ประกอบ รัตนพันธ์ หารือประเด็นการปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเน้นย้ำความสำคัญของการกระจายอำนาจและการจัดตั้งกระทรวงท้องถิ่นให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ พร้อมเสนอให้ยกฐานะ อบต. ทุกแห่งเป็นเทศบาลตำบลเพื่อส่งเสริมความเสมอภาคและแก้ไขปัญหาการรวมศูนย์อำนาจที่ขัดกับเจตนารมณ์การปกครองตนเองตามกฎหมาย พ.ศ. 2542
กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ กระผม ประกอบ รัตนพันธ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครศรีธรรมราช พรรคประชาธิปัตย์ กระผมดีใจมากครับ ที่ญัตติของเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เข้าสู่สภาวันนี้ เป็นเรื่องที่มีความสำคัญ คือเกี่ยวกับการปกครองส่วนท้องถิ่น ท่านประธานครับ ๑๓ ญัตติ ๘ ญัตติเป็นเรื่องของให้มีรูปแบบโครงสร้างของการปกครอง ส่วนท้องถิ่น โดยที่จะให้มีกระทรวงท้องถิ่น อีก ๕ ญัตติท่านประธานครับ เป็นเรื่องของ การกระจายอำนาจและการถ่ายโอนอำนาจให้ท้องถิ่นมีอำนาจที่แท้จริง ผมคิดว่าเป็นเรื่องที่ มีความสำคัญมาก อย่างไรก็ตามท่านประธานครับ ผมอยากกราบเรียนท่านประธานว่า ทั้งหมดนั้นที่ผมกราบเรียนมามันต้องอยู่ภายใต้ของกฎหมายรัฐธรรมนูญ ผมขออนุญาต ท่านประธานเพื่อที่จะอ่านบทบัญญัติที่สำคัญในการปกครองส่วนท้องถิ่นของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ ในหมวดที่ ๑๔ การปกครองส่วนท้องถิ่น ในมาตรา ๒๔๙ ซึ่งมีบทบัญญัติไว้ว่าภายใต้บังคับมาตรา ๑ ให้มีการจัดการปกครองส่วนท้องถิ่น ตามหลักแห่งการปกครองตนเองนะครับท่านประธาน ตามหลักในการปกครองตนเอง ตามเจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่น ผมย้ำนะครับว่าตามเจตนารมณ์ของประชาชน ในท้องถิ่น ทั้งนี้ตามวิธีการและรูปแบบองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่กฎหมายบัญญัตินะครับ อันนี้ชัดเจนมากครับ เพราะว่าเราจะทำอะไรกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็คือต้องอยู่ ภายใต้บทบัญญัติแห่งกฎหมายรัฐธรรมนูญ
กฎหมายฉบับที่ ๒ ผมคิดว่าเป็นกฎหมายที่มีความสำคัญมากต่อการกระจาย อำนาจสู่ท้องถิ่น ก็คือพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งขณะนั้นท่านประธานเองนั่งเป็นฝ่ายบริหาร นะครับ เป็นนายกรัฐมนตรี ผมกราบเรียนว่าเป็นความชาญฉลาดของรัฐบาลในยุคนั้น ที่เล็งเห็นว่าท้องถิ่นเจริญได้นี่ ต้องคนของท้องถิ่นดูแลท้องถิ่นตนเอง จะเห็นว่าก่อนหน้านั้น เรามีการปกครองส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค การปกครองส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคนี่ไม่มีใคร เล็งเห็นปัญหาท้องถิ่นได้ดีเท่าคนท้องถิ่น สมัยที่รัฐบาลที่ท่านนั่งเป็นนายกรัฐมนตรี ท่านเล็งเห็นว่าท้องถิ่นมีความสำคัญมาก คนในท้องถิ่นต้องปกครองตนเอง ก็กระจายอำนาจ สู่ท้องถิ่น และผลที่เกิดมาวันนี้ท่านเห็นไหมครับว่าตำบล หมู่บ้านนี่เจริญกันถ้วนหน้า ถ้าเกิดไม่มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในวันนั้น ถ้าไม่มีกฎหมายแผนขั้นตอนการกระจาย อำนาจในวันนั้นวันนี้ท้องถิ่นก็ยังไม่เจริญ แต่น่าเสียดายท่านประธานครับ แผนและขั้นตอน การกระจายอำนาจการปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น ตั้งแต่ปี ๒๕๔๒ วันนี้ปี ๒๕๖๔ ๒๐ กว่าปี แล้วครับ ก็ยังไม่ได้คืบหน้า ยังไม่ได้เป็นเจตนารมณ์ของกฎหมายฉบับนี้ ทั้งในเรื่องของ กระจายอำนาจเรื่องของเงิน เรื่องของคน เรื่องของอำนาจในการปกครองตนเองก็ไม่ได้เป็นไปตามเจตนารมณ์ ซึ่งเพื่อน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายท่านได้กรุณาอภิปรายไปแล้ว สำหรับตัวผมเองท่านประธาน ครับ ผมไม่ได้ติดใจนะครับว่าเราจะตั้งกระทรวงท้องถิ่นหรือไม่ ผมไม่ได้ติดใจเลยครับ ผมยัง มองอยู่ว่าการจัดตั้งกระทรวงท้องถิ่นนี่มันเป็นการเพิ่มภาระให้กับประเทศชาติไปหรือไม่ แต่หัวใจของการปกครองส่วนท้องถิ่นก็คือเรื่องของการกระจายอำนาจ การที่ให้ท้องถิ่น มีอำนาจในการบริหารจัดการตนเอง ให้คนท้องถิ่นจัดการท้องถิ่นของตนเองตามเจตนารมณ์ ของกฎหมายรัฐธรรมนูญทั้งปี ๒๕๔๐ และปี ๒๕๖๐ ท่านประธานที่เคารพครับ ที่ผมกราบเรียน ท่านประธานว่าในการกระจายอำนาจที่สำคัญมากก็คือกระจายเรื่องคน ท้องถิ่นต้องมีอำนาจ ในการบริหารจัดการเรื่องคน ท่านประธานครับ เรายิ่งกระจายอำนาจ ยิ่งรวมศูนย์อำนาจ เห็นตัวอย่างชัด ๆ นะครับในการมอบอำนาจให้กับท้องถิ่นคัดสรรบุคคลทำงานในท้องถิ่น ไม่ว่าตำแหน่งครู อาจารย์ ไม่ว่าตำแหน่งพนักงานของท้องถิ่น เดิมทีท้องถิ่นสามารถบริหาร จัดการได้ แต่วันนี้ต้องกลับมอบอำนาจดึงอำนาจไปสู่ส่วนกลางให้ส่วนกลางเป็นคนจัดสอบ เป็นคนสรรหา ซึ่งผมเรียนว่ามันเป็นปัญหาอย่างมากที่สุด มันค่อนข้างขัดเจตนารมณ์ของ กฎหมายที่ให้คนท้องถิ่นดูแลท้องถิ่น พอมาสอบส่วนกลางท่านประธานครับ ก็จะเห็นว่าคนนอก ท้องถิ่นนี่ไปดูแลท้องถิ่นของคนอื่น ไม่รู้จักวัฒนธรรม ไม่รู้จักประเพณี ไม่รู้จักความเป็นมา ของท้องถิ่นก็ทำให้มีปัญหา และในไม่ช้าบุคคลเหล่านั้นก็ดิ้นรนที่จะกลับท้องถิ่นตนเอง เมื่อครบที่กฎหมายกำหนด ๕ ปี ก็สร้างความยุ่งเหยิงให้มากพอสมควร คนนอกท้องถิ่นไป ทำงานในท้องถิ่นอื่น ๕ ปี ไม่ได้ตั้งใจทำงานเพราะคอยจ้องที่จะกลับท้องถิ่นตนเองก็เป็น ปัญหา เพราะฉะนั้นผมกราบเรียนท่านประธานว่าการปฏิรูปท้องถิ่น การบริหารจัดการ ท้องถิ่นมันไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอน การกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปีพุทธศักราช ๒๕๔๒ นะครับ ยิ่งนานยิ่งรวมศูนย์อำนาจแทนที่จะยิ่งนานยิ่งกระจายอำนาจ ไม่เป็นตามเช่นนั้น กระผมก็ กราบเรียนท่านประธานว่าผมเองต้องการเรื่องความเสมอภาคและความเท่าเทียม ใจผมนี่ ควรยกระดับ อบต. นี่ให้เป็นเทศบาลตำบลทั้งหมดโดยใช้เขตปกครองเป็นเขตพื้นที่ ไม่ต้อง คำนึงถึงรายได้ ไม่ต้องคำนึงถึงจำนวนประชากร ไม่ต้องคำนึงถึงขนาดพื้นที่ แต่คำนึงถึง เขตปกครองของตำบลเป็นหลักเป็นการสร้างความเท่าเทียมให้กับพี่น้องภายในตำบล แต่วันนี้พี่น้อง ๒ ตำบล ตำบลหนึ่งเป็นเทศบาล ตำบลหนึ่งเป็น อบต. จะไม่มีความเท่าเทียม ภายใต้กฎหมายคนละฉบับครับ ขอกราบขอบพระคุณท่านประธานครับ ผมเสนอให้ยกฐานะ อบต. เป็นเทศบาลตำบลครับ ขอบพระคุณมากครับ