ประเสริฐพงษ์ ศรนุวัตร์ หารือปัญหาการจัดการน้ำของกรมชลประทานที่ขาดการมีส่วนร่วมจากประชาชนและท้องถิ่น พร้อมเรียกร้องให้ทบทวนแนวทางที่เน้นสูตรสำเร็จเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิตชุมชน และธรรมชาติเป็นหลัก
เรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ ผม ประเสริฐพงษ์ ศรนุวัตร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ภูมิลำเนาจังหวัดกระบี่ครับ ขออภิปรายเกี่ยวกับรายงานของคณะกรรมาธิการ โดยเฉพาะ ของทางภาคใต้นะครับ เพราะว่าผมมีภูมิลำเนาอยู่ทางภาคใต้ จังหวัดกระบี่ แล้วก็ยังเดินทาง ไปหลายจังหวัด วันนี้ผมคิดว่ารายงานฉบับนี้ก็ต้องชมเอาไว้ก่อน แต่ก็จะมีข้อสังเกตแล้วก็ อาจจะเพิ่มข้อมูลเพื่อที่คณะอนุกรรมาธิการภาคใต้อาจจะไปเพิ่มเติม หรือคำนึงถึงโดยเฉพาะ ของคณะกรรมาธิการชุดใหญ่ เพราะว่ายังมีประเด็น โดยเฉพาะการไปจัดการน้ำนะครับ ของคำว่า การจัดการน้ำ มี พ.ร.บ. ว่าด้วยการจัดการน้ำ ปี ๒๕๖๐ ซึ่งตัวพระราชบัญญัติ ที่ออกมาภายใต้ คสช. ที่ผ่านมา ยังเกิดประเด็นปัญหาว่าน้ำนี่รัฐเป็นเจ้าของนะครับ การจัดการน้ำตาม พ.ร.บ. ที่ออกมา ปี ๒๕๖๐ ก็ยังมีประเด็นที่จะต้องตามแก้ไขหรือมี ข้อบกพร่องอยู่อีกพอสมควร อย่างไรก็ตามรายงานฉบับนี้ผมขอให้ทางกรรมาธิการได้คำนึงถึงนะครับว่าการจัดการลุ่มน้ำ ต่าง ๆ โดยวิธีคิดโดยเฉพาะของกรมชลประทานนะครับ กรมชลประทานจะมีวิธีคิดแบบ สูตรสำเร็จภายใต้แพ็กเกจ (Package) ต่าง ๆ ถ้าอยู่ภายใต้การจัดการโดยรัฐ โดยเฉพาะ กรมชลประทาน ก็คือจะไปสร้างอ่างเก็บน้ำ จะไปขุดลอกร่องน้ำ พัฒนาลุ่มน้ำนะครับ ที่สำคัญกรมชลประทานมักจะบอกว่าถ้าเป็นโครงการพระราชดำริแล้ว กรมชลประทาน ชอบมาก แต่หลายโครงการนะครับ เราทราบว่าไม่ได้เป็นไปตามโครงการพระราชดำริจริง มีการแอบอ้างแล้วก็มีการทำอีไอเอ (EIA) ที่ไปลอกจากอีกจังหวัดหนึ่ง ผมยกตัวอย่างที่ พี่น้องประชาชนอำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง เคยมาประท้วงที่หน้าทำเนียบรัฐบาลเกี่ยวกับ การก่อสร้างเขื่อนเหมืองตะกั่ว เขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำที่อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง ก็ปรากฏว่า ชาวบ้านเขาก็จับเท็จกรมชลประทานได้ครับว่าไปลอกอีไอเอ (EIA) จากจังหวัดเพชรบูรณ์มา ผมอยากให้กรรมาธิการได้ตั้งข้อสังเกตเรื่องสูตรสำเร็จของกรมชลประทานครับ แล้วก็ลำน้ำ ต่าง ๆ ที่อยู่ในแต่ละพื้นที่ กรมชลประทานมักจะมองเรื่องของการมีส่วนร่วมของ ภาคประชาชนน้อย ช่วยกันให้ดูแลเรื่องของลำน้ำสาขา สายน้ำเล็ก ๆ ภารกิจอีกอันหนึ่ง ที่กรมชลประทานมักไปทำแล้วก็เกิดปัญหาเรื่องของผลสัมฤทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นไปสร้างเขื่อน สร้างอ่าง ปรากฏว่าทั้งชำรุด ทั้งถ่ายโอนไม่ได้ สร้างอ่างเก็บน้ำแล้วก็ทำให้สายน้ำเล็ก ๆ เสียหาย ตายสนิทเลยครับ ภาษาที่ชาวบ้านเข้าใจง่าย ๆ คือมีสายน้ำเล็ก ๆ แห้งตลอดปี จากเดิมที่เคยชุ่มชื้น มีสัตว์ มีป่าไม้ที่ชุ่มชื้น ปรากฏว่าถ้าไปจัดการน้ำแบบวิธีคิดแบบคน ส่วนกลาง ราชการส่วนกลาง ก็จะทำให้สายน้ำตายสนิทครับ หรือแม้กระทั่งวิธีคิดว่าถ้าจะไป สร้างแล้วต้องเวนคืนที่ดิน แต่ปรากฏว่าก็มีการแอบอ้าง มีบุคคลภายนอกเข้าไป ซึ่งไม่ใช่ คนในพื้นที่ ส่งผลกระทบต่าง ๆ มากมาย การจัดการน้ำจะต้องมีประชาชนมีส่วนร่วม มากที่สุด แล้วที่สำคัญครับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่จะต้องรับทราบครับ ผมมีเคส (Case) ตัวอย่างครับท่านประธาน ที่จังหวัดกระบี่บ้านผม ไปสร้างเขื่อน สร้างอ่างเก็บน้ำ ๒ ที่ ๓ ที่ แต่ประชาชนในพื้นที่ไม่รับทราบเลยครับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขนาดใหญ่ อย่าง อบจ. ก็ไม่ทราบ ปรากฏว่าสร้างเสร็จแล้วก็ยังไม่ทราบนะครับ ไม่มีการสอบถาม ความเห็นหรือหาข้อมูลจากพี่น้องประชาชนในพื้นที่ เพราะฉะนั้นโครงการหลายโครงการ ไม่ว่าจะเป็นอ่างเก็บน้ำคลองหิน ตำบลอ่าวลึกน้อย อำเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่ ที่เคยมี ภาคประชาชนไม่เห็นด้วย หรือในอีกหลายพื้นที่ที่ประชาชนออกมาคัดค้าน ผมก็อยากให้มี รายงานการบันทึกว่าเหตุไหน หรือเหตุผลอันใดที่ภาคประชาชนเขาถึงไม่เห็นด้วยกับ การจัดการน้ำจากหน่วยงานราชการคือกรมชลประทาน ผมอ่านรายงานนะครับ ทางกลุ่ม ลุ่มน้ำภาคใต้ หลาย ๆ จังหวัดพูดถึงต้องการน้ำหรือกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง หรือแม้กระทั่ง จะไปสร้างที่กันน้ำเค็ม แต่อย่าลืมนะครับว่าจังหวัดพัทลุง ชาวนาสามารถปลูกข้าวในน้ำเค็ม ได้นะครับ นี่คือวิวัฒนาการ นี่คือวิถีชีวิตที่เขาทำได้เช่นเดียวกัน เราพยายามจะปิดกั้นระบบ การไหลน้ำขึ้น น้ำลงทางธรรมชาติ ที่น้ำจืดสามารถที่จะไหลลงทะเล และในบางเวลาน้ำทะเล ก็ไหลเอ่อเข้ามาได้ ที่กระบี่จึงมีแหล่งท่องเที่ยวครับ เขาเรียกว่าคลองสองน้ำ ก็คือน้ำจืด ไหลลงทะเล ในขณะที่บางเวลาเวลาน้ำทะเลขึ้นก็หนุนขึ้นมา เขาเรียกว่าคลองสองน้ำ มีดุลธรรมชาติที่เขารักษาได้โดยไม่ต้องไปคิดเหนือธรรมชาติและต้องไปสร้างกั้นน้ำเค็ม ต่างหากก็ได้ครับ ผมจึงอยากฝากไปยังคณะกรรมาธิการว่ารูปแบบวิธีคิดโดยเฉพาะจาก กรมชลประทานนี่ละครับ หน่วยงานอื่นไม่อยากจะพูดถึง ก็อยากให้มีการทบทวนจริง ๆ แล้วก็เพื่อไม่ให้สายน้ำเล็ก ๆ สายคลองเล็ก ๆ ตายสนิทหรือแห้งสนิท เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต ชาวบ้านนะครับ ก็ขอให้มีการบันทึกข้อสังเกตตรงนี้ไว้ด้วย
สุดท้ายครับท่านประธาน ก็อยากจะบอกว่าการจัดการน้ำเพื่อมนุษย์ จะต้อง กระทบกับสายน้ำเล็ก ๆ น้ำตก ผืนป่า เขา วิถีชีวิตชาวบ้าน ประชาชน และสรรพสัตว์ ให้น้อยที่สุด ถ้าเราจะจัดการน้ำเพื่อมนุษย์ ต้องคำนึงถึงสภาพสิ่งแวดล้อมให้มากที่สุด เคารพธรรมชาติ เคารพท้องถิ่น จะได้อยู่กันอย่างยั่งยืนครับท่านประธาน ขอบคุณครับ