กัญจน์พงศ์ ชี้รายงานปฏิรูปเข้าใจยาก ขอทบทวนนิยามความสำเร็จ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๙ · ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔

กัญจน์พงศ์ จงสุทธนามณี แสดงความคิดเห็นต่อรายงานความคืบหน้าการปฏิรูปประเทศ โดยตั้งข้อสังเกตถึงปัญหาการนำเสนอข้อมูลที่ใช้สีตัดกันไม่ชัด ทำให้เข้าใจยาก และตั้งคำถามถึงความสอดคล้องของระดับความสำเร็จโครงการที่อ้างว่าเสร็จสิ้น 100 เปอร์เซ็นต์ กับความเป็นจริงในพื้นที่ โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อมที่ยังมีปัญหาเรื่องขยะทะเล มลพิษ และคุณภาพอากาศ จึงเรียกร้องให้มีการทบทวนนิยามความสำเร็จและประเมินผลอย่างรอบด้านและแท้จริงมากขึ้น

นายกัญจน์พงศ์ จงสุทธนามณี แบบบัญชีรายชื่อ

เรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ ผม กัญจน์พงศ์ จงสุทธนามณี แบบบัญชีรายชื่อ สิ่งแวดล้อม พรรคก้าวไกลครับ วันนี้จะขออนุญาตมาแสดงความคิดเห็นในเรื่องของตัวเล่มรายงานความคืบหน้า ในการดำเนินการตามแผนการปฏิรูปประเทศนะครับ ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงกันยายน ๒๕๖๓ ในภาพรวมครับท่านประธาน รูปเล่มค่อนข้างจะสวยงาม แบ่งเป็นคอลัมน์ (Column) ก็เหมือนจะดูง่ายครับท่านประธาน แต่ปรากฏว่าพอไปดูแล้วจริง ๆ เหมือนกับ ที่เพื่อนสมาชิกหลายท่านได้บอกมานะครับ ในเรื่องของความคืบหน้าของโครงการในการโชว์ (Show) เป็นตัวกลม ๆ ที่เป็นสีเข้ม สีอ่อนนี่ค่อนข้างจะดูยาก ทำให้เราไม่รู้เลยว่าจริง ๆ แล้ว โครงการตรงนี้มันถึงตรงไหนแล้วแน่ เพราะว่าเราไม่ได้เป็นพิมพ์สีมา อันนี้ก็หวังว่าจะมี การปรับปรุงในฉบับต่อไปนะครับ

ส่วนอีกเรื่องก็คือว่าตอนนี้เราต้องมานั่งทำความเข้าใจกันก่อนครับว่า ระดับความสำเร็จที่ท่านระบุในเล่มนี้มันหมายความว่าอย่างไร เราเข้าใจตรงกันหรือเปล่า ระดับความสำเร็จของโครงการ เดี๋ยวผมจะยกตัวอย่างให้นะครับ ผมจะมาดูในเรื่องของ การปฏิรูปด้านสิ่งแวดล้อม ทีนี้ก็คือถ้าแผนปฏิบัติการของท่านที่ระบุว่าลงมาเป็นแล้วเสร็จ ตามแผนแล้ว หมายความว่าได้ทำโครงการแล้ว ถ้าอย่างนี้ผมก็พอเข้าใจได้ในเล่มนี้ แต่ถ้าท่านหมายความว่าปัญหาที่ท่านกล่าวถึงมาได้รับ การแก้ไขแล้วเรื่องนี้เราจะต้องคุยกันสักหน่อยหนึ่งครับ ผมยกตัวอย่างนะครับ เรื่องแผนปฏิรูป ด้านสิ่งแวดล้อมในโครงการที่ ๙ การบริหารจัดการขยะในทะเลและชายฝั่ง ระดับ ความสำเร็จ แล้วเสร็จตามแผน ถ้าตีเป็นเปอร์เซ็นต์ผมถือว่า ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์นะครับ ประโยชน์ที่ได้รับมีการจัดการขยะทางทะเลและชายฝั่งอยู่อย่างถูกวิธี ทำให้ปริมาณขยะ ในทะเลลดลง ผมถามจริง ๆ ว่าทุกวันนี้ปัญหานี้ได้รับการแก้ไขแล้วจริง ๆ หรือเปล่า แล้วทำไมมันถึงเป็นโครงการที่แล้วเสร็จแล้ว ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ตัวชี้วัดคืออะไร พอไปดู ในรายละเอียดการดำเนินงานครับ ตัวชี้วัดคือกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกาศใช้นโยบายประชารัฐขจัดขยะทะเล โดยมีการเปิดศูนย์ช่วยชีวิตสัตว์ทะเลหายาก ในพื้นที่จังหวัดภูเก็ต โดยมีการจัดทำโครงการคลีนฟรีเคมเปน (Clean Free Campaign) ภายใต้โครงการสิ่งแวดล้อมของสหประชาชาติ เพื่อมุ่งลดปริมาณขยะ และแผนที่ทำ ออกมาแล้วก็คือมีแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ปี ๒๕๖๐-๒๕๗๙ และแผนปฏิบัติราชการของ ทส. พ.ศ. ๒๕๖๓ ถ้าอย่างนี้เรียกว่าการดำเนินการเสร็จแล้ว ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์แล้วจริง ๆ อาจจะต้องมานั่งนิยามกันใหม่ว่าสรุปแล้วหมายถึงว่าโครงการ ที่ทางภาครัฐทำโครงการเสร็จแล้ว อันนี้คือ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ แต่จะต้องมาถึงกระบวนการ ที่จะต้องดูว่าโครงการได้ผลหรือไม่ได้ผลอีกครั้งหนึ่งหรือเปล่า อันนี้ผมลองถาม เดี๋ยวผม ยกตัวอย่างโครงการต่อไปนะครับ โครงการที่ ๑๑ การบริหารจัดการมลพิษในทะเล และชายฝั่ง วิธีที่กรมทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมดำเนินการโดยการจัดทำแอปพลิเคชัน (Application) ๒ แอปพลิเคชัน (Application) อันนี้ก็แล้วเสร็จแล้ว ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ หมายความว่าอย่างไรครับ คือหมายถึงว่าทำแอปพลิเคชัน (Application) เสร็จแล้ว แล้วตกลงมีคนโหลด (Load) ใช้ไหมครับ มีประชาชนเข้าร่วมเท่าไร เรื่องร้องเรียนมาเท่าไร เรื่องที่แก้ไขเท่าไร ผมเข้าใจนะครับว่าการทำลักษณะแบบนี้มันใส่รายละเอียดโครงการ มาเยอะไม่ได้ แต่การทำโครงการมาแล้วสรุปมาในเล่ม แล้วบอกว่าทำแก้เสร็จแล้ว โดยที่มัน ขัดแย้งกับภาพที่เราเห็นในชีวิตประจำวัน ผมเพิ่งอภิปรายเรื่องน้ำเสียไป ท่านรัฐมนตรี ก็บอกเองว่าต้องขอบคุณที่ไปถ่ายรูปมาให้ เพราะไม่อย่างนั้นก็ไม่เห็นภาพ แต่ในแผนนี้ ในเล่มที่ท่านออกมานี่บอกทุกอย่างแล้วเสร็จแล้ว ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ การแก้ไขมลพิษ ในทะเลและชายฝั่ง และที่ผมถ่ายวิดีโอ (Video) มาลงตลอดปีที่แล้วผมไปถ่าย ๔ ครั้ง มันคืออะไรครับ มันจะแล้วเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ได้อย่างไร ไปอีกครับ มีอีกครับ โครงการที่ ๒๖ เสริมสร้างระบบบริหารจัดการมลพิษที่แหล่งกำเนิดให้มีประสิทธิภาพ ชื่อโครงการเหมือนดีครับ โครงการแล้วเสร็จเหมือนกันครับ แล้วเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์เหมือนกัน กรมควบคุมมลพิษ ได้ดำเนินโครงการป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษจากขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย โดยสรุปผลการดำเนินงานในหน่วยงานภาครัฐ ประจำปี ๒๕๖๓ หน่วยงานภาครัฐ ระดับกระทรวงและกรม ๑๕๒ หน่วยงาน หน่วยงานภาครัฐระดับจังหวัด ๗๖ จังหวัด เท่านี้ครับจบแล้ว เราแก้ปัญหาเรื่องของจัดการมลพิษที่แหล่งกำเนิดได้ง่ายขนาดนี้เลยหรือครับ แค่ถามหน่วยงานภาคกระทรวง กรม แล้วก็จังหวัดเท่านั้นเอง ตกลงแล้วโรงงานไม่ต้องตอบ อะไรเลย ภาคประชาชน น้ำเสีย อันนี้เรื่องขยะอย่างเดียวเท่านั้นนะครับ แต่ปัญหามลพิษ ที่บอกจริง ๆ คือตอนนี้มันมีเรื่องของคุณภาพอากาศ ซึ่งเราเห็น ๆ อยู่เลยว่าปัญหาเรื่องฝุ่น พีเอ็ม ๒.๕ (PM 2.5) ตอนนี้กำลังมาและกำลังจะมาที่ภาคเหนือ คนกรุงเทพฯ ก็เจอมาแล้ว ร่วมเดือนหนึ่ง ปัญหาน้ำผิวดินไม่ได้มีกล่าวถึงในนี้เลย แต่เป็นโครงการที่แล้วเสร็จแล้ว ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ตกลงเราจะปฏิรูปกันอย่างไรครับ ผมไม่เข้าใจว่าอีก ๓ เดือนข้างหน้า โครงการลักษณะอย่างนี้ก็จะเข้ามา แล้วก็บอกว่าเสร็จแล้ว ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์อีกหรือไม่ อย่างกรมควบคุมมลพิษมีอีกในโครงการเดิมตอนนี้ยังอยู่ในขั้นการวางโครงสร้างของ ร่างพระราชบัญญัติการจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ หมายความว่าการวางโครงสร้างแล้วเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์แล้วมันคืออย่างไรครับ การวางโครงสร้างร่าง พ.ร.บ. มันแล้วเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์อย่างไรครับ แล้วเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ในที่นี้ที่ผมเข้าใจก็คือต้องประกาศเป็น พ.ร.บ. ออกมาแล้ว ใช่หรือไม่ อย่างร่างที่ ๒ จัดทำร่างแผนปฏิบัติการด้านการจัดการขยะพลาสติก ระยะที่ ๑ ๒๕๖๓-๒๕๖๕ (อยู่ระหว่างการเสนอเข้าคณะรัฐมนตรี) แล้วเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์อย่างไรครับ คณะรัฐมนตรีให้ผ่านหรือไม่ผ่านยังไม่รู้ แก้ไขอย่างไรหรือเปล่าไม่รู้ แล้วทำไมถึงใส่ระดับ ความสำเร็จมาแบบนี้ ข้ามไปเร็ว ๆ เลยครับ มีตัวชี้วัดที่ออกมาอย่างกรณีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้มีโครงการเปลี่ยนพลาสติก เป็นบุญ ลงนามในบันทึกข้อตกลงระหว่างความร่วมมือในการลดการใช้พลาสติกแบบ ใช้ครั้งเดียวทิ้งจากการบริการส่งอาหาร ท่านทราบหรือไม่ครับ ตั้งแต่มีโควิด (COVID) มา พลาสติกชนิดซิงเกิลยูส (Single use) เพิ่มขึ้นถึง ๖๐ เปอร์เซ็นต์ในตลาด ตกลงลงนาม ไปอย่างไรกับใครบ้าง แล้วผลที่ออกมาคืออย่างไร ทำไมถึงเป็นโครงการละร้อยเปอร์เซ็นต์ ถ้าโครงการที่สำเร็จร้อยเปอร์เซ็นต์คือการไปจดลงเอ็มโอยู (MOU) ณ วันนั้น ผมถือว่า จริง ๆ ตรงนั้นมันคือแค่จุดเริ่มต้นโครงการนะครับ ต่อครับ เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ไปเซ็นมาแล้วเป็นเมืองอุตสาหกรรมน่าอยู่ในระดับพื้นที่ จำนวน ๘ เมือง ทั้งประเทศไทย เรามี ๘ เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศเท่านั้น อันนี้ก็ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์แล้ว อันนี้หนักเลยครับ ส่งเสริมการผลิตการบริการเพื่อรองรับมาตรฐานจีกรีน (G-Green) ในปี ๒๕๖๓ มีผู้สมัคร เข้าร่วมโครงการจากทางผู้ผลิตโอทอป (OTOP) ร้านค้า โรงแรม จำนวน ๒๐๐ กว่าแห่ง ทั่วประเทศ นี่คือโครงการที่แล้วเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ครับท่านประธาน ผมถามจริง ๆ อยากจะเห็นนะครับว่า ถ้าเป็นไปได้ในรายงานฉบับหน้าที่ท่านจะส่งมาในอีก ๓ เดือนข้างหน้า ขอให้ใส่โครงการแบบนี้มาด้วย แล้วใส่ตัวชี้วัดมาด้วย เพื่อเราจะได้ดูว่าตกลงแล้วโครงการ ที่ท่านบอกว่าเสร็จร้อยเปอร์เซ็นต์มันเสร็จจริงไหม แล้วประสบความสำเร็จอย่างที่ท่านว่า มันตรงกับใจผู้แทนราษฎรอย่างที่เราคาดหวังหรือไม่ ขอบพระคุณท่านประธานครับ