กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ ผมขออนุญาตท่านประธานอภิปรายในญัตติขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ พิจารณาศึกษาเรื่องปัญหาอุปสรรคในการจัดการบริหารสาธารณะและกิจการสาธารณะ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งมีอาจารย์โกวิทย์ได้นำเสนอครับ
ท่านประธานครับ ชีวิตผมอยู่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ตั้งแต่กลไกจังหวัด แล้วก็ อบต. อปท. แล้วก็ อบจ. มาตลอด ผมทราบว่าเวลาทำงานนี่จะมีปัญหา ผมอยากให้ เห็นภาพตัวนี้ครับท่านประธานเรื่องงานบริการสาธารณะ ตั้งแต่เราอยู่ในท้องแม่ไปถึงจน เราตายเราเกี่ยวข้องทั้งหมดเกี่ยวกับบริการสาธารณะของรัฐ อันนี้เป็นหัวใจสำคัญ มาก ๆ เลยครับท่านประธาน ตั้งแต่สาธารณสุข กระทรวงศึกษาธิการ ปกครอง หลาย ๆ เรื่อง ที่เกี่ยวข้องในการทำงานตั้งแต่เราเกิดมาจนถึงตาย เพราะฉะนั้นก็คือว่าหน่วยงานที่จะทำหน้าที่ ในการบริการหรือบริหารสาธารณะเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ ประสิทธิผลต่อพี่น้องประชาชน คือต้องอยู่ใกล้พี่น้องประชาชนครับท่านประธาน อันนี้เป็นเรื่องที่ผมสัมผัสและใกล้ชิด ผมจะเล่าประสบการณ์นะครับ ไม่กี่วันมานี้ผมไปที่แม่ฮ่องสอนคุยกับผู้บริหารระดับจังหวัด ท่านประธานครับ จังหวัดก็บอกว่าจังหวัดนี่ชื่อใหญ่ พ่อเมือง แต่ไม่มีอำนาจอะไรเลย ผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วก็ผู้บริหารมีหน้าที่แค่นายไปรษณีย์ หลาย ๆ เรื่องไม่ต่ำกว่า ๒๐ หน่วยงานเป็นหน่วยงานส่วนกลางที่ไปประจำอยู่ที่จังหวัด แต่ผู้ว่าราชการจังหวัด ไม่มีอำนาจจัดการอะไรเลย ไม่มีอำนาจที่จะสั่งการเพื่อแก้ปัญหาพี่น้องประชาชนได้ หลาย ๆ อบต. หลาย ๆ ท้องถิ่น หลาย ๆ อบจ. มีแผนงาน มียุทธศาสตร์ มีโครงการต่าง ๆ ที่ดีมากครับท่านประธาน เวลาเสนอเข้าในอำเภอก็ดี เสนอให้จังหวัดก็ดี ไม่สามารถ ที่ดำเนินการได้ ต้องกลับไปถามเจ้ากระทรวง อันนี้คือปัญหาที่สัมพันธ์กันนะครับ ถ้าเรา ไม่ถอดรหัสตรงนี้ท่านประธานครับมันไม่มีทางที่จะเดินหน้าว่าประเทศไทยจะยั่งยืน หรือว่า จะมั่นคง หรือว่าจะมั่งคั่งนี่ยากมาก เพราะว่าระบบการตัดสินใจอำนาจตรงนี้มันไม่ได้อยู่ที่ ท้องถิ่นจริง ๆ เพราะฉะนั้นสิ่งที่ผมอยากจะเห็น อยากจะเห็นว่ากระบวนการกระจายอำนาจ ผมคิดว่าหลัก ๆ มีแค่ ๓ ประเด็นครับท่านประธาน การกระจายอำนาจต้องอยู่ในกรอบ ๓ เรื่อง
เรื่องแรก ก็คือว่าเรื่องภารกิจและหน้าที่ ในประเด็นเรื่องภารกิจและหน้าที่ ต้องกระจายเอาให้ชัด ๆ เลยนะครับ
อันที่ ๒ อำนาจในการตัดสินใจ
อันที่ ๓ คือเรื่องของงบประมาณที่จะดำเนินการ
สิ่งเหล่านี้ ๓ ข้อนี้ถ้าไปอยู่ในมือในระดับพื้นที่ ในระดับจังหวัด ผมคิดว่า มันสามารถที่จะแก้ปัญหาพี่น้องประชาชนได้ ในความเข้าใจของผม เท่าที่ผมแลกเปลี่ยนกับ เจ้าหน้าที่ ผู้บริหารระดับจังหวัดก็ดี ระดับพื้นที่ก็ดี ขอให้มันมีอำนาจในการตัดสินใจ ในระดับพื้นที่ คุยกับจังหวัดหลายจังหวัดที่ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ กรมทรัพยากรน้ำ ก็ไปถามที่อธิบดี กรมทรัพยากร ทุกกรมที่ว่ามาอำนาจไม่ได้อยู่ที่ผู้ว่าราชการจังหวัด อำนาจไม่ได้อยู่ที่นายก อบจ. เพราะฉะนั้นคือปัญหาอยู่ในพื้นที่นะครับ แต่ว่าต้องถามคน ที่อยู่ในกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นคนคนเดียวที่คุมอำนาจคือตาม พ.ร.บ. กฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพราะฉะนั้นถ้าเราจะทำให้มันสั้นและเร็วขึ้นก็คือมันมีคณะกรรมการจังหวัด มันมีตัวแทน ท้องถิ่นอยู่แล้ว สามารถดำเนินการตัดสินใจได้เลย สิ่งที่ผมอยากจะเห็นในอนาคตนะครับท่านประธาน เรามีการบริหารส่วนกลาง ผมคิดว่า ส่วนกลางนี่ก็คือความเป็นรัฐก็ต้องมีส่วนที่ควบคุมอำนาจของรัฐไว้อยู่ แต่ผมอยากจะเห็น อำนาจส่วนกลางทำแค่ ๔ เรื่อง ที่เหลือปล่อยให้มันเป็นหน้าที่ของท้องถิ่น ที่เหลือปล่อยให้เป็น หน้าที่ของจังหวัดครับ ๔ เรื่องที่ผมว่านี่มีอะไรบ้างครับท่านประธาน
เรื่องที่ ๑ คือเรื่องการทหารและความมั่นคง อันนี้ยกให้เป็นรัฐบาลกลาง รัฐบาลส่วนกลางที่จะต้องดูแลบริหารเรื่องความมั่นคงในประเทศ ระหว่างประเทศ
เรื่องที่ ๒ การต่างประเทศ เราเป็นประเทศรัฐเดี่ยว เราจำเป็นที่จะต้องมี การสื่อสารและมีมาตรฐานในการติดต่อกับต่างประเทศเหมือน ๆ กัน
เรื่องที่ ๓ ระบบศาลยุติธรรม เราจำเป็นนะครับ ถ้าเรามีศาลหลาย ๆ ศาล คือว่าระบบยุติธรรมก็จะมีปัญหา เพราะฉะนั้นก็คือว่าส่วนกลางเรื่องที่ ๓ ที่ควรจะทำ ก็คือเรื่องของระบบศาลยุติธรรม
เรื่องที่ ๔ ระบบเงินตรา เราไม่มีทางที่จะใช้สกุลเงินในประเทศนี้หลาย ๆ สกุลเงินได้ เราต้องให้ส่วนกลางมีหน้าที่เรื่องนี้
๔ เรื่องนี้นะครับ เรื่องความมั่นคง เรื่องการต่างประเทศ เรื่องระบบ ศาลยุติธรรมและระบบเงินตรานี่เป็นหน้าที่ของส่วนกลาง ที่เหลือทั้งหมด การบริการ สาธารณะตั้งแต่อยู่ในท้องแม่จนตายขอให้มันเป็นหน้าที่ของท้องถิ่นครับ ท่านประธานครับ อันนี้สิ่งที่ผมคิดว่าเป็นประเด็น ทีนี้มันจะเป็นไปได้อย่างไรครับท่านประธาน ที่ผมพูดมานี้ หลายท่านบอกว่ามันเป็นไปไม่ได้ มันเป็นไปได้ครับ เป็นไปได้ผ่านกรรมาธิการที่จะเกิดขึ้น ในสภาในชุดนี้ เราจะต้องมีความกล้าหาญพอที่จะตอบว่ามันได้เวลาแล้วที่จะปลดปล่อย ศักยภาพของท้องถิ่นได้คิดได้ตัดสินใจ เราได้เวลาแล้วที่เราจะต้องตอบตัวเองว่าประเทศไทย ถ้าอยู่แบบรวมศูนย์แบบนี้นะครับ เราไม่มีทางที่จะก้าวหน้าหรือแข่งขันกับต่างประเทศได้ เราเสียโอกาสในการทำให้ท้องถิ่นได้ใช้ศักยภาพตัวเอง แก้ไขปัญหาตัวเองเยอะแยะมากมาย เมื่อวานผมก็อภิปราย ท่านนายก อบต. จากตำบลห้วยปูลิง จังหวัดแม่ฮ่องสอน เสนอโครงการอย่างไรก็ไม่ผ่าน เพราะว่าติดในอำนาจส่วนกลางไม่อนุญาต แล้วอย่างนี้ เราจะมีนโยบายบอกว่าเราจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลังนี่เป็นไปได้อย่างไร สิ่งหนึ่งที่ผมอยากจะ ฝากกรรมาธิการที่จะเกิดขึ้นนี้นะครับ ผมพร้อมที่จะมาให้ข้อมูลกับกรรมาธิการว่า ในประเด็นเรื่องของท้องถิ่นทุกมิติว่ารูปแบบหรือว่าความพยายามของคนในพื้นที่ต่าง ๆ ที่ทำมาแล้ว แต่ว่าอาจจะมีปัญหาในข้อกฎหมาย แต่ก็ยังจะทำ เพราะว่าสิ่งที่ทำไปแล้ว ตอบโจทย์กับตัวเอง ตอบโจทย์กับพื้นที่ สามารถที่จะแก้ปัญหาได้ทันเหตุการณ์ อันนี้ผมมี ความพร้อมนะครับ ขออนุญาตท่านประธานแค่นี้ ขอบคุณครับ