ธนภร หารือช้างป่าบุกเกษตร ชี้อยู่ร่วมไม่ยุติธรรม เสนอแนวทางยั่งยืน

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๐ · ๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔

ธนภร โสมทองแดง หารือปัญหาช้างป่าบุกรุกพื้นที่เกษตรกรรมที่ทวีความรุนแรงจากถิ่นที่อยู่อาศัยที่หดตัวและข้อขัดแย้งกับการขยายตัวของชุมชน เรียกร้องให้รัฐเร่งเยียวยาเกษตรกรอย่างจริงจัง ลดขั้นตอนซับซ้อน และผลักดันการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนผ่านการบูรณาการความเข้าใจพฤติกรรมช้าง การมีส่วนร่วมของชุมชน และการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมเสนอจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการและคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อขับเคลื่อนนโยบายที่สอดคล้องกับแนวทางวิชาการและพระราชดำริ

นางสาวธนภร โสมทองแดง แบบบัญชีรายชื่อ

ท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน นางสาวธนภร โสมทองแดง แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเสรีรวมไทย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณท่านประธานและสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่านที่เล็งเห็นปัญหา ความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนด้วยการเร่งนำญัตติ ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ พิจารณาผลกระทบจากช้างป่าบุกรุกเพิ่มขึ้น และแนวทางแก้ไขเยียวยาอย่างยั่งยืน เพื่อแสดง ความจริงใจว่าสภาอันทรงเกียรตินี้ไม่ละเลยความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชน ท่านประธานคะ ปัญหาช้างป่าบุกรุกขยายวงกว้าง ช้างมีการกระจายตัวอยู่ตามพื้นที่อุทยาน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ภัยคุกคามจากช้างในประเทศไทยเช่นเดียวกับภัยคุกคามของช้าง ระดับทวีป นั่นหมายถึงประชากรเพิ่มขึ้น แหล่งที่อยู่อาศัยของช้างป่าลดลง พื้นที่เกษตรกรรม ทำให้พื้นที่ป่าลดลง ปัญหาช้างป่าบุกรุกนั้นดิฉันได้เคยหารือท่านประธานไปแล้ว ๒ ครั้ง แต่ยังไม่มีการแก้ปัญหาอย่างจริงจัง เรื่องดังกล่าวนี้ดิฉันได้ไปรับเรื่องร้องเรียนจากพี่น้อง บ้านแก่งจอ อำเภอไทรโยค แล้วก็พี่น้องบ้านจันเดย์ บ้านสหกรณ์นิคม อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี พี่น้องได้รับผลกระทบจากช้างป่าบุกรุกพืชผลทางการเกษตรเสียหาย แล้วก็มีคนโชคร้ายได้รับบาดเจ็บและล้มตาย พี่น้องเดือดร้อนต้องการให้ภาครัฐช่วยเหลือ เยียวยาลดความเดือดร้อน แต่ปรากฏว่าภาครัฐมีเงื่อนไข ผู้ทำเกษตรกรนั้นจะต้องไปขึ้น ทะเบียนเกษตรกรเสียก่อน และขั้นตอนในการขอเยียวยาขอความช่วยเหลือจะต้องผ่าน ขั้นตอนร้องเรียนไปยังระดับท้องถิ่นไปถึงจังหวัด ซึ่งมีขั้นตอนที่จะซับซ้อนและหลากหลาย ท่านประธาน เมื่อได้รับผลกระทบก็จะมีเกษตรกรจังหวัดเข้ามาประเมินความเสียหาย ยกตัวอย่างให้เห็นภาพนะคะท่านประธาน อย่างเช่นพี่น้องเกษตรกรทำไร่ ๒๐ ไร่ แต่ว่าเสียหายประมาณ ๑ ไร่ เกษตรกรก็จะตีความว่าเสียหายไม่สิ้นเชิง หรือกรณี ที่ต้นเงาะหรือต้นทุเรียนแตกหักก็จะตีความว่าความเสียหายไม่สิ้นเชิงเหมือนกัน นี่หรือคะ นี่เป็นคำนิยามของคำว่าเสียหายไม่สิ้นเชิง บางพื้นที่มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง ผู้นำท้องถิ่นกระตือรือร้นไปตามกระแส ไปพบชาวบ้าน แทนที่จะไปช่วยเหลือ กลับไปแนะนำ ชาวบ้านว่าต้องเรียนรู้และต้องใช้ชีวิตอยู่กับช้างให้ได้ ท่านประธานคะ ดิฉันฝากท่านประธาน ไปยังคนคิดและคนพูดด้วยนะคะว่าพวกเขาเหล่านี้สามารถไปอยู่กับช้างเป็นตัวอย่างให้พี่น้อง ได้เห็นได้ไหมคะ

มีหลายวิธีนะคะ จากการสื่อจากข่าวที่ว่าวิธีการแก้ไขปัญหาของช้างนี้ มันมีหลากหลาย อย่างเช่นเกณฑ์คน เกณฑ์เจ้าหน้าที่ของภาครัฐไปกันช้างให้ออกจากพื้นที่ หรือการวางยาสลบเพื่อติดปลอกคอช้างเพื่อจับสัญญาณดาวเทียมของช้าง ก็มีการวางยาสลบ เกินขนาดช้างหัวใจวายนะคะ การติดปลอกคอช้างตามข่าวนะคะท่านประธาน ทำให้ช้าง หงุดหงิด ช้างหงุดหงิดก็ออกมาทำร้ายร่างกายนักท่องเที่ยวเสียชีวิตที่เขาใหญ่นะคะ ปัญหา ทั้งหมดนี้อยากให้ทุกภาคส่วนร่วมกันบูรณาการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน ดิฉันขอใช้สไลด์ (Slide) นะคะ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)

ปัญหาช้างป่า วงจรชีวิต ของช้างป่าในอดีตช้างจะอยู่ในป่าแล้วก็ช้างมีเส้นทางเดินของเขาเองตามวงจร ของเส้นทางช้าง ขอสไลด์ (Slide) ต่อไปค่ะ วงจรชีวิตช้างป่าในปัจจุบันนะคะ ปัจจุบันพื้นที่ป่า ลดลงมีชุมชนพื้นที่เกษตรกรเพิ่มขึ้น ช้างยังเดินในเส้นทางเดิม ชาวบ้านก็ยังเดือดร้อน เหมือนเดิมนะคะ ขอภาพต่อไปค่ะ ความพยายามแก้ไขปัญหาก็พยายามที่จะไปทำรั้วกันช้าง ให้อยู่ในป่าที่เหลือ เพิ่มแหล่งน้ำใจกลางป่า ช้างยังออกมาหากินในป่า มาหาอาหาร มาหาน้ำ ชาวบ้านก็ยังเดือดร้อนอยู่เช่นกัน แนวทางนะคะ ต้องเข้าใจช้าง เข้าใจคน พัฒนาหน่วยงาน ที่รับผิดชอบ สร้างเครือข่ายชุมชน เพิ่มความสมบูรณ์ป่าและแหล่งน้ำ ดิฉันมีข้อเสนอ การแก้ปัญหาช้างป่า ๙ ข้อด้วยกันนะคะ

ข้อที่ ๑ คัดเลือกหัวหน้าหน่วยงานนะคะ ต้องให้คนที่มีความรู้ ความสามารถ และมีความจริงใจที่จะแก้ปัญหาของช้างป่า โดยที่ไม่เห็นประโยชน์ส่วนตนนะคะ

ถัดไปนะคะ พัฒนาโครงการระบบสาธารณูปโภคต่าง ๆ ของภาครัฐ และภาคเอกชน โดยเฉพาะการพัฒนาแหล่งน้ำ

ภาพต่อไปนะคะ การปรับปรุงความสมบูรณ์ของถิ่นที่อยู่อาศัยช้างป่า มีทั้งการแก้ไขปัญหาในระยะเร่งด่วน คือการจัดทำแปลงหญ้าและแหล่งน้ำ การแก้ไขปัญหา ระยะยาว คือการเสริมพืชอาหารข้างทางในป่า พื้นที่ที่ป่าจำเป็นต้องเป็นเส้นทางของช้างที่ ออกมาหากินนะคะ

ต่อไปนะคะ ปัจจัยที่ทำให้ช้างป่าเลือกใช้เส้นทางในการเดินระหว่าง หย่อมป่าไปยังแหล่งน้ำ หรือแหล่งอาหารที่สำคัญมีไม่มาก เช่นการมีหย่อมป่าที่ใช้ในการแวะ พักผ่อน หลบความลาดชันนะคะ

ต่อไปค่ะ การใช้งบประมาณในการสร้างสิ่งกีดขวางเส้นทางของช้างนะคะ การกั้นรั้ว การขุดคูกั้นช้างของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ไม่ใช่วิธีการ แก้ปัญหาที่ฉลาดนะคะ เพราะเป็นการทำให้ช้างเปลี่ยนเส้นทางและพฤติกรรมในการกิน ส่งผลให้มีปัญหาช้างกระจายกว้างออกไปนะคะ

ควรใช้วิธีการสร้างเครือข่าย สร้างความรู้ ความเข้าใจ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ควรใช้วิธีการสร้างเครือข่ายแบบที่เคยมีการดำเนินการที่กรมอุทยาน แห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช อุทยานแห่งชาติกุยบุรี ขออีกนิดหนึ่งค่ะท่านประธาน

ชุมชนที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยง การได้รับผลกระทบนะคะ ชุมชนที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยง การได้รับผลกระทบจากช้างป่า ใช้เป็นเส้นทางในการผ่านไปหากินยังพื้นที่อื่น จำเป็นต้องมี การปรับเปลี่ยนรูปแบบวิถีชีวิตให้ปลอดภัยในสถานที่ที่มีช้างป่า ขออีกนิดนะคะ

แนวทางแก้ไขตามพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ ๙ และสมเด็จพระเจ้า ลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ขอให้ปฏิบัติตามแนวทางพระราชดำรินะคะ การแก้ไขปัญหาต้องให้ใช้ข้อมูลและหลักการ ทางวิชาการนะคะ

สุดท้ายนะคะ จัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาช้างป่า แล้วก็ดิฉันเห็นด้วย กับการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อศึกษาการแก้ไขปัญหาช้างป่าอย่างยั่งยืน ขอบพระคุณค่ะ