กิตติศักดิ์ หารือร่างแก้มาตรา 301-305 ขยายสิทธิทำแท้งปลอดภัย

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๑ · ๒๓ ธันวาคม ๒๕๖๓

กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ หารือร่างแก้ไขประมวลกฎหมายอาญาเกี่ยวกับการผ่อนปรนการทำแท้ง โดยเน้นความจำเป็นทางการแพทย์ ความปลอดภัยของสตรีมีครรภ์ในสถานการณ์เสี่ยง และปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมจากกรณีข่มขืนหรือทารกผิดปกติ พร้อมตั้งคำถามถึงการขยายสิทธิการทำแท้งอย่างปลอดภัย การเข้าถึงบริการในสถานพยาบาลรัฐ สิทธิของแพทย์ในการปฏิเสธตามความเชื่อ และความสอดคล้องกับศีลธรรมประเพณีไทย เพื่อเรียกร้องให้มีการพิจารณาอย่างรอบด้านในกรรมาธิการ

นายกิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ มหาสารคาม

กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม นายแพทย์กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดมหาสารคาม เขต ๑ พรรคเพื่อไทย วันนี้เป็นร่างพระราชบัญญัติเกี่ยวกับเรื่อง ที่จะเปลี่ยนแปลงกฎหมายอาญาในมาตรา ๓๐๑ มาตรา ๓๐๒ และมาตรา ๓๐๕ ซึ่งถือว่า มีความสําคัญนะครับ กระผมเป็นสูติแพทย์ เป็นสมาชิกราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์ แห่งประเทศไทย ของอาจารย์วิบูลพรรณนี้ครับ แล้วก็วันนี้นําเรียนว่ามาในฐานะประชาชน ที่ฟังจากทุกฝ่าย ก่อนอื่นก็ต้องบอกว่าต้องขอชื่นชมว่าร่างกฎหมายนี้เข้ามาในช่วงที่ การทํางานของแพทย์แล้วก็ในเรื่องของสตรีมีครรภ์และไม่ต้องการ ไม่พึงประสงค์ มีปัญหา มามากมายในสังคมไทย ตอนผมเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผมตั้งใจว่าจะนําปัญหานี้ มาคลี่คลายในระบบรัฐสภาให้ได้นะครับ ซึ่งก็ต้องบอกว่าร่างที่ทางรัฐบาลหรือทาง คุณธัญวัจน์เสนอมานี่ก็ถือว่าเป็นเรื่องที่ทําให้การแก้ไขปัญหาด้านนี้ได้ดียิ่งขึ้น สมัยก่อน ต้องยอมรับว่าการทําแท้งในประเทศไทยมีปัญหามามาก แล้วที่แพทย์กลัวที่สุดก็คือว่า มันอันตรายต่อชีวิต บางคนตาย บางคนต้องตัดมดลูก บางคนติดเชื้อ สูญเสียอะไรมากมาย ซึ่งนี่คือปัญหาที่แพทย์ โดยเฉพาะสูติแพทย์ประสบปัญหามาตลอดนะครับ ซึ่งในมาตรา ๓๐๑ มาตรา ๓๐๒ ก็คือว่าใครทําแท้งคนทําแท้งก็ผิด คนทําให้แท้งก็ผิด แล้วก็มาตรา ๓๐๕ ยกเว้น ในกรณีเป็นสุขภาพของมารดา ซึ่งในทางการแพทย์เราสุขภาพมารดาก็เฉพาะเป็นที่รุนแรงว่า ตั้งครรภ์ต่อไปก็จะรุนแรง เช่นโรคหัวใจระดับ ๓ ระดับ ๔ หรือมีสิ่งที่ทางด้านจิตใจ ซึ่งก็ต้อง บอกว่าขนาดไหน

อันที่ ๒ คือสตรีตั้งครรภ์ที่เกิดจากความผิดทางด้านการข่มขืน ซึ่งก็มีปัญหาว่า บางทีคดียังไม่สิ้นสุด แพทย์ก็งงเราจะทําแท้งให้หรือเปล่านะครับ กว่าจะสิ้นสุดเป็นอย่างไรครับ การตั้งครรภ์ก็เจริญก้าวหน้าไปเยอะแล้ว ซึ่งก็เรียกว่าบางคนคลอดออกมาคดียังไม่สิ้นสุดเลย แล้วก็สิ่งที่เกิดขึ้นในอดีตก็คือว่าความผิดปกติของทารกในครรภ์ก็ไม่ระบุในกฎหมาย เช่น สมัยนี้มีดาวน์ซินโดรม (Down Syndrome) ที่เราตรวจก่อนการตั้งครรภ์ได้ หรือบางทีเป็น ทาลัสซีเมีย (Thalassemia) ที่รุนแรงตายในครรภ์ อะไรต่าง ๆ หรือยังไม่ตาย แต่ว่าถ้าทิ้งไป ก็จะตายแล้วเป็นอันตราย ก็ไม่มีข้อบ่งชี้ในการที่จะให้ทําแท้ง นี่ก็คือปัญหาที่เกิดขึ้น ในอดีตนะครับ ซึ่งในปัจจุบันปัญหาการทําแท้งเกิดมามากมาย โดยเฉพาะเรื่อง การทําแท้งเถื่อน สักครู่มีหลายท่านถามผมว่าทําแท้งเถื่อนมีปัญหาอะไรมากมาย ผมว่า การทําแท้งเถื่อนในปัจจุบันเรียกว่าทําแท้งไม่ถูกกฎหมายแล้วกันนะครับ ก็คือว่า ๑. การทําแท้งเถื่อนโดยที่ไม่ใช่บุคลากรทางการแพทย์ หรือเป็นอันเซฟอะบอร์ชัน (Unsafe abortion) หรือเป็นการทําแท้งที่ไม่ปลอดภัยซึ่งอันนี้เรากลัวมาก ทางการแพทย์ เรากลัวว่าทําแท้งพวกนี้มาติดเชื้อหรือมีปัญหาเรื่องของการที่จะตกเลือดตามมา ซึ่งผม ก็เจอเยอะ มีคนทําแท้งแล้วก็ติดเชื้อตาย แล้วก็หรือต้องตัดมดลูก นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้น ในอดีตนะครับ แล้วก็บางคนมีพังผืด มีติดเชื้อ มีลูกยากตามมา ปัญหาครอบครัว พ่อแม่เจอลูกตั้งครรภ์ปวดหัว มาหาคุณหมอให้คุณหมอทําแท้งให้ คุณหมอบอกทําแท้งไม่ได้ เพราะผิดกฎหมาย ผมเจอเยอะ แล้วก็ต้องแนะนําคุณพ่อคุณแม่ บางทีผมก็ต้องใช้เทคนิค บอกว่าคนตั้งครรภ์ไม่ใช่คนผิด ไม่ใช่คนที่ไม่ดี เขาอาจจะพลาดเรื่องคุมกําเนิดนะครับ ผมมีเพื่อน มีคนรอบข้าง หรือมีคนรู้จักที่มีการตั้งครรภ์ที่ไม่พร้อม แต่เขาก็เอาไว้ต่อแปลว่า ยังยอมรับแล้วก็มีลูกจนคลอด แล้วลูกคนนั้นก็เป็นคนดี เขาก็เป็นคนดี เขาก็จบการศึกษา ก็สามารถจะทํางานได้ดีด้วยนะครับ แล้วก็ลูกเขาก็เป็นคนในสังคมที่ดี พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ก็มาขอบคุณผม ปัจจุบันลูกหลานเขาโตแล้ว ต้องขอบคุณคุณหมอที่แนะนําไม่ให้ทําแท้ง ความจริงก็แนะนําไม่ได้เพราะว่ามันผิดกฎหมาย เพราะว่าสมัยก่อนเราไม่มีทางเลือก เรามีทางเลือกเดียวคือว่าให้เขายอมรับแล้วก็ให้เขา ตั้งครรภ์ต่อ แต่ว่าบางคนเขาก็ไม่ได้เชื่อเรานะครับ ก็เป็นที่ทราบว่าในปัจจุบันมีที่ทําแท้งอีก มากมาย ไม่ว่าจะเป็นทางถูกต้องตามหลักวิชาการหรือเป็นการทําแท้งเถื่อนที่ไม่มี ความปลอดภัย และเราก็เจอคนที่เราแนะนํากลับมาหาเราในสภาพการติดเชื้อ แล้วก็บางคน ก็ต้องเสียชีวิตในรายที่รุนแรง นําเรียนว่าในเรื่องปัญหาของการตั้งครรภ์ที่จะมาพูดถึงในวันนี้ ก็คือว่าการท้องไม่พร้อม ซึ่งเรามีสิทธิให้เขาเลือกได้ไหม ซึ่งในกฎหมายนี้ก็ถือว่า ทางการแพทย์เราก็อะลุ่มอล่วยในการที่จะยอมให้เขาตั้งครรภ์ถึง ๑๒ สัปดาห์ แต่ว่าในส่วน ของภาคประชาชนที่เสนอมา ๒๔ สัปดาห์ก็เป็นเรื่องที่ต้องมาพิจารณาในขั้นกรรมาธิการ อีกครั้งหนึ่ง ผมก็จะรับฟังด้วยความเป็นมนุษย์ที่จะรับฟังในทุกปัญหาของทุกเหตุผลใน ตรรกะของสิทธิของคุณแม่ สิทธิของผู้ตั้งครรภ์ กับสิทธิหรือปัญหาอื่น ๆ ที่ตามมา

และประเด็นที่ผมอยากเอ่ยถึงก็คือว่านอกจากกฎหมายนี้จะทําให้พวกเราได้มี การตั้งครรภ์ ยุติการตั้งครรภ์ที่ถูกต้องมากขึ้น แล้วก็ทําให้แพทย์ทํางานง่ายขึ้น แล้วก็สตรี ตั้งครรภ์มีทางเลือกมากขึ้น มีประเด็นที่ผมขอกล่าวถึง ขออนุญาตนิดหนึ่งนะครับคือว่า การแพทย์ที่ไม่ประสงค์การทําแท้ง ผมเจอบ่อยนะครับ บางทีมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ หรือถ้า ไม่มีข้อบ่งชี้ทางนี้ขึ้นมาแล้วแพทย์บางคนไม่อยากทํานะครับเพราะรู้สึกว่าเป็นบาปที่จะ ไปทําแท้ง บางคนบอกว่าไปฆ่าคนในตั้งครรภ์เขารู้สึกไม่สบายใจ มีสิทธิที่แพทย์จะปฏิเสธ ในการที่จะทําแท้งได้ไหม แล้วก็ในคลินิกเอกชนผมว่าก็มีที่เขาให้ทําเยอะแยะ แต่ในสถานที่ ของรัฐบาล เขาจะปฏิเสธในการที่เขาไม่ทําแท้งให้ได้ไหม แล้วก็ในสิทธิของผู้ป่วยไม่ว่าจะเป็น สิทธิ ๓๐ บาท หรือเบิกได้ หรือประกันสังคม มีสิทธิในการใช้จ่ายพวกนี้อย่างไร แล้วก็ เรื่องอื่น ๆ ก็คิดว่าคงจะกล่าวในขั้นกรรมาธิการ วันนี้ก็ต้องขอขอบคุณทางรัฐบาลแล้วก็ ทางผู้ที่เข้าเสนอกฎหมายนี้เข้ามา ผมคิดว่ากฎหมายนี้จะเป็นประโยชน์ในเรื่องของ การทําแท้งให้เป็นที่ปลอดภัย เป็นที่ยอมรับ แล้วก็ไม่ขัดกับศีลธรรม ประเพณีอันดี ของคนไทยครับ ขอบคุณมากครับ