สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๖ · ๒๘ มกราคม ๒๕๖๔

มานพ คีรีภูวดล ตั้งคำถามรัฐมนตรีเกี่ยวกับการส่งเสริมเกษตรกรรมยั่งยืน โดยเน้นย้ำปัญหาการเกษตรเชิงเดี่ยวที่นำไปสู่การใช้เคมี ต้นทุนสูง หนี้สิน และความเหลื่อมล้ำในสังคม และขอให้มีนโยบายที่สอดคล้องกับระบบนิเวศและภูมินิเวศ และเสนอแนวคิดเรื่องเศรษฐกิจสีเขียว โดยใช้ตัวอย่างการปลูกกาแฟในจังหวัดหนึ่งที่มีการฟื้นฟูป่าและใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพ และเรียกร้องให้รัฐบาลดำเนินการเพื่อพัฒนาระบบเศรษฐกิจสีเขียว

นายมานพ คีรีภูวดล แบบบัญชีรายชื่อ

ขอบคุณครับทานประธานครับ เรียนทานประธานสภาที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผูแทนราษฎร พรรคกาวไกล สัดสวนชาติพันธุแ ผมขออนุญาตตั้งกระทูถามกับรัฐมนตรีในเรื่องการสงเสริมเกษตรกรรมยั่งยืน ทานประธานครับ ผมมีเหตุผลอยู ๓ ประการในประเด็นกระทูถาม ประเด็นแรกก็คือ เรื่องปัญหา ประเด็นที่ ๒ คือศักยภาพของประเทศ ประเด็นที่ ๓ คือขอตกลงระหวางประเทศ ครับทานประธาน จึงมีความจําเป็นที่จะตองมาถามทานรัฐมนตรีครับ

คือสภาพปัญหาของระบบเกษตรในประเทศทานประธานครับ เราจะพบวา เราเจอกับเรื่องของเกษตรเชิงเดี่ยว เกษตรทําลายลาง ไมวาจะเป็นขาวโพด ไมวาจะเป็น พืชเชิงเดี่ยวที่เขาไปรุกพื้นที่ปุาทําใหระบบนิเวศมีปัญหา ระบบเกษตรเหลานี้ไดกอใหเกิด การใชเคมี การใชตนทุนสูงกอใหเกิดหนี้สินมากมายนําไปสูคุณภาพชีวิตที่แย นําไปสูเรื่องของ ความขัดแยงระหวางคนในสังคม แลวก็ที่สําคัญคือพอเป็นหนี้ก็มีความเหลื่อมล้ํา อันนี้ คือสําคัญนะครับ ในทางนโยบายครับทานประธาน ผมยังไมเห็นเรื่องนโยบายที่จะสงเสริม ระบบเกษตรกรรมที่ยั่งยืนที่สอดคลองกับระบบนิเวศ ภูมินิเวศ ภูมิสังคม ผมคิดวาอันนี้ นโยบายผมยังเห็นนอยนะครับ ซึ่งอาจจะมีขอระเบียบหรือวาขอกฎหมายบางตัวที่หลาย หนวยงานจําเป็นที่จะตองบูรณาการในการทํางาน ผมขอสไลด (Slide) ฝุายโสตทัศนูปกรณแครับ

(เจาหนาที่ดําเนินการเปิดคลิปภาพ)

ทีนี้ประเด็นที่สําคัญ ผมคิดวา จริง ๆ แลวถาเราดูในแนวคิดของเกษตรยั่งยืน ผมคิดวาเราจําเป็นจะตองดู ๓ เรื่องครับ ทานประธาน เรื่องแรกก็คือเรื่องของระบบนิเวศ เรื่องที่ ๒ คือระบบเศรษฐกิจ ทั้ง ๒ เรื่อง จะตองไปตอบโจทยเรื่องของคุณภาพชีวิตของคน เพราะฉะนั้นที่ผานมาผมคิดวาเราละเลย หรือวาเราใหความสําคัญดานใดดานหนึ่ง เชน เรามุงจะสงเสริมเรื่องของทําเกษตรเพื่อไดเงิน อยางเดียว ก็ทําใหระบบนิเวศและคุณภาพชีวิตมีปัญหา เพราะฉะนั้นทําอยางไรจึงจะ กอใหเกิดความสมดุลระหวางระบบนิเวศ ระบบเศรษฐกิจ แลวก็คุณภาพชีวิตคนหรือเรา เรียกวาระบบเศรษฐกิจสีเขียวหรือกรีนอีโคโนมิก (Green Economic) ผมคิดวาอันนี้เป็น เรื่องสําคัญครับทานประธาน ทีนี้ถาเรามาดูในศักยภาพในประเทศนี่นะครับ ทานประธานครับ ลองไปดูตัวอยาง ผมขอสไลด (Slide) แผนที่ ๒ ดวยนะครับที่ผมจะใหทานประธานแลวก็ ทานรัฐมนตรีดูครับ อันนี้คือกาแฟสายพันธุแอาราบิกานะครับ กาแฟเกิดขึ้นที่ไหนไมมีไฟปุานะครับทานประธานครับ แตปัญหาตอนนี้ก็คือวาเกษตรกรที่ปลูกกาแฟในพื้นที่ที่ไมมีเอกสารสิทธิซึ่งอยูกอนที่กฎหมาย ประกาศ วันนี้การขอใบรับรองออรแกนิก (Organic) ก็ดี ขอใบรับรองจีเอ็มพี (GMP) ก็ดี อันนี้ลําบากครับ เพราะฉะนั้นมันก็ปิดโอกาสที่จะนําไปสูการแขงขันนะครับ

ตัวอยางตอไปครับ อันนี้ก็เราจะไปดูนะครับที่จังหวัดนานมีเครือขาย ประชาชนรวมกับราชการหนวยงานในพื้นที่พยายามฟื้นฟูปุา เราไปดูที่น้ําพางโมเดลนะครับ มีการปลูกไมยืนตน ไมไผเยอะแยะมากมายนะครับ เพราะฉะนั้นคือระบบเหลานี้ อันนี้ถามวา ไดรับมาตรฐานเกษตรไหม พื้นที่ทั้งหมดอยูในสภาพของทางกฎหมายคือเขตปุา ทําอยางไร เราจะไดเห็นพื้นที่ปุาทั้งหมดไดฟื้นฟู แลวก็ประชาชนไดใชทรัพยากรเหลานี้ มีรายไดมากขึ้น เศรษฐกิจ ระบบนิเวศดีขึ้นนะครับ

ไปตัวอยางที่ ๓ ครับ อันนี้ก็เหมือนกันครับที่แมแจมครับ มีความพยายาม ของกลุมวิสาหกิจ มีองคแกรประชาชน สวนราชการ ใชคําวา แมแจมโมเดล มีการใชไมไผ เป็นไมเบิกนํา ผมเพิ่งรูวาไมไผเป็นไมเศรษฐกิจระดับโลกและเป็นไมที่สามารถที่จะทดแทน ไมเนื้ออื่น ๆ ไดเลยนะครับ เพราะวาปลูก ๔ ปีก็สามารถที่จะใชประโยชนได และที่สําคัญ ก็คือวามีการไปตอยอดในแงของอุตสาหกรรมอื่น ๆ อีกมากมายนะครับ สามารถที่จะทดแทน ไมสัก ไมเนื้อแข็งไดเยอะแยะมากมายนะครับ สิ่งเหลานี้ก็เหมือนกันนะครับ เวลาทําออกไป วันนี้ก็คือ คทช. ที่รัฐบาลประกาศก็ยังไมเดินหนา แลวในพื้นที่เหลานี้มีการถอน เพิกถอน พื้นที่ ส.ป.ก. ของประชาชนอีก เพราะฉะนั้นสิทธิของเกษตรกรที่จะนําไปสูการไปใชกลไก ของรัฐไมวาจะเป็นสถาบันการเงินหรือหนวยงานของรัฐ คือคนเหลานี้ขาดโอกาสนะครับ

ดูตัวอยางตอไปเลยครับ อันนี้ก็เหมือนกันครับผมไดตั้งกระทูถามนี้กับ ทานรัฐมนตรีวาการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมครับ ทานก็เห็นชอบวา กรณีบุกเป็นพืชสําคัญของแมฮองสอนแลวก็พื้นที่ตะวันตก เป็นที่ตองการของตลาด วันนี้ ผมคิดวาปัญหาที่ผมเจอมาลาสุดชวงที่เราปิดสภาชวงโควิด (COVID) พี่นองประชาชน โทรศัพทแมาวาเจาหนาที่ปุาไมจับผมอีกแลวครับทาน ส.ส. ผมก็บอกวาผมไดเรียนกับ รัฐมนตรีแลววาอยูในพื้นที่การควบคุมดูแลของกระทรวงเกษตรและสหกรณ ไดขึ้นทะเบียน เป็นกลุมวิสาหกิจดวยนะครับ ก็มีการจับกุม เพราะฉะนั้นสิ่งเหลานี้ผมคิดวามันคือศักยภาพของ ประเทศเราทั้งนั้นครับ เพียงแตวาเราไมไดหยิบโอกาสนี้เพื่อมาตอยอด เพื่อพัฒนาระบบ เศรษฐกิจสีเขียวที่เป็นขอตกลงระหวางประเทศนะครับ

ตัวอยางตอไปครับ อันนี้ก็คือระบบเกษตรแบบชาติพันธุแหรือเราเรียกวา เกษตรเชิงนิเวศหรือวาไรหมุนเวียนนะครับ สายพันธุแขาวเยอะแยะมากมายเลยที่เป็น พันธุแขาวทองถิ่นอยูในนี้ อาหาร ความมั่นคง หลาย ๆ เรื่องอยูในนี้ วันนี้เราจะเห็นพี่นอง ที่แกงกระจาน บานบางกลอย ตองหนีกลับไปนะครับ เพราะวาถาอยูในสภาพแบบ คนในเมืองที่จะตองทํา ๑ อยางแลวก็ซื้อทุกอยางอยูไมได แตระบบการเกษตรธรรมชาติ แบบนี้เขาสามารถตอบโจทยได เขาก็เลยตองหนีกลับไปในพื้นที่ครับ ทานประธานครับ เดี๋ยวผมขอเวลาทั้งหมดแลวผมตั้งคําถามทั้งหมดไดเลยไหม เนื้อหามันจะตอเนื่องเลย ไดไหมครับ ๒ คําถามตอเลย ผมจะไมถามรอบ ๒ นะครับ

ตอไปเลยครับ อันนี้ตัวอยางที่ประเทศญี่ปุนนะครับ ผมคิดวาเขาสามารถ พัฒนาระบบเกษตรกับเรื่องของพลังงานไปดวยกัน เฟรม (Frame) ตอไปเลยนะครับ ผมอยากใหเห็นนะครับ อันนี้คือการพัฒนาอุตสาหกรรมที่บานเขาเมืองเขาเรียกวา เมืองปุาไม มีทั้งระบบการทองเที่ยว มีทั้งระบบการปลูกตนไม ตัดแลวก็แปรรูป อุตสาหกรรม ในการทําไมของชุมชนของเครือขายตอเนื่องไปหมดเลยนะครับ ตั้งแตปลูก ตัด แปรรูป ทําทุกอยางแลวก็สงออกดวยนะครับ

ภาพตอไปขอสุดทายเลยครับ เดี๋ยวผมตั้งคําถาม ทีนี้ประเด็นสําคัญอยางนี้ คําถามนะครับทานประธาน ทานรัฐมนตรีมีแนวทางที่จะสงเสริมพืชที่เป็นพืชผสมผสาน พืชที่เป็นพืชทองถิ่น พืชที่เป็นพืชนิเวศบริบทนั้น ๆ ทานมีแนวทางอยางไรบาง ผมยกตัวอยางงาย ๆ อยางเพิ่งคุยกันในสภาอยางเรื่องกัญชงนี่เหมือนกับวาจะดี เพราะวา ทั่วโลกเขาก็ปลูกกัน แตพอมาดูขอระเบียบขอกฎหมายนี่ยังติดอยูนะครับ ปลูกทั้งตน ใชได เฉพาะใบอยางนี้ใครที่ไหนจะปลูกละครับ จริง ๆ แลวใชไดตั้งแตดอก ใบ เปลือก ราก ใชได หมดเลยนะครับ มีคุณทั้งทางอาหารและยา ใบกระทอมก็เหมือนกัน โจทยแของผมคําถามที่ ๒ ก็คือวามีปัญหาที่มันเกี่ยวของกับหลายกระทรวง ไมวาจะเป็นกระทรวงเกษตรและสหกรณ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม กระทรวงพาณิชย กระทรวงอุตสาหกรรม ซึ่งจะเป็นองคแกรของรัฐทั้งหมดที่จะทําหนาที่ในการทําใหชุดความคิดเรื่องของเกษตร เกษตร แบบยั่งยืน ชุดความคิดเรื่องของกรีนอีโคโนมิก (Green Economic) นี้มันจะเป็นจริง ทานจะ มีกระบวนการหรือทานจะมีเครื่องมืออยางไรในการสรางให ๓-๔ กระทรวงนี้มาบูรณาการ เพื่อใหเกิดเปูาหมายรวมกันนะครับ ๒ คําถามรวดเลยครับทานประธาน ขอบคุณครับ