กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพครับ ผม นายอนุชา นาคาศัย รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี พร้อมด้วยประธานคณะกรรมการปฏิรูปประเทศหรือผู้แทนในแต่ละด้าน และเลขาธิการ สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ได้รับมอบหมายจากคณะรัฐมนตรีให้เป็นผู้ชี้แจง รายงานความคืบหน้าในการดำเนินการตามแผนปฏิรูปประเทศราย ๓ เดือน ซึ่งเป็น การดำเนินการตามมาตรา ๒๗๐ ของรัฐธรรมนูญ โดยการรายงานในรอบนี้เป็นผล การดำเนินงานที่เกิดขึ้นในรอบเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน ๒๕๖๓ ที่รัฐบาลได้มอบหมาย ให้สำนักงานดำเนินการรวบรวมการรายงานความคืบหน้าตามแผนการปฏิรูปประเทศ จากทุกหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง และประมวลรวมเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา และนำเสนอรัฐสภาทราบในการประชุมครั้งนี้
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดพรีเซนเทชัน)
ท่านประธานครับ การรายงานความคืบหน้าในช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน ปี ๒๕๖๓ ครั้งนี้ถือเป็นช่วง ของการเปลี่ยนแปลงปรับปรุงคณะกรรมการและปรับปรุงแผนปฏิรูป ประกอบกับ มีการระบาดของโรคโควิด-๑๙ (COVID-19) จึงทำให้การดำเนินการในช่วง ๓ เดือนนี้ มีความคืบหน้าไม่มากนัก ดังนั้นการดำเนินงานที่ผ่านมา จากมติคณะรัฐมนตรีวันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๒ ที่เห็นชอบการดำเนินการปรับปรุงแผนการปฏิรูปประเทศให้สอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ และเมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๖๓ คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้ขยายระยะเวลาดำเนินการโดยกำหนดเวลาแล้วเสร็จภายใน ๙๐ วัน นับตั้งแต่วันที่แต่งตั้งประธานกรรมการและกรรมการปฏิรูประเทศเพิ่มเติมทุกด้าน ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบแต่งตั้งคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านต่าง ๆ จำนวน ๑๓ คณะ เมื่อวันที่ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๖๓ โดยเป็นการแต่งตั้งกรรมการเพิ่มเติมให้สมบูรณ์ ๑๑ คณะ และแต่งตั้งคณะกรรมการปฏิรูปประเทศเพิ่มอีก ๒ คณะ ได้แก่ คณะกรรมการ ปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา และคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านวัฒนธรรม กีฬา แรงงาน และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ เพื่อให้แผนการปฏิรูปประเทศมีความครอบคลุม ครบทุกประเด็นการพัฒนาประเทศที่สำคัญ ความคืบหน้าในการปรับปรุงแผนการปฏิรูป ประเทศ ท่านประธานครับ สำหรับความคืบหน้าในการปรับปรุงแผนการปฏิรูปประเทศนั้น คณะกรรมการปฏิรูปประเทศทั้ง ๑๓ คณะ ได้ดำเนินการปรับปรุงแผนปฏิรูปประเทศ ตามมติคณะรัฐมนตรีข้างต้น โดยสาระสำคัญของแผนประกอบด้วย ความสอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ผลอันพึงประสงค์คาดว่าจะได้รับ กิจกรรมปฏิรูปประเทศที่จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อประชาชนอย่างมีนัยสำคัญ และข้อเสนอในการให้มีการแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย ซึ่งขณะนี้ร่างแผนปฏิรูปประเทศ ฉบับปรับปรุงได้ผ่านความเห็นชอบจากที่ประชุมร่วมประธานกรรมการปฏิรูปประเทศแล้ว และอยู่ระหว่างการเสนอคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติและคณะรัฐมนตรีตามขั้นตอน ของกฎหมาย โดยคาดว่าจะเสนอรัฐสภาได้ในช่วงเดือนธันวาคม ๒๕๖๓
สำหรับการดำเนินการในระยะต่อไป จากข้อคิดเห็นของทุกท่านต่อรายงาน ครั้งที่ผ่านมา ประกอบกับมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๖๓ ที่กำหนดให้ ปรับปรุงแบบของรายงานให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ และให้แสดงการดำเนินงาน ที่มีลักษณะพัฒนาการจากงานเดิมและเป็นประโยชน์ในเชิงปฏิรูปมิใช่งานปกติ และเมื่อ ครบรอบระยะเวลาที่ต้องรายงานความคืบหน้าให้เร่งรัดเสนอรายงานต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อจะได้เสนอต่อรัฐสภาให้ทันกำหนดเวลาแต่ละวงรอบต่อไปนั้น
สำหรับการรายงานในรอบ ๓ เดือนต่อไประหว่างรอบเดือนกรกฎาคม ถึงเดือนกันยายน ๒๕๖๓ จะได้ปรับปรุงรูปแบบการรายงานความคืบหน้าโดยแสดงให้เห็นถึง ความเชื่อมโยงของยุทธศาสตร์ชาติกับเรื่องและประเด็นปฏิรูปภายใต้แผนการปฏิรูปประเทศ และกิจกรรมที่มีความก้าวหน้าอย่างเป็นรูปธรรมและเห็นผลในเชิงปฏิรูป ซึ่งจะเป็นการสรุป ประมวลผลการดำเนินงานตามประเด็นปฏิรูปของแผนการปฏิรูปประเทศทั้งหมดที่ได้กำหนดไว้ เพื่อให้เห็นถึงภาพรวมความคืบหน้าการดำเนินงานตามแผนการปฏิรูปประเทศฉบับเดิม
และสำหรับการรายงานความคืบหน้าระยะต่อไปในรอบเดือนตุลาคมถึง เดือนธันวาคม ๒๕๖๓ จะเป็นการรายงานโดยให้ความสำคัญเฉพาะกิจกรรมที่ปฏิรูปที่ ส่งผลต่อประชาชนอย่างมีนัยสำคัญหรือกิจกรรมบิ๊กร็อก (Big Rock) ตามที่ระบุไว้ใน แผนการปฏิรูปประเทศฉบับปรับปรุง ซึ่งสำนักงานจะเร่งรัดจัดทำรายงานความคืบหน้า ภายใน ๑๕ วันนับจากวันสิ้นสุดไตรมาสและเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาก่อนรายงาน รัฐสภาทราบ เพื่อให้เนื้อหาสาระของรายงานความคืบหน้ามีความเป็นปัจจุบันและสอดคล้อง กับสถานการณ์ต่อไป
ท่านประธานครับ การรายงานความคืบหน้าสำหรับการรายงานในรอบนี้ จะเป็นรายงานเฉพาะกิจกรรมที่มีส่วนขับเคลื่อนตามแผนการปฏิรูปประเทศ และก่อให้เกิด ประโยชน์แก่ประชาชนในภาพรวม โดยกระผมขออนุญาตยกตัวอย่างความคืบหน้ากิจกรรม สำคัญในการปฏิรูปประเทศที่มีความคืบหน้าดังนี้
๑. แผนการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง ได้แก่สมาร์ตโหวต (Smart Vote) กับการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น โดยสำนักงานคณะกรรมการ การเลือกตั้งได้พัฒนาแอปพลิเคชัน (Application) ฉลาดเลือก และอยู่ระหว่างเพิ่มเติมข้อมูล ความรู้และข้อมูลต่าง ๆ เกี่ยวกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น เพื่อเพิ่มช่องทางในการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการเลือกตั้งให้แก่ประชาชน ตลอดจน การช่วยอำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชนในการเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ
๒. แผนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดิน ได้แก่ การพัฒนา ระบบดิจิทัล งานพื้นฐานของรัฐแบบรวมศูนย์ รองรับการเชื่อมโยงข้อมูลและการทำงาน ร่วมกันระหว่างหน่วยงาน โดยสำนักงานพัฒนาระบบรัฐบาลดิจิทัลสนับสนุนหน่วยงาน ภาครัฐในการนำประกาศคณะกรรมการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล เรื่องมาตรฐานและหลักเกณฑ์ การเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ ในรูปแบบข้อมูลดิจิทัลต่อสาธารณะไปปฏิบัติและดำเนินการ เกี่ยวกับการเปิดเผยข้อมูลเปิดของภาครัฐตามประกาศ เพื่ออำนวยความสะดวกและรวดเร็ว ให้กับประชาชนในการติดต่อหน่วยงานภาครัฐที่มีระบบดิจิทัลโดยการรองรับการเชื่อมโยง ข้อมูลและการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงาน
๓. แผนการปฏิรูปประเทศด้านกฎหมาย ได้แก่การขับเคลื่อนร่างพระราชบัญญัติ ว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. .... โดยคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ ๒๖ พฤษภาคม ๒๕๖๓ เห็นชอบร่างพระราชบัญญัติและปัจจุบันอยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐสภา ซึ่งกฎหมาย ดังกล่าวจะก่อให้เกิดกลไกรองรับการเข้าชื่อเสนอกฎหมายของประชาชน ให้สอดคล้องกับ หลักการตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
๔. แผนการปฏิรูปประเทศด้านกระบวนการยุติธรรม ได้แก่โครงการพัฒนา ระบบอนุญาโตตุลาการทางอิเล็กทรอนิกส์ โดยสำนักงานศาลยุติธรรมดำเนินการพัฒนาและ ติดตั้งระบบการอนุญาโตตุลาการทางอิเล็กทรอนิกส์ เปิดใช้งานระบบตั้งแต่วันที่ ๑๘ กรกฎาคม ๒๕๖๒ โดยในช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนมิถุนายน ๒๕๖๓ มีบุคคลเข้ามา ลงทะเบียนใช้งานในระบบประมาณ ๑๒๐ ราย และมีข้อพิพาทที่รับใหม่ และข้อพิพาท ที่แล้วเสร็จจำนวน ๒๔ ข้อพิพาท โดยเป็นการอำนวยความสะดวกให้คู่พิพาทสามารถ เสนอข้อเรียกร้องและคำคัดค้านสู้คดี รวมทั้งนำเสนอพยานหลักฐานและเอกสารที่เกี่ยวข้อง ต่าง ๆ ได้โดยสะดวกรวดเร็วผ่านระบบออนไลน์ (Online) ตลอด ๒๔ ชั่วโมง
๕. แผนการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ ได้แก่การสนับสนุนเอสเอ็มอี (SMEs) สู่การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ โดยคณะกรรมการสนับสนุนวิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อมเห็นชอบให้มีการยกร่างหลักเกณฑ์การจัดซื้อจัดจ้างซึ่งมีหลักการที่สำคัญคือ ๑. การกำหนดสัดส่วนในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ซึ่งจำเป็นจะต้องดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง จากเอสเอ็มอี (SMEs) อย่างน้อยร้อยละ ๓๐ ของงบประมาณการจัดซื้อจัดจ้าง ๒. การกำหนด แต้มต่อพิเศษสำหรับเอสเอ็มอี (SMEs) ในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐกรณีอีบิดดิง (e-Bidding) ร้อยละ ๑๐
๖. แผนการปฏิรูปประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การจัดการขยะที่ต้นทางซีโร่เวสต์ (Zero Waste) ระดับจังหวัด โดยกรมควบคุมมลพิษ ส่งเสริมการจัดการขยะที่ต้นทางระดับจังหวัด ซึ่งได้ร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการขับเคลื่อนการจัดการขยะที่ต้นทางโดยประชาชน และได้ดำเนินกิจกรรมลดและ คัดแยกขยะเพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ในพื้นที่ สามารถคัดแยกขยะกลับมาใช้ประโยชน์ได้ จำนวน ๙๔,๐๑๑.๙๓ ตัน
๗. แผนการปฏิรูปประเทศด้านสาธารณสุข ได้แก่ การส่งเสริมความรอบรู้ ด้านสุขภาพ โดยกรมอนามัยได้ดำเนินการสร้างการตระหนักรู้และกระตุ้นพฤติกรรมพึงประสงค์ ในการป้องกันตนเองจากการแพร่เชื้อโรคโควิด-๑๙ (COVID-19) ผ่านช่องทางต่าง ๆ อาทิ เฟซบุ๊ก (Facebook) ซึ่งมีการแชร์ข้อมูลอย่างต่อเนื่องและมีการจัดตั้งเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญ สุขภาพเพื่อเฝ้าระวังและตรวจสอบข้อมูลข่าวสารปลอมด้านสุขภาพ
๘. แผนการปฏิรูปประเทศด้านสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีสารสนเทศ ได้แก่ การนำเทคโนโลยีบรอดแบนด์ (Broadband) ไร้สายมาใช้เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้าน การสื่อสารและโทรคมนาคม โดยสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ และหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันจัดทำแผนแม่บท เพื่อนำเทคโนโลยีบรอดแบนด์ (Broadband) ไร้สายมาใช้เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้าน การสื่อสารและโทรคมนาคมเพื่อภารกิจป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
๙. แผนการปฏิรูปประเทศด้านสังคม ได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหาร กองทุนการออมแห่งชาติ โดยกองทุนการออมแห่งชาติได้ดำเนินการเร่งรัดส่งเสริมให้ประชาชน เข้ามาเป็นสมาชิกกองทุนเพิ่มขึ้น ซึ่งในเดือนมิถุนายน ๒๕๖๓ มีสมาชิกเพิ่มขึ้นจากเดิม มีนาคมจำนวน ๑๒,๘๗๙ คน สรุปจำนวนสมาชิกสะสมเป็นจำนวน ๒,๓๗๐,๘๗๒ คน
๑๐. แผนการปฏิรูปประเทศด้านพลังงาน ได้แก่แนวทางการปรับโครงสร้าง การใช้พลังงานภาคขนส่ง โดยคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติมีมติเห็นชอบ ร่างแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือก และกรมธุรกิจพลังงานอยู่ระหว่าง ยกร่างแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิงโดยมีเป้าหมายในการปรับโครงสร้างราคา รวมทั้ง ชนิดของน้ำมันเชื้อเพลิงที่เหมาะสม เพื่อสนับสนุนมาตรการประหยัดน้ำมันเชื้อเพลิงในภาค การขนส่ง และลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชนในการเดินทาง
๑๑. แผนการปฏิรูปประเทศด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริต และประพฤติมิชอบ ได้แก่การผลักดันให้มีกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ที่ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้โดยไม่ต้องร้องขอ โดยคณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบ ร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ (ฉบับที่ ..) พ.ศ .... และอยู่ระหว่างการตรวจ พิจารณาของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
๑๒. แผนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา ได้แก่การพัฒนาครูในการจัดการ เรียนรู้เชิงรุกและการวัดประเมินผลโดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จัดทำ โครงการการขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้วิทยาการคำนวณ เพื่อพัฒนาความรู้และสมรรถนะ ด้านเนื้อหาสาระที่สอนด้านศาสตร์การสอน ด้านการใช้สื่อและเทคโนโลยีในการเรียนรู้ และด้านบทบาทของครูยุคใหม่
สำหรับสถานะกฎหมายภายใต้แผนปฏิรูปจากกฎหมายภายใต้แผน โดยจากกฎหมายภายใต้แผนจำนวน ๒๑๖ ฉบับ มีกฎหมายที่แล้วเสร็จจำนวน ๔๘ ฉบับ ความคืบหน้าในกระบวนจัดทำกฎหมาย ๑. อยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐสภา จำนวน ๑ ฉบับ คือร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... และ ๒. ผ่านความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีจำนวน ๒ ฉบับ คือ ๑. ร่างพระราชบัญญัติการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. .... และ ๒. การปรับปรุงพระราชบัญญัติ อำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๔๙ แก้ไขกฎหมาย ที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งนี้ สำนักงานเห็นสมควรเร่งรัด หน่วยงานผู้รับผิดชอบดำเนินการจัดทำกฎหมายตามแผนการปฏิรูปประเทศเพื่อจัดทำเสนอ ตามขั้นตอนของกฎหมายต่อไป
สุดท้าย กระผมในนามของรัฐบาลขอขอบพระคุณสภาผู้แทนราษฎร เป็นอย่างสูงอีกครั้งที่ให้โอกาสมาชี้แจงความคืบหน้าในการดำเนินการตามแผนการปฏิรูป ประเทศ สำหรับคำถามและข้อเสนอแนะต่าง ๆ ต่อการติดตามและเร่งรัดนั้น กระผมพร้อมด้วยคณะกรรมการปฏิรูปประเทศใคร่น้อมรับและขอชี้แจงในรายละเอียดเพิ่มเติม ตามที่ท่านประธานเห็นสมควรในลำดับต่อไปครับ ขอบพระคุณครับ