สาธิต แจงนโยบายคัดกรองมะเร็งเต้านม-สุขภาพจิต-วัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๖ · ๒๘ มกราคม ๒๕๖๔

สาธิต ปิตุเตชะ ชี้แจงนโยบายส่งเสริมการคัดกรองมะเร็งเต้านมแต่เนิ่นๆ ผ่านเครือข่าย อสม. ทั่วประเทศ เพื่อลดอัตราการเสียชีวิตและเพิ่มโอกาสในการรักษาอย่างทันท่วงที พร้อมเน้นย้ำปัญหาสุขภาพจิตที่เพิ่มขึ้นจากความเครียดด้านเศรษฐกิจและผลกระทบจากโรคระบาด โดยเสนอมาตรการคัดกรองผ่านแอปพลิเคชัน สนับสนุนทีมเอ็มแคท ขยายสายด่วน 1323 และส่งเสริมการเข้าถึงคำปรึกษาผ่านโซเชียลมีเดียและโรงพยาบาลจิตเวชทั่วประเทศ รวมถึงหารือเรื่องสิทธิประโยชน์ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมในการฟื้นฟูรูปร่างเต้านมหลังผ่าตัด โดยเฉพาะการใช้ซิลิโคนที่ยังไม่สามารถเบิกกับ สปสช. ได้ พร้อมเสนอให้คลายข้อจำกัดเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิต และรายงานความคืบหน้าการฉีดวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูกที่กลับมาดำเนินการได้อย่างต่อเนื่องหลังภาวะขาดแคลนในช่วงโควิด

นายสาธิต ปิตุเตชะ รัฐมนตรีชวยวาการกระทรวงสาธารณสุข

กราบเรียน ทานประธานที่เคารพ ผม นายสาธิต ปิตุเตชะ รัฐมนตรีชวยวาการกระทรวงสาธารณสุข ขออนุญาตตอบคําถามเพื่อนสมาชิกนะครับ คือในสวนของมะเร็งเตานมก็เชนกันนะครับ ขออนุญาตพูดถึงเรื่องการคัดกรอง การสงเสริมปูองกันตั้งแตเบื้องตนวาเราพยายามให ผูหญิงไทยไดเขาถึงการคัดกรองมะเร็งเตานมเบื้องตนดวยตัวเองกอน โดยขณะนี้เรามี ความคิดวาในขณะที่ อสม. ไดปฏิบัติหนาที่อยางอื่นไดอยางดี อยางประสบความสําเร็จ ตอไปก็อาจจะใหความรูกับพี่นอง อสม. ทั่วประเทศนะครับ แลวเขาก็สามารถที่จะไป ถายทอดวิธีคัดกรองมะเร็งเตานมใหกับหญิงไทยทุกคนที่อยูกระจายไปตามตางจังหวัด ทั่วประเทศเพื่อใหเขาถึง แลวก็ตรวจสอบเบื้องตนใหไดกอนวาเขามีความเสี่ยงหรือมี ความผิดปกติอยางใดหรือไม ถามีความผิดปกติก็จะไดนําเขาสูการทําเมมโมแกรม (Mammogram) เพื่อการรักษาตอไปนะครับ อันนี้ก็เป็นสิ่งที่เราจะดําเนินการในแงของ การปูองกันแลวก็การคัดกรองเบื้องตน แลวเราพบวาการคัดกรองเบื้องตนมีความสําคัญมาก เพราะเราเห็นตรงกันวาตัวเลขที่ทานเพื่อนสมาชิกนําเสนอในสภาแหงนี้ก็พบวาจํานวนผูปุวย มะเร็งเตานมในรายปีก็เป็นจํานวนผูปุวยที่มากที่สุดคือ ๑๙.๕๗ เปอรเซ็นต สวนเสียชีวิต ก็จํานวนมากนะครับ เพราะฉะนั้นถาเราสามารถใหเขาคัดกรองดวยตัวเองไดแลวก็สามารถรู ตั้งแตตน การรักษาเริ่มตนเร็ว เขาก็จะไดลดอัตราการสูญเสียชีวิตแลวก็หายเป็นปกติได

สวนเรื่องของสภาพจิตใจหรือเรื่องสุขภาพจิต ก็ตองเรียนทานเพื่อนสมาชิกวา ในฐานะที่ผมไดดูแลกรมสุขภาพจิตอยูแลว เราทําหลายเรื่องนะครับ แลวเรื่องนี้ก็นาจะ รวมอยูดวย สุขภาพจิตของสังคมไทยขณะนี้กําลังเผชิญหนากับความเครียด เขาเครียดกับ โรคระบาด แตความจริงแลวความเครียดของโรคระบาดเป็นการเริ่มตนสะสมความเครียด พอผานระยะเวลาไปสักพักหนึ่งนะครับ การเครียดในระบบเศรษฐกิจก็คือการขาดรายได จะทําใหเป็นสาเหตุของการพัฒนาไปสูการซึมเศรา แลวก็นําไปสูการฆาตัวตาย ตอนนี้ทิศทาง ตัวเลขที่เราประเมิน ปกติเราจะมีตัวเลขอยูประมาณปีหนึ่งไมเกิน ๖.๖ เปอรเซ็นต ตอ ๑๐๐,๐๐๐ ประชากร แตขณะนี้เราพบวาเราประเมินขั้นตนประชากรไทยมีความเครียด ประมาณ ๗ เปอรเซ็นตแกวา ๆ เกือบถึง ๘ เปอรเซ็นต แนวโนมที่จะมีการฆาตัวตายสูงขึ้น เพราะฉะนั้นเรื่องนี้เป็นเรื่องที่กรมสุขภาพจิตไดลงพื้นที่นะครับ เรามีแบบแอปพลิเคชัน (Application) ในการคัดกรองเบื้องตน ถาเราพบใครมีความเครียดเราก็จะสงทีมเอ็มแคท (MCATT) ซึ่งกระจายตัวอยูทุกจังหวัดทั่วประเทศเพื่อใหคําปรึกษา หรือวาถาเขาสะดวกที่จะ เขาถึงการปรึกษาทางโทรศัพท ก็คือเรามีสายดวน ๑๓๒๓ ซึ่งผมเขาไปก็เพิ่มคูสายจาก ๑๐ คูสาย เป็น ๒๐ คูสาย เพื่อใหไดรับการเขาถึงการปรึกษาจากจิตแพทย นอกจากนี้ยังมี การสงเสริมใหบริษัทเอกชนที่ใชระบบโซเชียลมีเดีย (Social media) ที่ลงทะเบียนจาก จิตแพทยแที่ตางประเทศที่เขาสามารถเขาถึงได รวมทั้งเรามีโรงพยาบาลที่จะเป็นจิตแพทย ที่ใหคําปรึกษาอยูทั่วประเทศประมาณ ๒๐ แหงนะครับ

ทีนี้มาสวนของผูปุวยมะเร็งที่เป็นมะเร็งเตานม แนนอนที่สุดครับ ถาเมื่อเขา ตองมีการรักษาแลวก็ตองตัดเตานมไปก็เป็นความวิตกกังวล ความบั่นทอนสุขภาพจิตปกติ ที่มีรางกายสมบูรณแครบสามสิบสอง เมื่อเกิดสถานการณแบบนี้ทําใหเขามีความเครียด จริง ๆ การเขาถึงเรื่องของการผาตัดเตานมมาเสริม อันนี้เป็นสิทธิประโยชนแอยูแลวนะครับ เพราะวาสิทธิประโยชนแที่ผูปุวยมะเร็งไดรับการรักษาและถูกตัด เขาจะไดรับการรักษาโดย การที่จะเอากอนเนื้อที่เป็นไขมัน ไมวาจะเป็นในสวนทองหรือสวนหลังไปผาตัดเป็นหนาอก เสริมขึ้นมาได อันนี้อยูในสิทธิประโยชนแนะครับ เพียงแตวามันมีเสนแบงนิดหนึ่งวาถาสมมุติ จะเสริมดวยซิลิโคน (Silicone) ก็จะมีเรื่องของคํานิยามวาเป็นการเสริมสวยหรือการรักษาตรงนี้ การตีความจึงมีความแตกตางกัน เพราะฉะนั้นเพื่อสุขภาพจิตที่ดีของผูหญิงที่โชครายที่ปุวย เป็นมะเร็ง หลังจากการรักษาที่ตองตัดไปแลวเขามีสิทธิประโยชนแที่จะเบิกจาก สปสช. ในการที่จะเอากอนเนื้อหรือไขมันมาทําเป็นหนาอกทดแทนเตานมที่ถูกตัดไป ซึ่งอันนี้เป็น สิทธิประโยชนไปแลวนะครับ เพียงแตวาบางครั้งแตละคนมีสรีระไมเหมือนกัน อาจจะเอา ไขมันมาเติมแลวอาจจะไมสมบูรณ อาจจะเติมไปดวยซิลิโคน (Silicone) ซึ่งอันนี้ยังเบิกไมไดเนื่องจากวายังมีที่ผมเรียนวานิยาม ของการรักษากับศัลยกรรมเพื่อเสริมสวย อันนี้ก็จึงตองเรียนเพื่อความเขาใจวาปกติในกรณี ที่รักษาแลวก็จะไปผาตัดเพิ่มเตานมในการถูกตัดไปแลวเป็นสิทธิประโยชน แตถาหากจะเติม ไปดวยซิลิโคน (Silicone) ก็ยังไมไดรับเบิกเป็นสิทธิประโยชนแจาก สปสช. เพราะฉะนั้นก็เรียนวา ทางกระทรวงสาธารณสุขและสํานักงานหลักประกันสุขภาพแหงชาติหรือ สปสช. เราได เดินหนามาหลายเรื่อง รวมทั้งมะเร็ง วัคซีนมะเร็งในเด็ก ที่ทานทราบดีวาเราไดมีการฉีด ใหกับเด็กตั้งแตอายุ ๙-๑๕ ปีปูองกันมะเร็งปากมดลูก ซึ่งอันนี้เด็กก็เขาถึงวัคซีนเมื่อปี ๒๕๖๑ ครบเกือบรอยเปอรเซ็นต แตวาในปีนี้อาจจะมีปัญหาเรื่องวาผูที่ผลิตวัคซีนทั่วโลก คือวัคซีน ตัวนี้มันขาดก็เลยไมสามารถฉีดไดครบ แตในขณะนี้ก็มีการผลิตวัคซีนเพิ่มมากขึ้น มั่นใจวา ในปีถัดไปก็จะใหบริการในการฉีดวัคซีนตัวนี้ใหกับเด็กอายุ ๙-๑๕ ปีไดครบประมาณ ๗๐๐,๐๐๐-๘๐๐,๐๐๐ คนในแตละปี อันนี้ก็เป็นสิ่งที่เราเดินหนาทําเป็นเรื่องปกตินะครับ แลวก็พอเจอสถานการณโควิด (COVID) กระทรวงสาธารณสุขก็ตองรับหนาที่งานนี้ อยางเต็มที่ แตก็ทําคูขนานกันไปอยางไมมีขาดตกบกพรองครับ ขอบพระคุณมากครับ