คารม พลพรกลาง แสดงความคิดเห็นต่อรายงานการปฏิบัติงานของศาลปกครองและสำนักงานคดีปกครอง โดยหารือปัญหาคดีค้างที่มีจำนวนมากเมื่อเทียบกับจำนวนตุลาการที่จำกัด พร้อมเสนอให้เพิ่มบุคลากรและส่งเสริมการป้องกันการเกิดคดีผ่านการให้ความรู้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งเรียกร้องให้ประธานสื่อสารกับหน่วยงานราชการเพื่อปรับปรุงการออกคำสั่งที่กระทบประชาชน โดยเน้นการป้องกันไม่ให้เกิดการฟ้องร้องและเร่งสร้างความยุติธรรมที่ไม่ล่าช้า
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ ผม นายคารม พลพรกลาง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล จากจังหวัดร้อยเอ็ด ต่อรายงานการปฏิบัติงานของศาลปกครองและสำนักงาน คดีปกครอง ก็ขอเรียนว่าผมขออนุญาตที่จะพูดและขอบคุณท่านประธานที่ให้โอกาส ในการแสดงความคิดเห็นต่อรายงานนี้เพื่อบันทึกไว้ในฐานะที่เป็นนักกฎหมายแล้วก็ในฐานะ ที่เป็นตัวแทนประชาชน ผมมีอยู่ ๒ ประเด็นที่สำคัญคือ
ประเด็นแรก เป็นเรื่องสถิติคดีค้าง ผมจำได้ว่าครั้งก่อนครับท่านประธานว่า ผมก็เคยพูดในเรื่องของคดีค้าง แล้ววันนี้ก็มาดูรายงานในปี ๒๕๖๒ สถิติคดีค้างก็ยัง ถือว่าเยอะ เหตุผลเพราะว่าเราต้องยอมรับว่าคดีที่ไปสู่ศาลปกครองตามพระราชบัญญัติ จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครองเป็นคดีที่ฟ้องง่าย ท่านเลขาธิการสำนักงาน ศาลปกครองได้กรุณาชี้แจงเมื่อสักครู่ การฟ้องง่ายเป็นผลดีในแง่การคุ้มครองสิทธิประชาชน จริงไม่ว่าจะฟ้องด้วยระบบอีไฟลิง (e-Filing) ไม่ว่าจะฟ้องด้วยการเขียนเพียงจดหมาย ธรรมดา ผมก็ยังทำหน้าที่ให้คำปรึกษาประชาชนที่เขาฟ้องอยู่ แต่ที่ผมต้องกราบเรียนแล้วก็ ขออนุญาตที่จะลุกขึ้นอภิปรายในเวลาสั้น ๆ นี้ว่าปริมาณคดีกับจำนวนตุลาการศาลปกครอง ไม่ว่าจะเป็นศาลปกครองชั้นต้นและศาลปกครองสูงสุดไม่สอดคล้องกัน สถิติคดีที่ค้าง ในรายงานฉบับนี้ถือว่ามาก เพราะฉะนั้นผมยังคิดว่าศาลปกครองมีหน้าที่ต้องทำให้ ความยุติธรรมเร็วเพราะเหตุว่าประชาชนที่ถูกกระทบจากคำสั่งหรือว่าเขาฟ้องศาลปกครอง เขาต้องการให้คดีเสร็จเร็ว ยกตัวอย่างคดีซึ่งผมเกี่ยวข้องเฉพาะอยู่ตั้งแต่ศาลชั้นต้นมาถึง ศาลปกครองสูงสุด ยกตัวอย่างให้เห็นได้ชัดแล้วก็เป็นรูปธรรมนะครับ ตั้งแต่ปี ๒๕๕๖ มาถึง ปีนี้น่าจะ ๘ ปี คดีที่ไฟไหม้สถานีตำรวจภูธรไทรน้อยแล้วก็มีผู้ต้องหาเสียชีวิตโดยไม่เกี่ยวข้อง แล้วก็มีการฟ้องกันก็ ๘ ปี ยกตัวอย่างคดีนี้เป็นตัวอย่างเนื่องจากว่าผมถือว่านานนะครับ จริง ๆ ศาลยุติธรรมทุกวันนี้เขามีศาลปกครอง เขามีศาลอุทธรณ์เร็วมากครับ คดีรอลงอาญา ยกตัวอย่างให้ฟังนะครับ ๖ เดือนเสร็จแล้ว เพราะฉะนั้นอันนี้ก็จะให้ชื่นชมก็คงไม่ได้ แต่ก็เข้าใจ เพราะฉะนั้นผมคิดว่าการเพิ่มบุคลากรตุลาการศาลปกครองโดยสอดคล้อง กับหลักที่มีความรู้ยุติธรรม อย่าลืมนะครับท่านประธานครับ พันธกิจของศาลปกครองข้อแรกนี่ ท่านเขียนเรื่องความรวดเร็ว เพราะฉะนั้นจริง ๆ คำสั่งทางปกครองต่าง ๆ เวลากระทบ ประชาชน ยกตัวอย่าง เช่น คดีผิด พ.ร.บ. อาคารหรือคำสั่งที่เขาต้องรื้อหรือเขาต้องปรับปรุง เร็วนี่ ถ้ามันลงเร็วจะเป็นประโยชน์มาก เพราะฉะนั้นการอภิปรายของผม แม้ว่าในนี้ท่านก็ได้ ใส่ไปในเรื่องสถานที่ที่ใหญ่โต ซึ่งก็ต้องขอขอบพระคุณที่ผมได้อภิปรายไป ท่านก็กรุณาใส่ไป ซึ่งก็ถูกต้อง แต่จริง ๆ เรื่องนั้นก็ไม่ใช่ประเด็นหลัก ประเด็นหลักจริง ๆ ผมคิดว่าคดีปกครอง รวมทั้งตุลาการศาลปกครองนี่แตกต่างจากศาลยุติธรรมครับท่านประธาน แตกต่างอย่างไร แตกต่างตรงที่ว่ากฎหมายมหาชนเป็นเรื่องที่พูดคุยกับประชาชนได้ตลอด ขนาดคดีอยู่ในศาล ยังให้คำปรึกษาเขาได้เลย ท่านลองดูอยู่ในหน้า ๒๔ นะครับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่ถูกฟ้องนี่นะครับ เทศบาลถูกฟ้องไป ๘๖๐ คดี อบต. ๖๒๗ อบต. มีทั่วประเทศนี่ ๕,๐๐๐ เศษ ทั่วประเทศถูกฟ้องไป ๖๒๗ คดี อบจ. ๒๓๐ คดี กรุงเทพฯ ๑๘๕ คดี เมืองพัทยา ๓๙ คดี ที่ผมอภิปรายตรงนี้ผมขอกราบเรียนในฐานะที่เป็นคนที่พอรู้พอเข้าใจ บ้างสำหรับคดีปกครองแล้วก็อยู่ใกล้ชิดประชาชนว่าจริง ๆ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นหน่วยงานที่ใกล้ประชาชนมากที่สุด ผมว่าศาลปกครองมีหน้าที่ที่จะสื่อสารให้เขาเข้าใจว่า การทำอย่างไรไม่ไปละเมิดทางปกครองกับประชาชน ไม่กระทบสิทธิเขา แล้วให้คดี ไม่ไปสู่ศาล น่าจะเป็นทางที่ทำให้คดีเข้าสู่ศาลน้อย อันนี้ต้องเรียนทางปฏิบัติเลย เพราะเหตุว่าเวลา มีผลกระทบคำสั่งทางปกครองนี่ผมมีคำปรึกษาให้กับทางชาวบ้านที่โดนฟ้องคดี เขาก็เขียน จดหมายมาฟ้อง ซึ่งคณะกรรมการที่มาจากศาลปกครองก็ทราบดีว่าศาลก็รับ เพราะเหตุว่า เป็นเรื่องที่เปิดช่องซึ่งถูกต้อง แต่ถ้ามีความเข้าใจให้คำปรึกษากับทางองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นหรือหน่วยงานของรัฐพยายามที่จะออกคำสั่งไม่ละเมิดไม่กระทบเขา คดีขึ้นสู่ ศาลปกครองน้อย คดีเสร็จเร็ว อันนั้นน่าจะเป็นจุดที่เหมาะสมกว่า เพราะเหตุว่าท่านต้อง เข้าใจว่าตุลาการศาลปกครองของศาลชั้นต้น ๒๒๔ ท่าน ศาลปกครองสูงสุด ๔๓ ท่าน น้อยมากครับ น้อยมาก น้อยจนเวลาเราไปศาลปกครองใหญ่ ๆ ไม่ว่าจะเป็นนครสวรรค์ อุบลราชธานี นครราชสีมา ตึกทั้งตึกนี่เงียบ แต่ว่าจริง ๆ มันเงียบไม่ใช่เพราะว่า มันไม่เหมือนคดีของศาลยุติธรรมที่ต้องไปศาลนะครับ เพราะเหตุว่าเราจะไปศาล เฉพาะการแถลงเปิดคดีหรือการพิจารณาบางครั้ง เพราะฉะนั้นเมื่อได้ลุกขึ้นมาอภิปรายสั้น ๆ แต่อยากจะบอกว่าความรวดเร็วท่านต้องปรับปรุงนะครับ ท่านต้องปรับปรุงในนี้นี่มันก็ชี้วัด อยู่แล้วว่างานคดีค้างมาก
แล้วประเด็นที่ ๒ ผมอยากจะฝากในเวลาที่จำกัดนี้ว่าที่ขอท่านประธานกรุณา อนุญาตว่าท่านต้องพูดคุยกับหน่วยงานที่กระทบกับประชาชนตรง ๆ ว่าออกคำสั่งอย่างไร ไม่ให้ต้องไปฟ้องกัน ประชาชนส่วนใหญ่นี่ขนาดเขายังไม่ค่อยรู้ทั่วยังมาขนาดนี้ เพราะฉะนั้น ก็เรียนท่านประธานผ่านไปยังคณะกรรมการที่มาจากศาลปกครองนะครับว่าพยายาม ที่จะสื่อสารไปยังประชาชน แล้วก็สื่อสารหลักคือหน่วยงานของราชการที่ออกคำสั่งให้ มันกระทบกับประชาชน ให้เขาไม่ต้องมาฟ้อง ความยุติธรรมที่มันมาล่าช้ามันก็คือ ความไม่ยุติธรรมครับ แล้วโดยหลักราชการได้เปรียบประชาชนอยู่แล้ว ก็ขอกราบเรียน ท่านด้วยความเคารพ ขอบคุณครับ