สฤษฏ์พงษ์ เสนอจัดตั้งกระทรวงท้องถิ่น เพื่อกระจายอำนาจและแก้ปัญหาความไม่คล่องตัว

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๗ · ๒๙ มกราคม ๒๕๖๔

สฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง หารือเรื่องการกระจายอำนาจสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและเสนอแนวคิดการตั้งกระทรวงท้องถิ่นใหม่ โดยชี้ว่าปัญหาสำคัญคือความไม่เข้าใจจากส่วนกลางและการกำกับดูแลที่เข้มงวดเกินจำเป็น รวมถึงอุปสรรคจากการคัดค้านของกระทรวงมหาดไทย และเรียกร้องให้แก้ไขเรื่องค่าตอบแทนบุคลากรศาสนาและเกษตรตกต่ำผ่านการจัดสรรงบประมาณที่เหมาะสม

นายสฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง กระบี่

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ครับ ผม สฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดกระบี่ พรรคภูมิใจไทย เขต ๒ ครับ ขอบคุณท่านประธานครับที่ให้โอกาสผู้เสนอญัตติสรุปนะครับ ผมฟังมาก็นาน พอสมควรแล้วนะครับ ผมเข้าใจว่าเพื่อนสมาชิกก็คงเข้าใจในเรื่องของการกระจายอำนาจ แล้วก็สะท้อนในเรื่องของสภาพปัญหาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ดีมาก ๆ แล้วก็องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเท่าที่ผมสัมผัสและอยู่ในองค์กรท้องถิ่นใน อบจ. มาร่วม ๒๐ ปี ผมเชื่อว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ณ วันนี้ดีขึ้นกว่าเดิมมากในเรื่องของตัวผู้นำ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและในเรื่องของสมาชิกขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่จริงแล้วปัญหาหลายเรื่องเลยที่เกิดขึ้นแล้วก็ในตัวแทนของส่วนกลางหรือภูมิภาค ไม่ค่อยเข้าใจในเรื่องของความใกล้ชิดนะครับ ผมยังไม่ได้หยิบยกตัวอย่างไปอีกหลายเรื่อง เช่นวันนี้ความขัดแย้งกันแล้วก็ความต้องการ เช่นในเรื่องของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านนะครับ ถ้ามีกระทรวงท้องถิ่นผมก็ออกแบบว่ากำนัน ผู้ใหญ่บ้านก็ต้องเชิญเข้ามาอยู่ในกระทรวง ท้องถิ่นนะครับ แล้วก็ให้เงินเดือนเขาในขณะที่เขาได้เพดานอยู่ประมาณ ๑๒,๐๐๐ บาท หรือ ๑๕,๐๐๐ บาทนี่ครับ ก็ปรับให้เป็นผู้อำนวยการในส่วนของรักษาความปลอดภัย แล้วก็มีอัตรากำลังให้กับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน มีสวัสดิการ มีอะไรต่าง ๆ อันนี้ผมคิดว่า เป็นเรื่องของท้องถิ่นแล้วก็ดำเนินการตามกฎหมาย ทั้งนี้ทั้งนั้นในเรื่องของการกระจายอำนาจ รวมศูนย์หรือไม่รวมศูนย์มันอยู่ที่วิธีการออกแบบในการเขียนกฎหมายเพราะมันเป็น กระทรวงใหม่ ผมเชื่อว่าในลักษณะการปกครองของประเทศไทยแบบ ๓ ชั้น ในกรณี ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและท้องถิ่นนั้น วันนี้ยังไม่ถึงเวลาในการที่จะกระจายรูปแบบ แบบชนิดให้เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแบบรูปแบบอิสระไม่ขึ้นกับส่วนกลางเลย ในขณะนี้ผมเชื่อเหลือเกินว่าเพื่อนองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นในประเทศไทยนั้น ทำอย่างไรก็ได้วันนี้ที่เขาน้อยอกน้อยใจในการบริหารการจัดการของกระทรวงมหาดไทยนั้น ว่าไปกีดกัน ไปสร้างปัญหาต่าง ๆ ให้เขาไม่มีความคล่องตัวในเรื่องของการกำกับดูแล ก็มากเกินความจำเป็น แต่ในขณะเดียวกันถ้าหากว่ามีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงท้องถิ่น มาจากการเมืองท้องถิ่น โตขึ้นมาเป็น ส.ส. แล้วก็ไปเป็นรัฐมนตรีกระทรวงท้องถิ่น ผมเชื่อเหลือเกินว่านโยบายการเขียนการกำกับดูแลนั้นต้องเอาใจคนท้องถิ่นแน่นอน ผมยังเชื่อเหลือเกินว่าในส่วนขององค์กรท้องถิ่นวันนี้ที่เราแก้ปัญหาไม่ได้ เช่นในกรณีนะครับ แม้กระทั่งในเรื่องของค่าตอบแทนของโต๊ะอิหม่าม คอเต็บ บิหลั่น แล้วก็เจ้าอาวาสอะไรต่าง ๆ นั้น ซึ่งคนในท้องถิ่นนั้นบางครั้งโต๊ะอิหม่ามนี่นะครับไม่ใช่มีกิจกรรมทางศาสนาอย่างเดียวนะครับ เขามีพฤติกรรมหลายอย่างในการที่จะไปเยี่ยมเยียน ทำพิธีอะไรต่าง ๆ แต่เขารู้สึกได้ ๑,๒๐๐ บาท อย่างนี้นี่ครับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องตั้งงบประมาณในเรื่องของจ่ายค่าตอบแทน ให้สูงขึ้นหรือมีความเหมาะสมขึ้น หลายเรื่องด้วยกันนะครับที่ประเด็นปัญหาที่แก้ไม่ได้แล้วก็ มีปัญหามาสู่รัฐส่วนกลาง เช่นในกรณีพืชผลการเกษตรตกต่ำอย่างนี้ครับ ก็ยังไม่มีใครพูดถึง นะครับ ผมเชื่อเหลือเกินวันนี้อุปสรรคสำคัญที่สุดเลยในสภาแห่งนี้ถ้าจะมีการตั้งพูดคุยกันใน เรื่องของการตั้งกระทรวงท้องถิ่นนั้น อุปสรรคสำคัญที่สุดเลยก็คือกระทรวงมหาดไทยรับรอง เดินหน้าเป็นแผงคัดค้านไม่ยินยอม อาจจะต้องส่งคนเข้ามาอยู่ในคณะกรรมาธิการวิสามัญ ด้วยนะครับ สิ่งเหล่านี้องค์กรท้องถิ่นเราทราบดี ในอดีตที่ผ่านมานั้นเราต่อสู้กันมาปี ๒๕๔๐ เพื่อที่จะให้มีการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดโดยตรง ก็มีการเจรจาต่อรองกัน ในสมัยนั้นนะครับ ตอนนั้นเราต้องการที่จะให้มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัดโดยตรง นะครับ รัฐบาลบอกว่ายุบ อบจ. เพราะฉะนั้นมีการเจรจากันบอกว่าขออย่ายุบ อบจ. ได้ไหม เราก็จะถอยคนละก้าวให้รัฐบาลตั้งให้มีผู้ว่าราชการจังหวัดแบบซีอีโอ (CEO) แต่ให้มีการ เลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดโดยตรง ก็เป็นที่มาในการเลือกตั้งนายกองค์การ บริหารส่วนจังหวัดโดยตรงมาตั้งแต่ปี ๒๕๔๐ และปี พ.ศ. ๒๕๔๒ มีกฎหมาย พ.ร.บ. แผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจ พ.ร.บ. แผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจตั้งแต่ ปี ๒๕๔๒ เป็นต้นมานั้น ปีนี้ปี ๒๕๖๔ แล้วครับ การกระจายอำนาจในส่วนของงบประมาณ ยังไม่ถึง ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ๒๙ เปอร์เซ็นต์กว่า ๆ แล้วยังซ่อนงบประมาณหลายเรื่องเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นเงิน อสม. ก็ดี ในเรื่องของนมเด็กก็ดีอะไรต่าง ๆ ที่ผ่านเป็นบุรุษไปรษณีย์ผ่านให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แล้วก็คำนวณให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นว่าถูกจัดสรรงบประมาณไปให้แล้วนะ แต่ที่จริงแล้ว ตั้งไว้ ๓๕ เปอร์เซ็นต์ไม่เคยทำได้เลย อีกหลายประการด้วยกันนะครับ ผมคิดว่าในเรื่องของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นก็ต้องฝากในส่วนของคณะกรรมาธิการวิสามัญนะครับว่า ในประเด็นที่เพื่อนสมาชิกได้อภิปรายวันนี้ผมคิดว่าครบประเด็นมากพอสมควร แล้วก็ลงลึก ไปด้วย เพราะฉะนั้นงานใหญ่ที่คณะกรรมาธิการวิสามัญที่กำลังจะต้องรับไปดำเนินการนั้น ผมคิดว่าควรจะต้องเชิญตัวแทนของสมาคมองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งประเทศไทย สมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย และสมาคมองค์การบริหารส่วนตำบล แห่งประเทศไทย แม้กระทั่งในส่วนของเมืองพัทยาและ กทม. ต้องเข้าร่วมมาให้ข้อเสนอแนะ ได้ด้วย เพราะฉะนั้นการทำกฎหมายวันนี้ถ้ารัฐบาลมีความจริงใจ มีเจตนาในเรื่องของการจะ กระจายอำนาจ ผมคิดว่าในเรื่องของรูปแบบว่ากระจายอำนาจแค่ไหน การกำกับดูแลแค่ไหน เขียนกฎหมายอย่างไร และในกรม กองต่าง ๆ ในส่วนของกระทรวงอื่น ๆ นั้นเราก็สามารถ ที่จะจัดโครงสร้างในเรื่องของกระทรวงให้เกิดความกะทัดรัดขึ้น เพราะฉะนั้นการที่จะตั้ง กระทรวงแล้วก็มีปลัดกระทรวง มีอธิบดี มีรัฐมนตรีนั้นมันไม่ใช่เรื่องแปลก แล้วก็ไม่ใช่เรื่องที่ จะต้องไปกล่าวหาหรือว่าจะไปตั้งสมมุติฐานว่ามันเป็นการรวมศูนย์อำนาจในส่วนของภาครัฐ ผมเห็นในขณะที่เขาแยกจากกระทรวงศึกษาธิการมาตั้งกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม มีท่านรัฐมนตรีใหม่ขึ้นมานะครับ ขออนุญาตเอ่ยนาม เป็นอาจารย์ผม ก็คือท่านดอกเตอร์เอนก ก็ไม่เห็นมีอะไรที่จะทำให้ระดับอุดมศึกษาด้อยลง กลับทำให้มหาวิทยาลัยอุดมศึกษา การตั้งงบประมาณในเรื่องของนวัตกรรมเพิ่มงบประมาณ ขึ้นเข้าไปอีก สิ่งเหล่านี้ผมเชื่อเหลือเกินว่าวันนี้ถ้ากระทรวงมหาดไทยทำได้ดี องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นคงไม่หาวิธีดิ้นในเรื่องของต้องกระจายอำนาจ ต้องปกครองตนเอง ต้องจัดเป็น รูปแบบพิเศษอะไรต่าง ๆ นั้น ซึ่งในขณะนี้สำนักงานตำรวจแห่งชาติหรือว่าสำนักงานอัยการ สูงสุดที่แยกออกมาจากกระทรวงมหาดไทยนั้นผมคิดว่ายังมีความเหลื่อมล้ำ หรือว่ายังมี การบริหารจัดการ โครงสร้างแตกต่างจากกระทรวง แต่ถ้าหากว่าเราไปดูในส่วนของ กระทรวงแรงงาน กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์อะไรต่าง ๆ โครงสร้างผมคิดว่ามันก็จะล้อไปได้ในส่วนของกระทรวงมหาดไทย ในความเหมาะสม ในส่วนตัวผมนั้นผมคิดว่าการตั้งกระทรวงท้องถิ่นนั้นน่าจะเหมาะสมในยุคปัจจุบัน แล้วก็ ในอนาคตเมื่อพื้นที่ในประเทศไทยในส่วน ๓ จังหวัดภาคใต้ก็ต้องจัดเป็นรูปแบบองค์กรพิเศษ ก็ให้กระทรวงท้องถิ่นเข้าไปดำเนินการ เข้าไปศึกษา จังหวัดใดมีความพร้อมก็ค่อย ๆ ปล่อย ค่อย ๆ ดำเนินการ โดยตัวหลักก็คือเรื่องงาน เรื่องเงิน และเรื่องคน เรื่องเงินนี่นะครับสำคัญที่สุด เรื่องงบประมาณนี่ครับ และส่วนกลางวันนี้ที่กระจายอำนาจถ่ายโอนไม่ว่ารถดับเพลิง กทม. ก็มีปัญหา เรื่องถ่ายโอนในเรื่องของกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องครู เรื่องโรงเรียนก็มีปัญหา ล่าสุดกำลังจะถ่ายโอนเรื่อง รพ.สต. ก็มีปัญหา วันนี้องค์การบริหารส่วนจังหวัดทั่วประเทศ ก็ตั้งกองสาธารณสุขขึ้นมารองรับ สิ่งเหล่านี้มันเป็นการพัฒนาเพื่อที่จะรองรับในสิ่งที่เรากำลัง จะมอบหน้าที่และมอบอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผมเชื่อเหลือเกินว่าสิ่งต่าง ๆ นั้น ผู้นำในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ๑ ปีมีการเลือกตั้งในรอบ ๑ สมัยก็คือ ๔ ปี จะมี การผลัดเปลี่ยนผู้บริหารประมาณ ๓๐-๔๐ เปอร์เซ็นต์ในคนเก่าที่ตกไปแล้วก็คนใหม่เพิ่มมา ในขณะเดียวกันคนเก่าจากวุฒิการศึกษาปริญญาตรีก็จบปริญญาโท ปริญญาเอก คนเป็นแพทย์ ก็ขึ้นมาเต็มไปหมดนะครับ ผมเชื่อเหลือเกินว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกระดับวันนี้ ในคุณสมบัติ ในคุณภาพไม่ว่าจะด้านใดก็ตามไม่ด้อยกว่าสภาผู้แทนราษฎร ไม่ด้อยกว่า สมาชิกวุฒิสภา เพราะฉะนั้นผมเชื่อเหลือเกินว่าเขาสามารถที่จะพัฒนาได้ เพียงแต่รัฐบาลให้ โอกาสสร้างบ้านให้เขาอย่างมีความจริงใจ ผมอยากเห็นศาลากลางประชาชนในนามของ องค์การบริหารส่วนจังหวัด ในนามของเทศบาลนคร เทศบาลเมือง เทศบาลตำบลเป็นแหล่ง ที่พึ่ง เป็นศาลากลางของพี่น้องประชาชนอย่างแท้จริง ในขณะนี้ถ้าเราเปรียบเทียบอำเภอกับ เทศบาลอำเภอท่านประธานไปดูได้เลยนะครับว่า ๑ วัน พี่น้องประชาชนจะขึ้นเทศบาลกับ ขึ้นที่ว่าการอำเภอขึ้นที่ไหนมากกว่ากัน อันนี้เห็นได้ชัดเลยนะครับ เพราะฉะนั้นในเรื่องของ บทบาทหน้าที่ในราชการส่วนภูมิภาคเราจะต้องถึงเวลาแล้วในเรื่องของการที่จะต้องปรับลด ในบทบาทและหน้าที่ และในกำลังของคน แล้วก็ต้องยกระดับในส่วนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มีคุณภาพ วันนี้ข้าราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นส่วนใหญ่แล้วยังมีความรู้สึกน้อยใจว่าเขาคือข้าราชการชั้น ๒ ในเรื่องของสวัสดิการ ในเรื่องของการอบรม ในเรื่องของการให้โอกาสต่าง ๆ นั้นนี่เขาน้อยกว่า ข้าราชการส่วนภูมิภาคมาก สิ่งเหล่านี้ผมคิดว่าสภาแห่งนี้เป็นโอกาสดีที่เพื่อนสมาชิก มาจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ๘๐ คนขึ้นไป แล้วก็มีสถาบันพระปกเกล้า มีมหาวิทยาลัยหลายมหาวิทยาลัยด้วยกัน นักวิชาการที่มีความเชี่ยวชาญชำนาญในเรื่องของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็คงจะต้องถึงเวลาในการที่จะเข้ามาร่วมหาทางว่าเราจะไป ดำเนินการในเรื่องของการจัดตั้งกระทรวงท้องถิ่นและมีการกระจายอำนาจ เขียนบทบาทให้ การกำกับดูแลของปลัดกระทรวง รัฐมนตรีให้น้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ให้ดำเนินการแต่เรื่องใหญ่ ๆ ในประเทศญี่ปุ่นสนามบินยิ่งใหญ่ในญี่ปุ่นขึ้นกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หลายประเทศที่ พัฒนาแล้วนะครับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเขามีบทบาท เขาสามารถต้อนรับในเรื่องของ ต่างประเทศ สามารถต่อสู้แข่งขันในเรื่องของทุกธุรกิจ ทุกภาคส่วนได้นะครับ ขอบคุณ ท่านประธานครับที่ให้โอกาสในการสรุป ขอบคุณเพื่อนทุกท่านที่เสนอญัตติสนับสนุน แล้วก็ ประกอบกันนะครับ แล้วก็เพื่อน ส.ส. ที่ไม่ได้เสนอญัตติแต่ก็ลงชื่อร่วมอภิปรายสนับสนุน ขอบคุณท่านประธานครับ