนคน คนละ ๑,๐๐๐ บาท ก็หลายสิบล้านหลายร้อยล้านนะครับ เพราะฉะนั้นกรุณาแยกประเภทให้ชัดเจนครับ แบ่งไปหน่อยครับ ก ไก่ คนหมื่นคน ข ไข่ คน ๕,๐๐๐ ๑,๐๐๐ เขียนเข้าไปให้ชัดครับ โทษมันจะได้หนัก ต่างกรรมต่างวาระต่างกระทง ท่านประธานที่เคารพครับ ในมาตรา ๑๖ ที่มีผู้ยกร่างมาผมเห็นด้วยที่เขียนว่า กำหนดให้คณะกรรมการของสหกรณ์ และผู้จัดการ ต้องรับผิดชอบร่วมกันในความเสียหายต่อสหกรณ์ ในมาตรา ๑๖ ถามจริงทำได้หรือครับ รับผิดชอบร่วมกันพอเงินโอนเข้าบัญชีสหกรณ์อำนาจหน้าที่เซ็น ๒ ใน ๓ ของคณะกรรมการ สหกรณ์เปิดก้นแล๊บท่านประธาน ไม่เคยมีใครอยู่ให้ตามหนี้หรอก ผมจึงถามว่า หลักการเวลา ไปกู้แบงก์ (Bank) ที่ดิน ๑๐๐ บาทเขาให้กู้ ๖๐ บาท สหกรณ์นี้มีการเขียนกฎกติกาแบบนี้ไหม ว่าหลักทรัพย์อะไรในชุมชนก็ดี เช่น ผืนแผ่นดินที่เป็นส่วนกลางนั้นเป็นหลักทรัพย์ได้ไหม ตัวบุคคลที่เป็นกรรมการสหกรณ์ความผิดรับผิดชอบเท่าไร เหมือนจดทะเบียนเป็นบริษัท นิติบุคคล คุณจดทะเบียนล้านบาท คุณจะมาขอเกินกว่าล้านบาทฟ้องกันเกินล้านบาทก็ไม่ได้ อย่างนี้กรุณาเขียนเข้าไปด้วยผู้ยกร่าง นอกจากนี้ท่านประธานครับ การที่ผู้จัดการต้องรับผิด ร่วมกันในความเสียหายต่อสหกรณ์ ผมถามจริงเถอะครับ มันมีกี่แห่ง อย่างที่ผมบอกไว้ตั้งแต่ต้น ท่านประธานครับ ส่วนใหญ่พอชักดาบกันเป็นที่เรียบร้อยก็หายจ้อยครับ ตามที่ไหนได้ละครับ ทุกวันนี้ท่านประธานลองไปสอบถามดู กรมตรวจบัญชีสหกรณ์มีคดีที่ฟ้องให้กับพนักงาน สอบสวนประจำโรงพักตำรวจคดีลักวิ่งชิงปล้นก็เยอะพอแล้ว ต้องไปติดตามคดีฉ้อโกง ซึ่งเข้าข่ายการฟอกเงินกับสหกรณ์ไม่รู้กี่สิบสหกรณ์ ท่านประธานครับ กฎหมายฉบับนี้เข้ามา เห็นด้วยนะครับ แล้วก็ขอได้โปรดพิจารณาในเงื่อนไขที่ผมได้นำเสนอว่า เมื่อท่านเขียนกฎหมายบังคับใช้ คนดีก็ชอบแก้ไขคนอะไรก็ไม่รู้ชอบแก้ตัว มันทำแบบนั้นได้หรือครับมันต้องมีการบังคับ ด้วยโทษครับ โทษอาญา โทษปกครอง โทษปรับเป็นวินัย โทษอุปกรณ์ซึ่งวงการสหกรณ์ เขาเข้าใจดีในระบบเช่นนี้ เพราะฉะนั้นฝากเรียนท่านผู้เข้าชื่อท่านมีเจตนาที่ดีในการที่จะแก้ไข ไม่ให้คนที่ถูกเก็บเงินจากสหกรณ์เป็นลูกบ้านที่เขาต้องเอาเงินเข้าสหกรณ์ สหกรณ์วันดีคืนดี เหมือนแชร์แม่ชม้อย อยู่ดี ๆ ก็ล้มครืนตามใครก็ไม่ได้กรมบัญชีสหกรณ์ก็ชดเชยหนี้ไม่ได้ ธนาคารฝากเงินเขายังรับประกันนะครับ แต่ถ้าเกิดใครเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับสหกรณ์ ก็จะเป็นปัญหาจึงฝากท่านประธานผ่านไปยังผู้ยกร่าง ขอเป็นข้อสังเกตไว้ผมอาจจะไม่มี โอกาสได้เข้าไปอยู่ในชั้นกรรมาธิการ แต่เป็นสิ่งที่พี่น้องประชาชนฝากมาครับ ขอขอบคุณ ท่านประธานครับ