กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม ศาสตราจารย์โกวิทย์ พวงงาม สมาชิก สภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคพลังท้องถิ่นไท นครศรีธรรมราช ผมขออภิปราย รับทราบรายงานความคืบหน้าในการดำเนินงานตามแผนปฏิรูปประเทศ ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๗๐ ช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน กราบเรียนท่านประธานครับ ผมพยายาม อ่านรายงานด้วยความตั้งใจว่าจะมีอะไรคืบหน้าตามชื่อรายงานความคืบหน้า แต่ก็พบว่า ความคืบหน้าโดยส่วนใหญ่ก็ยังไม่มีอะไรคืบหน้าตามเป้าหมายของการปฏิรูปมากนัก เพราะว่ารายงานมีกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับโครงการที่หน่วยงานนั้น ๆ ส่งมาให้กับ คณะฝ่ายเลขาได้รวบรวมเหมือนเดิมครับ เพราะฉะนั้นเราจะเห็นการปฏิรูปในรายงาน ในช่วง ๓ เดือนนี้ก็คือกิจกรรมต่าง ๆ รวมทั้งแนวทางเรื่องของการเสนอกฎหมาย หรือแนวทางของการดำเนินงานในแต่ละเรื่อง แต่ละเรื่อง บางเรื่องก็เหมือนกับงานปกติ ผมจึงกราบเรียนท่านประธานว่าอาจจะมีข้อ มีช่องว่างเรื่องของคณะกรรมการที่เคยได้พูดกัน ไปแล้วว่าคณะกรรมการส่วนหนึ่งได้ออกไปบ้าง และส่วนหนึ่งก็ต้องแต่งตั้งเพื่อให้เต็มครบชุด ผมคิดว่าอันนี้ก็คือสิ่งที่อาจจะเป็นปัญหาอยู่บ้าง ช่องว่างระหว่างกรรมการชุดเก่า ชุดใหม่ แต่งตั้งเพิ่ม แต่งตั้งเสริมเข้าไป แต่ผมคิดว่าต่อนี้ไปตั้งแต่เดือนมิถุนายนเป็นต้นไป กรรมการจะครบ แล้วก็จะทำให้เห็นความก้าวหน้า แต่ผมอยากจะเรียนท่านประธานว่า โดยหลักการของการปฏิรูปตามที่เพื่อนสมาชิกหลายท่านได้อภิปราย สภาเราอยากเห็น มรรคผลและเป้าหมายอย่างชัดเจนที่จะเกิดขึ้น เพราะฉะนั้นสิ่งต่าง ๆ ที่เสนอมาผมคิดว่า สภามีความคาดหวังต่อการปฏิรูปประเทศที่อยากเห็นการเปลี่ยนแปลงประเทศ อยากเห็น การเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นต่อพี่น้องประชาชนที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี และเห็นการเปลี่ยนแปลงความเป็นอยู่ ความเสมอภาคที่จะเกิดขึ้น หรือแม้กระทั่งเรื่อง การกระจายอำนาจก็เป็นที่คาดหวังของสภานี้ว่าจะต้องดำเนินการให้เกิดขึ้น ผมดูในรายงาน ส่วนหนึ่งหลายเรื่องอาจจะขาดไป หรือมีบางเรื่องก็เพิ่มเข้ามา ผมจะยกตัวอย่างสักบางเรื่อง ให้ท่านประธานได้ทราบ ยกตัวอย่างเรื่องของการปฏิรูปการเมืองและการปฏิรูป การบริหารราชการแผ่นดิน ซึ่งทั้ง ๒ การปฏิรูปนี้ดูแล้วจะมีความสัมพันธ์กัน โดยเฉพาะ ในเรื่องที่ผมเคยได้อภิปรายและพูดไว้ นั่นก็คือเรื่องของการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ในด้านการบริหารราชการแผ่นดินไปเขียนซึ่งก็ทำให้เห็นภาพว่าเรามีความจำเป็น จะต้องลดอำนาจภาครัฐก็คือส่วนราชการลง แล้วการเขียนในรายงานหลายครั้งบอกว่า ทำให้ภาครัฐมีความกะทัดรัด แล้วไปเพิ่มอำนาจภาคท้องถิ่นให้มีอำนาจมากขึ้น เป็นต้น นั่นคือการปฏิรูปการเมืองที่ทำให้ทิศทางของประเทศนำไปสู่การให้องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นนั้นเป็นผู้จัดบริการสาธารณะและกิจกรรมสาธารณะในอนาคต ตรงจุดนี้ล่ะครับ ท่านประธาน ผมคิดว่าควรเป็นเป้าหมายและควรกำหนดให้ชัดเจน แต่ว่าเวลารายงาน ออกมาเราไม่ค่อยเห็นว่าถ้าจะปฏิรูปท้องถิ่นและไปลดอำนาจภาครัฐจะทำอย่างไร ผมพยายามอภิปรายและเสนอแนวทางนี้หลายครั้ง เพราะฉะนั้นคณะปฏิรูปต้องบอก จะแก้กฎหมายเพื่อทำให้อำนาจภาครัฐในการจัดบริการสาธารณะไปตกอยู่กับองค์กร ท้องถิ่นในการดูแลพี่น้องประชาชนมากขึ้นก็จะต้องบอกและระบุให้ชัด หรือจะให้เพิ่มอำนาจ ท้องถิ่นก็ต้องไปเพิ่มอำนาจงบประมาณ ไปเพิ่มสัดส่วนงบประมาณระหว่างรัฐกับท้องถิ่น ให้ชัดเจนว่าท้องถิ่นจะได้งบประมาณต่อปีระหว่างรัฐกับท้องถิ่นเท่าไร อาจจะเป็น ๓๕ เปอร์เซ็นต์ หรือมากกว่านั้น หรือไปทำกฎหมายที่เป็นกฎหมายรายได้ท้องถิ่นที่ทำให้ ท้องถิ่นมีรายได้จากการเก็บภาษีอากรต่าง ๆ เพิ่มมากขึ้น รัฐบาลจะอุดหนุนเงินให้กับ ท้องถิ่นมากขึ้น จะทำการถ่ายโอนอำนาจภารกิจทั้งงาน ทั้งเงิน ทั้งคน บุคลากร ให้กับ ท้องถิ่นมากขึ้น เป็นต้น สิ่งเหล่านี้เราไม่ค่อยเห็นในการกำหนดไว้ในการปฏิรูป มันจึงทำให้ ไม่เห็นอะไรที่จะเป็นทิศทางเพื่ออนาคตที่จะบอกว่าลดอำนาจภาครัฐ เพิ่มอำนาจ ภาคประชาชน อย่างไรก็ตามผมจะมีข้อเสนอเพื่อทำให้คณะปฏิรูปที่ครบชุดอยู่แล้ว ไปดำเนินการสัก ๔ เรื่อง
เรื่องที่ ๑ ผมเข้าใจว่าการปฏิรูปประเทศถ้าเราดูจากประวัติศาสตร์ หลายประเทศที่ผมได้เรียนรู้มา สิ่งหนึ่งก็คือความร่วมมือร่วมใจของคนในชาติ ความตกลง ปลงใจร่วมกัน ยกตัวอย่างง่าย ๆ เรื่องของท้องถิ่นจะต้องเป็นความตกลงปลงใจระหว่าง รัฐบาลเอง ระหว่างคนท้องถิ่นเอง ระหว่างกระทรวงต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับภารกิจที่ต้อง ถ่ายโอนให้กับท้องถิ่น หรือมาจัดกิจกรรมสาธารณะ บริการสาธารณะแทนรัฐ เป็นต้น เพราะฉะนั้นคณะกรรมการปฏิรูปจะต้องเป็นผู้ประสานงานลงไปดำเนินการเจรจาหรือพบปะ กับหน่วยที่ผมกล่าวถึงให้ชัดเจนกรณีเรื่องของการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น เป็นต้น
ประการต่อมา ผมเข้าใจว่าคณะกรรมการปฏิรูปจะต้องประสานกับ คณะกรรมการการกระจายอำนาจและสร้างบรรยากาศร่วมกันปฏิบัติงานเพื่อผลักดัน การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นอย่างเต็มรูปแบบ เพราะฉะนั้นคณะกรรมการจะนั่งประชุม หรืออยู่บนหอคอยงาช้างไม่ได้อีกแล้ว จะต้องลงไปดำเนินการสร้างบรรยากาศความร่วมมือ ให้เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการผลักดันเรื่องกฎหมาย ผลักดันเรื่องกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ที่จะต้องเร่งรัดดำเนินการตามเป้าหมายที่ผมได้กล่าวแล้ว
เรื่องที่ ๓ ก็คือเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการทำงานที่อยากจะบอกว่าต่อนี้ไป เราอยากเห็นการปฏิรูปให้เกิดผล ไม่แน่เดี๋ยวแก้รัฐธรรมนูญเราอาจจะไม่ได้เห็นการปฏิรูป ในรัฐธรรมนูญก็ได้ แต่สิ่งที่ผมพูดเป็นความหวังดีว่าต่อนี้ไปคณะกรรมการจะต้องเร่ง ดำเนินการให้เกิดผลสักเรื่อง ๒ เรื่อง ๓ เรื่อง อย่างเรื่องของการกระจายอำนาจเรายังไม่เห็น ทิศทางอะไรที่จะเป็นมรรคผลอย่างที่ผมกล่าวมา นี่ก็เป็นประเด็นหนึ่งที่ผมอยากจะฝากไว้
ส่วนประเด็นสุดท้าย ท่านจะต้องไปรับฟัง รับรู้ปัญหาว่าที่มันเดินไปไม่ได้ ตามที่ผมกล่าวนี่มันเกิดจากอะไร มีปัญหาสาเหตุอะไร และควรจะแก้และดำเนินการอย่างไร นี่คือสิ่งที่คณะกรรมการปฏิรูปจะต้องดำเนินการ แล้วก็จะต้องดูว่าทิศทางการกระจายอำนาจ มีหลายส่วนที่ทำอยู่นี่เราจะทำให้เป็นเอกภาพได้อย่างไร มีกระทรวงมหาดไทย มีคณะกรรมการ การกระจายอำนาจ มีสำนักกระจายอำนาจ และมีกระทรวงต่าง ๆ ที่รับผิดชอบภารกิจ สิ่งเหล่านี้จะต้องดำเนินการ
สุดท้ายจริง ๆ ท่านประธาน ก็คือว่าการทำรายงานผมพูดหลายครั้งว่า คณะกรรมการต้องมาดูรายงานเอง มิใช่ปล่อยให้สภาพัฒน์หรือน้อง ๆ ที่เป็นเจ้าหน้าที่ ในสภาพัฒน์มาเขียนและรวบรวม ท่านจะต้องเป็นนักสังเคราะห์ในฐานะเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ แล้วต้องมาดูอย่างละเอียดว่าสิ่งที่สภานี้ได้เสนอแนะไปนั้นท่านได้ดำเนินการไปอย่างไร แค่ไหน ยกตัวอย่างที่ผมอภิปรายวันนี้ต่อคณะกรรมการให้ดำเนินการ ๓-๔ ประการ ก็กราบเรียนท่านประธานสภาฝากไปยังคณะกรรมการด้วยความเคารพ ขอบคุณครับ สวัสดีครับ