ประเสริฐพงษ์ ศรนุวัตร์ หารือปัญหาความเหลื่อมล้ำและข้อจำกัดด้านสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์และชุมชนห่างไกล โดยเฉพาะชาวมอแกน มอแกลน และมานิในภาคใต้ ที่ประสบปัญหาขาดแคลนสาธารณูปโภค ไม่ได้รับสิทธิในการเข้าถึงบริการพื้นฐานและการพิสูจน์สัญชาติ รวมถึงผลกระทบจากนโยบายรัฐที่ไม่เคารพวัฒนธรรมและวิถีชีวิตดั้งเดิม เรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการช่วยเหลือเยียวยา ปรับปรุงถ้อยคำในรายงานให้ชัดเจนและเด็ดขาดมากขึ้น พร้อมผลักดันให้บรรจุประเด็นปัญหาเหล่านี้เป็นข้อสังเกตเพื่อติดตามผลอย่างต่อเนื่อง
สำหรับรายงานฉบับนี้ เป็นรายงานที่ทางคณะกรรมาธิการได้ศึกษาขึ้นมา ผมดูข้อสังเกตแล้วว่าหลาย ๆ เรื่อง ข้อสังเกตหลายท่าน ในหน้า ๓๙ ผมอยากให้ท่านใช้ให้ชัด ๆ ไปเลยครับ คำบางคำ มันสามารถไปกระตุ้น ไปบอกรัฐบาลให้เขารีบทำงานครับท่าน อย่างเช่น (๔) ท่านบอกว่า กองทัพบกควรติดตาม ช่วยเหลือ เยียวยา ผมอยากให้ท่านเพิ่มหรือแก้นิดหนึ่งได้ไหมครับว่า กองทัพบกต้องติดตามช่วยเหลือครับ คำว่า ควร กับคำว่า ต้อง นี่ภาษากฎหมายต่างกันนะครับ ท่านอย่าไปเกรงใจกองทัพบกเลยครับ ไหน ๆ เขาก็มีอภิสิทธิ์เหนือกว่าคนอื่นอยู่แล้วนะครับ หรือแม้กระทั่งข้อ (๕) ในหน้าเดียวกันนะครับ กระทรวงมหาดไทยท่านก็เห็นชัดว่าท่านต้อง เร่งรัดกระบวนการทางสัญชาติต่าง ๆ โดยเฉพาะผมชื่นชมที่ท่านมีคำสิทธิของผู้พิการ ในตรงนี้ด้วย เพราะว่าข้อเท็จจริงในปัจจุบันนี้ สิทธิของผู้พิการ โดยเฉพาะของชาวเล หรือชาวมานิในพื้นที่ทางภาคใต้ ปรากฏว่าคนพิการไม่สามารถที่จะมาทำบัตรประชาชน หรือใช้สิทธิในการเข้าถึงการรักษาพยาบาลต่าง ๆ ได้ คนพิการก็ลำบากอยู่แล้วครับ อยู่บนภูเขา ลำบากอยู่แล้ว
ทีนี้มันมีประเด็นอีกนิดหนึ่งครับ เพราะผมคิดว่ารายงานฉบับนี้เปิดเผยให้เห็น ถึงความล้มเหลวของหน่วยงานราชการ เพราะว่ารายงานฉบับนี้เอาข้อมูลมาบอกกับพวกเรา ว่ามีมติ ครม. เมื่อวันที่ ๒ มิถุนายน ๒๕๕๓ โดยรัฐบาลท่านอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ขออนุญาต เอ่ยนาม ซึ่งก่อนหน้านี้ ส.ส. ก็พูดไปบ้างแล้วนะครับ ซึ่งผมคิดว่าถ้ามันผ่านมา ๑๐ ปีแล้ว แต่ข้อเท็จจริงในปัจจุบันเรายังเห็นสภาพของพี่น้องมอแกนหรือมอแกลนในจังหวัดระนอง นะครับ ขอภาพสไลด์ (Slide) ด้วยครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)
ยังมีเด็ก ๆ นักเรียน นี่หมู่บ้านชาวมอแกนนะครับ ที่เกาะพยาม นักเรียนต้องเดินทางไปโรงเรียนแล้วต้อง ข้ามทะเลด้วยการว่ายน้ำนะครับ แล้วที่หมู่บ้านตรงนั้นมี ๓๐ กว่าครัวเรือน ไม่มีไฟฟ้าใช้ สะพานไปสร้างเอาไว้ก็สร้างไม่เสร็จหลายปี ผมหารือในสภาแห่งนี้ก็ไม่ได้รับการแก้ไข วันนี้ ต้องมาพูดซ้ำ นี่พี่น้องชาวเลของเรานะครับ ชาวมอแกน มีชาวต่างชาติมาให้การศึกษาครับ กระทรวงศึกษาธิการทำอะไรอยู่ครับ หน่วยงานของรัฐล้มเหลวครับ ผมอยากให้ กระทรวงมหาดไทยเร่งรัด หรือละเลยก็ไม่ทราบได้นะครับ ทำให้เกิดปัญหาที่ผ่านมา กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทำอะไรอยู่ กระทรวงการพัฒนาสังคม และความมั่นคงของมนุษย์ ระบบสาธารณูปโภคของพี่น้องชาวเล มอแกน หรือมอแกลน ที่จังหวัดระนอง หรือที่จังหวัดพังงา ยังไม่ได้รับการแก้ไข ประเด็นก็คืออีกอันหนึ่งที่สำคัญครับท่านประธาน ยังมีพี่น้องของเรา ไม่ว่าจะเป็นมานิ ซึ่งพูดไปแล้วนะครับ เรามีทั้งจังหวัดตรัง พัทลุง สตูล และแม้กระทั่งสงขลานะครับ มีข้อมูลรายงานว่าที่สงขลา น้ำตกบริพัตรก็มีกลุ่มพี่น้องของเราอยู่ด้วย กรรมาธิการอาจจะไป ไม่ถึง แต่ว่ามีข้อมูลรายงานมาว่าใน ๔ จังหวัดมีกว่า ๔๐๐ ชีวิต เมื่อเขาเข้าถึงสิทธิ ได้รับบัตรประชาชนแล้วก็ตาม แต่ปรากฏว่าสิทธิหลายอย่างนะครับ การทำหน้าที่พลเมือง ของเขาก็จะถูกการบังคับเกณฑ์ทหารด้วยครับท่านประธาน ท่านนึกสภาพสิครับว่าพี่น้อง เผ่ามานิ หรือพี่น้องเผ่ามอแกน มอแกลน หรืออูรักลาโว้ย ซึ่งมีวิถีชีวิตอยู่กับชาวเล อยู่กับน้ำทะเล อยู่กับบนภูเขา ต้องถูกบังคับเกณฑ์ทหาร นี่คือหัวใจสำคัญอีกอันหนึ่ง ที่พรรคก้าวไกลของเราพยายามเสนอร่างกฎหมายให้มีการยกเลิกการบังคับการเกณฑ์ทหาร ท่านนึกภาพออกไหมครับว่าให้พี่น้องของเราต้องมาฝึกแถวชิด ถูกบังคับเกณฑ์ทหาร ๒ ปี ลูกเมียที่อยู่ที่บ้าน อาชีพ ครอบครัวล่มสลาย รายได้ก็ตกต่ำอยู่แล้ว นี่คือสิ่งที่อยากจะมา สะท้อนให้กรรมาธิการได้โปรดเพิ่มเติมเถอะครับในรายงานของท่านและช่วยส่งรายงานไปยัง หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ยังมีพี่น้องชาวกะเหรี่ยงบ้านคลิตี้ที่ขอบคุณท่านกรรมาธิการที่พูดถึง ที่กาญจนบุรี ที่มีปัญหาเรื่องการขุดแร่ แล้วก็มีคำพิพากษาปรากฏไว้แล้วชัดเจนเรื่องของ ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ก็ต้องเข้าไปดูแลให้ชัดเจนนะครับว่าเขาสามารถที่จะอยู่ในพื้นที่ได้ต่อไป อย่างไรหรือไม่ ภายใต้สวัสดิการของรัฐ ไปดูเรื่องประเด็นสิ่งแวดล้อมเพิ่มเติม หรือที่เข็กน้อย เขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์นะครับ ยังมีปัญหาของคำสั่งที่ ๖๖/๒๕๒๓ ที่ยังไม่จบนะครับ ซึ่งรายงานก็เขียนชัดถึงปัญหา อุปสรรค อันนี้ก็ต้องชมท่านเช่นเดียวกันในคณะกรรมาธิการ
หลักอันหนึ่งที่ผมคิดว่าพี่น้องชาวเล หรือชาวมานิ ผมขอเจาะเฉพาะทาง ปักษ์ใต้บ้านผมนะครับ เรื่องของการเคารพครับ คนส่วนใหญ่มักจะมองกลุ่มพี่น้องของเรา แปลกแยกออกไป เพราะฉะนั้นต้องเคารพท้องถิ่น เคารพสิทธิมนุษยชน ผมอยากให้ หน่วยงานราชการ ท่านเชื่อไหมครับว่าหน่วยงานราชการเวลาเข้าพื้นที่ไป ไปสร้าง ศัพท์มาใหม่ครับ ไปบอกว่าชาวเลคือชาวน้ำ ซึ่งคำว่า ชาวน้ำนี่ ชาวเลเขารับไม่ได้นะครับ เป็นคำแปลในเชิงเป็นน้ำอสุจินะครับ ปรากฏว่าหน่วยราชการนี่เราคิดดีเหลือเกินครับ คืออยากจะสร้างคำอะไรใหม่ ๆ ว่าตัวเองเป็นคนไปเจอ ไปค้นพบ ก็ไปสร้างคำใหม่ ๆ ปรากฏว่าไปแทงใจดำนะครับ ผมอยากให้คำนึงถึงจุดนี้
ยังมีประเด็นเรื่องของมีคนภายนอกเข้าไปฉ้อโกง เข้าไปหลอกลวงกลุ่มพี่น้อง มานิ หรือกลุ่มชาวเล ล่าสุดผมไปที่จังหวัดระนองครับ ปรากฏว่าพี่น้องมอแกนหาปู หาปลา ถูกกดราคาซื้อปูในราคาแค่ ๒๐๐ บาท แต่ว่าพ่อค้าก็เอาไปขายเกินกว่า ๓๐๐ บาท หรือ ๔๐๐ บาท เป็นต้น ต้องจัดพื้นที่ให้ครับ พื้นที่ทำมาหากินของพี่น้องชาวเล ในเขต อุทยานแห่งชาติ แน่นอนครับ พื้นที่ครอบคลุมทางทะเล แต่ไปห้ามพี่น้องชาวเลในการทำกิน ในพื้นที่ ทำให้เขาไม่สามารถหาปู หาปลา หาหอย ใช้วิถีชีวิตเขาไม่ได้ เรื่องนี้ต้องให้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเข้าไปทบทวนนะครับ
คนไทยพลัดถิ่นครับ ยังมีที่ระนอง ที่ชุมพร ที่ประจวบคีรีขันธ์ที่ตกสำรวจครับ ยังทำงานแบบหลบ ๆ ซ่อน ๆ อยู่ เขาเหล่านั้นต้องพิสูจน์ดีเอ็นเอ (DNA) ต้องพิสูจน์พ่อแม่ ปู่ย่าตายาย ทำงานกันแบบถูกเอารัดเอาเปรียบในหลายพื้นที่ ผมอยากให้ท่านบรรจุ เป็นข้อสังเกตเพิ่มเติม เรื่องของการไปอยู่บนป่าต้นน้ำ ลุ่มน้ำ ๑ เอ (1 A) ของพี่น้องที่อยู่ บนภูเขานะครับ ก็อยากให้ท่านช่วยประสานงานถึงการเลือกปฏิบัติว่าพี่น้องของเราจะต้อง อยู่เป็นลำดับต้น ๆ เมื่อสักครู่ก็พูดไปแล้วเรื่องของคลิตี้ เข็กน้อยนะครับ ฝากถึงท่านกรรมาธิการให้เพิ่มเติมในรายงาน แล้วก็ส่งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แล้วก็ยังมี รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ อย่างเช่น บ้านวังคราม ตำบลทุ่งหว้า จังหวัดสตูล ที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้ ก็เป็นรายละเอียดที่อยากให้กรรมาธิการได้เพิ่มเติม และต้องขอขอบพระคุณ คณะกรรมาธิการที่ทำรายงานฉบับนี้ขึ้นมาครับ ขอบคุณครับ