นิกร จำง อภิปรายสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติศาลปกครองฯ โดยเน้นความจำเป็นในการจัดตั้งศาลปกครองที่จังหวัดยะลา เพื่อให้การพิจารณาคดีระหว่างประชาชนกับรัฐเป็นไปอย่างเป็นธรรม รวดเร็ว และสอดคล้องกับความมั่นคง เศรษฐกิจ สังคม และศาสนาในพื้นที่ชายแดนใต้ พร้อมเสนอให้มีการปรับปรุงระบบบริหารบุคคล จัดตั้งกลไกพิเศษในการปฏิบัติงานที่เข้าใจวัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น การใช้ภาษามลายูและกฎหมายอิสลาม การจ้างพนักงานศาลเพื่อช่วยเหลือประชาชนที่สื่อสารภาษาไทยไม่ได้ และการส่งเสริมกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อขัดแย้งด้วยวิธีสันติ เพื่อลดความตึงเครียดและเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐกับประชาชนในพื้นที่
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ผม นิกร จํานง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคชาติไทยพัฒนา ผมจะขออภิปราย ร่างพระราชบัญญัติศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... โดยผม จะเสนอความเห็นอย่างนี้ครับ จะเสนอความเห็นว่าผมขอสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติ ศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ฉบับนี้นะครับ ผมมีเหตุผล ที่จะเสนอนะครับ และที่สมควรจะสนับสนุนก็คือ ๑. เพื่อความเสมอภาค อันนี้เป็นหลักการ ของศาลปกครองว่า ประชาชนต้องได้รับการดูแลด้วยศาลต่าง ๆ ด้วยความสะดวก ทุกมิติ เน้นคําว่า ทุกมิติ ครับท่านประธาน และทั่วถึงและเป็นธรรม
ประเด็นต่อมาก็คือว่า เหตุผลก็คือ เพื่อความสะดวก รวดเร็วที่ต้องคํานึงถึง กฎหมายเชิงพื้นที่ ย้ําคําว่า เชิงพื้นที่ นะครับ ในการต้องดําเนินคดีนะครับ ผมมีรายละเอียด เกี่ยวกับเรื่องเชิงพื้นที่ที่เป็นที่มาของการแก้ไขกฎหมายฉบับนี้นะครับว่า
ประเด็นที่ ๑ ครับท่านประธาน พื้นที่ที่เกิดเหตุที่ว่าเป็นความจําเป็นต้องทํา ก็คือในจังหวัดยะลาเป็นศาลปกครองที่ยะลานะครับ พื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ที่มีลักษณะพิเศษ คือมีความขัดแย้งแตกต่างมากในหลายมิตินะครับ ทั้งความมั่นคง เศรษฐกิจ สังคม ศาสนา จําเป็นต้องมีความรอบคอบ ผลการพิจารณาจะได้ไม่ถูกใช้ให้เป็นเครื่องมือนะครับ เพราะผล การพิจารณาจะมีปัญหาเป็นอย่างมาก ต้องมีความแม่นยําและชัดเจนนะครับ อย่าไปทางใดทางหนึ่งอันจะเป็นการสร้างความขัดแย้งทางความคิดนะครับ เพิ่มเติม ในลักษณะที่เป็นพื้นที่พิเศษ กรณีนี้ส่วนใหญ่จะเป็นประชาชนกับทางรัฐที่มาร้องที่ศาล ปกครอง เพราะฉะนั้นผลของการตัดสินใด ๆ มีนัยสําคัญมากในเฉพาะพื้นที่ตรงนี้นะครับ
ประเด็นที่ ๒ ในพื้นที่ดังกล่าวนี่นะครับเป็นพื้นที่เฉพาะตรงนี้ มีการใช้ กฎหมายอิสลามบังคับนะครับ ซึ่งต้องคํานึงถึงความสอดคล้องต่อเจตนารมณ์ของการตั้ง ศาลปกครอง ซึ่งเดิมคดีที่มีพิพาททางปกครองมักจะใช้ศาลยุติธรรมนะครับ เช่นกรณี เจ้าหน้าที่ดําเนินการไม่ถูกต้องหรือเกินกว่าเหตุประชาชนเสียหาย มักจะนําคดีสู้ในศาล ยุติธรรมนะครับตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๕๗ นั่นเดิมที่ทําอยู่นะครับ แล้วก็ เรียกร้องความเสียหายตามประมวลกฎหมายแพ่งฐานละเมิดนะครับ ควบคู่กับมาตรา ๔๒๐ ควบคู่กันไปแต่เกิดความล่าช้า เพราะบางคดีสู้กันหลายปีท่านประธานครับ อาจจะถึง ๓ ศาล ไม่สามารถแก้ไขความขัดแย้ง คือความขัดแย้งมันมีต่อเนื่อง เพราะฉะนั้นเราต้องตัด ความขัดแย้งไปให้เร็ว สรุปให้เร็วจะไปสู้กันเป็นสิบ ๆ ปีใน ๓ ศาลมันจะมีปัญหา อาจจะเป็น การเติมเชื้อความขัดแย้งและลุกลามตามมามากมายนะครับ ถึงขยายผลเป็นเรื่องระหว่าง ข้าราชการไปสู่ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้ที่ทราบกันอยู่ท่านประธานครับ
ประเด็นต่อมาเป็นการสร้างระบบบริหารด้านบุคคล บุคลากรที่ให้มี ความสอดคล้องกับปัญหาเชิงพื้นที่ เพื่อสร้างขวัญกําลังใจด้วย คือถ้าคนไม่อยู่ที่นั่นก็จะ ไม่ทราบว่ามีปัญหาเรื่องขวัญกําลังใจมากมายขนาดไหนนะครับ ซึ่งเราก็ทราบกันอยู่ในพื้นที่ ดังกล่าว ผมขอเสนอตัวอย่างครับท่านประธานครับ ในรายละเอียดที่จําเป็นจะต้องกระทํา การเป็นพิเศษในพื้นที่ดังกล่าวอันเป็นเหตุผลสนับสนุนในการแก้ไขกฎหมายฉบับนี้นะครับ
ประเด็นแรกก็คือว่า เป็นการสร้างความเข้าใจและความร่วมมือระหว่าง ฝ่ายปกครองทุกภาคส่วนบริเวณนั้น ผู้บริหารศาลปกครองนะครับที่ยะลา ชี้ไปที่ยะลาเลยนะครับ จําเป็นจะต้องหารือข้อราชการกับผู้บริหารอื่นเพื่อทราบปัญหาที่ละเอียดอ่อนในพื้นที่นะครับ เช่น แม่ทัพภาค ๔ ส่วนหน้า เลขาธิการศูนย์อํานวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ เลขาธิการ ศอ.บต. ที่เราทราบอยู่นะครับ ผู้ว่าราชการจังหวัด ผู้บังคับการตํารวจภูธรจังหวัด เป็นต้น เพื่อเกิดความร่วมมือเป็นอย่างดีในการปฏิบัติหน้าที่ของศาลปกครองยะลา และยังสามารถขอความช่วยเหลือด้านกําลังพลในความคุ้มครอง พื้นที่ตรงนั้นต้องการความ คุ้มครองเป็นพิเศษครับท่านประธานครับ เพื่อความปลอดภัยแก่บุคลากรที่พูดถึงเมื่อสักครู่นะครับ ว่าบุคลากรศาลปกครองของในพื้นที่ดังกล่าวด้วยนะครับ
ประเด็นต่อมา เป็นการมอบหมายให้เจ้าหน้าที่สนับสนุนงานศาล คือเจ้าหน้าที่ของฝ่ายปกครองของศาลปกครองนี่นะครับ เพื่อทําหน้าที่ให้คําปรึกษาแนะนํา ในพื้นที่ตรงนี้มีความต้องการเป็นพิเศษครับท่านประธานที่จะต้องทราบภาษามลายูหรือ ภาษายาวีนะครับ และกฎหมายอิสลามไว้คอยบริการประชาชน เพราะว่าภาษาที่ใช้เราไม่ได้ ใช้ภาษากลางภาษาเดียวเราใช้ภาษาอื่นด้วย ดังนั้นเจ้าหน้าที่ตรงนี้ต้องจัดหาเป็นกรณีพิเศษ ซึ่งไม่ใช่ว่าจะหาง่ายนะครับ หากไม่มีนะครับข้าราชการสํานักงานศาลปกครองก็ควรจะจ้าง พนักงานศาล หมายความว่าถ้าบุคลากรเองที่เป็นข้าราชการไม่มีก็ต้องจ้างพนักงานศาล เพื่อปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าว เพื่อการสื่อสารกับประชาชนที่ไม่สามารถพูด อ่าน เขียน ภาษาไทยได้ เพื่อที่จะได้ใช้แนะนํา ช่วยเหลือประชาชนได้นะครับ นี่เป็นเรื่องความยุติธรรมในทุกมิติ ที่ผมได้เรียนแล้ว
ผมขอสรุปครับท่านประธานครับว่าข้อเสนอแนะเป็นข้อเสนอแนะต่อร่าง พระราชบัญญัติศาลปกครองฉบับนี้ว่ามีความจําเป็นที่จําเป็นต้องมีกลไกพิเศษ ในการกลั่นกรองวิธีการใช้ศาลปกครอง ต้องมีความรวดเร็ว มีบทสรุปทันกับเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นนั่นเป็นข้อสรุปแรก
ข้อสรุปที่ ๒ ก็คือต้องมีระบบการจัดการบุคลากรอย่างมีประสิทธิภาพในแง่ ความรู้ความสามารถ ความปลอดภัยโดยมีค่าตอบแทนที่เหมาะสม นั่นคือเป็นเหตุ แต่ผมมี ข้อเสนอแนะท่านประธานครับที่ยังไม่มีอยากจะฝากทางผู้รับผิดชอบไปว่าในกรณีดังกล่าว ควรจัดให้มีกระบวนการในการไกล่เกลี่ย เพราะว่าเรื่องการพิจารณาให้มีความยุติธรรม ถูกต้อง โดยเร็วนี้นั่นเรื่องหนึ่ง แต่ว่าเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องความขัดแย้งระหว่างรัฐกับ ประชาชนในพื้นที่ ดังนั้นการไกล่เกลี่ย วิธีการสันติวิธีเป็นการเบื้องต้นมีความจําเป็นมาก ในพื้นที่ดังกล่าว การเชิญมาคุยกัน หาข้อสรุป แล้วก็มันจะเป็นการคลี่คลายมากกว่าชนะคดี หรือแพ้คดีเสียด้วยซ้ํา ดังนั้นผมขอเสนอว่าให้มีลักษณะดังกล่าวในพื้นที่อันประกอบด้วย คนกลางเพื่อการไกล่เกลี่ยให้เกิดความเข้าอกเข้าใจกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งประชาชน ในพื้นที่ต่อรัฐโดยใช้ศาลปกครองตั้งหน่วยขึ้นมาเพื่อไกล่เกลี่ยครับ ผมขอสนับสนุน ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว กราบขอบพระคุณท่านประธานครับ