นิยม เวชกามา ชื่นชมกรรมาธิการที่เสนอแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเพื่อปรับปรุงกระบวนการยุติธรรมตั้งแต่ชั้นสอบสวน แต่แสดงความกังวลว่าการให้อัยการตรวจสอบทุกคดีอาจทำได้ยาก และเน้นย้ำถึงปัญหาการซ้อมผู้ต้องหาและข้อบกพร่องในกระบวนการจับกุมที่อาจทำให้ผู้บริสุทธิ์ได้รับโทษ จึงเสนอให้มีการเปิดช่องให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบทุกขั้นตอนเพื่อความเป็นธรรม
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นิยม เวชกามา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร เขต ๒ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ ผมชื่นชมนะครับ ขออภิปรายแบบชื่นชมคณะกรรมาธิการชุดนี้ที่มีแนวคิด ที่จะแก้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา หรือ ป.วิ.อาญา ต้องชื่นชมจริง ๆ คณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน ผมไม่ลงรายละเอียดครับ เพราะว่าทางกรรมาธิการท่านชอร์ต (Short) เป็นเม็ด เป็นมาตรา แต่ผมขอแสดงความ คิดเห็นในฐานะที่คนหนึ่งสมัยผมเรียนนิติศาสตร์ ผมให้ความสนใจมากใน ป.วิ.อาญา เพราะเป็นเรื่องที่เกี่ยวเนื่องกับประชาชนโดยตรง ผมเห็นด้วยในหลายมาตรา โดยเฉพาะ กระบวนการยุติธรรมในเบื้องต้น ท่านก็จับกลุ่มตลอดไปถึงชั้นสอบสวน ท่านประธานครับ กระบวนการกฎหมายของไทย กระบวนการยุติธรรมทางอาญาของประเทศไทยเป็น กระบวนการกล่าวหา กล่าวหาแล้วก็หาหลักฐานใส่ ไม่ใช่กระบวนการเหมือนทางซีกอเมริกัน ทางฝรั่งเขา มันคนละกระบวนการ เพราะฉะนั้นวันนี้ผมขอแสดงความเห็นในเบื้องต้น ผมจะไม่พูดถึงในเรื่องกระบวนการปล่อยชั่วคราว เพราะเป็นกระบวนการซึ่งไกลไปแล้ว ผมอยากเห็นว่าคนกระทำผิดจริง ๆ ได้รับผล แต่คนไม่ผิดอย่าได้รับผลเลยครับ อย่าได้ถูก จับกุม แต่ทุกวันนี้พี่น้องประชาชนซึ่งถูกโดนจับกุม ติดคุกติดตะราง ศาลพิพากษาจำคุก ๑๐ ปี ๒๐ ปี ๓๐ ปีเพราะกระบวนการจับกุมและสอบสวนเบื้องต้น เพราะศาลอยู่ปลายน้ำ ไม่รู้หรอกว่าอะไรจริง อะไรเท็จเพราะมันสมบูรณ์ไปแล้ว ในกรรมาธิการชุดนี้ท่านมีความเห็น ผมก็เพิ่งมาเปิดดูเหมือนกัน ผมไม่รู้ว่าจะเข้าไม่เข้า แต่เห็นแล้วก็ชื่นชม แต่ต้องขอบอกว่า กระบวนการนี้ให้อัยการไปดูทุกเรื่อง เป็นเรื่องดี ดีมากครับเพียงแต่ว่ามันจะทำได้ไหม เพราะอัยการไปดูกับตำรวจ จะได้ไปดูทุกเรื่องมันเป็นเรื่องยาก ผมจึงขอแสดงความคิดเห็น ประกอบเท่านั้นเองว่าในกระบวนการ ท่านเอาขึ้นมาหลายมาตรา เช่นมาตรา ๓ ที่ท่านแก้ไข ผมว่าเป็นเรื่องดีทั้งนั้นเพียงแต่ว่าเป็นเรื่องยากที่อัยการจะไปดู ผมต้องบอกว่าวันนี้กระบวนการยุติธรรมของเราในเบื้องต้นท่านจะสังเกตเห็น บางคนขึ้นสู่ ศาลถูกตัดสินจำคุก ๒๐-๓๐ ปีก็มี คนไปเข้าคุกสุดท้ายมาบอกไม่มีความผิดถึงระดับหนึ่ง แต่ไม่มีความผิดก็ติดไปแล้ว ๑๐-๒๐ ปี เห็นไหมครับทางจังหวัดพิษณุโลก คดีเมื่อ ๒๐-๓๐ ปีก่อน สุดท้ายจะทำอย่างไรได้คนมันติดคุกไปแล้ว แต่พบพยานหลักฐานภายหลังว่าจำเลยรายนี้ ไม่ได้ผิดเลย ก็มีชดใช้ในกระบวนการยุติธรรมบ้าง โน่นนี่นั่น ของกระทรวงยุติธรรม แต่นั่นไม่ใช่ปัญหา คนติดคุกจะเอาเงินให้ ๒๐๐,๐๐๐-๓๐๐,๐๐๐ บาท เป็นล้านบาทผมก็ไม่เอา ติดคุกวันเดียวผมก็ไม่อยากติดนะถ้าทำได้ ผมจึงกราบเรียนท่านประธานว่าเรื่องกระบวนการ ยุติธรรมในเบื้องต้นเป็นเหตุการณ์ที่สำคัญ ซึ่งคณะกรรมาธิการคิดถูกคิดได้ แต่ผมเกรงว่า จะทำไม่ได้เท่านั้นเองที่แสดงความคิดเห็น ผมอยู่กับกระบวนการยุติธรรมเบื้องต้น อยู่กับตำรวจมากพอสมควร เห็นทุกอย่างในเหตุการณ์ ทำไมว่าผมอยู่ ผมไม่ได้เป็นตำรวจ หรอกครับแต่ผมทำข่าวอยู่ ๒๐ ปี อยู่ในมติชน อยู่ไอทีวี (ITV) ตั้งแต่เริ่มตั้งมาเห็นหมด กระบวนการ ที่ท่านเขียนบอกว่าจับกุมแล้วให้ส่งไปอัยการอย่างรวดเร็ว มันเป็นเรื่อง ต้องรวดเร็วตามกฎหมาย แต่ท่านรู้ไหมว่าพอเขาจับกุมแล้วเขาเอาไปซ้อมเสียก่อน เอาไปยัดเข้าข้างหลังเสียก่อนอยู่หลังโรงพัก สมัยเก่ายิ่งหนัก อันนี้คือวิธีการที่ผมเป็นห่วงเป็นใย พี่น้องประชาชน ในกระบวนการเราผมเห็นด้วยเลยท่านบอกแก้กฎหมาย เขียนขึ้นหัวเลย บอกพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ป.วิ.อาญา นี้ เป็นเรื่องดีเลยครับ เพราะเป็นอดีตที่เป็นความเจ็บปวด ผมยกตัวอย่างให้เห็นเลยมีคดีหนึ่ง ผู้ต้องหาติดคุก ๒๐ ปี บ้านผม สุดท้ายแล้วไม่มีความผิด เพราะกระบวนการเบื้องต้นมันบิดเบี้ยว อัยการถูกหลอก เขาทำสำนวนมาอย่างดี ถูกต้อง เขียนหมด เพราะทำอยู่ข้างเดียว ที่ไม่ผิด คือไม่สอบเลย เอาอันนี้ ๆ ไป นี่คือกระบวนการ ท่านแก้ไขเป็นเรื่องดีแต่ว่าต้องใส่ความเห็น ในบางเรื่อง ผมอยากให้มีประชาชนเข้าไปอยู่ในกระบวนการทุกขั้นตอน ถ้าเป็นไปได้นะ เขียนเข้าไปให้ประชาชนไปอยู่ทุกขั้นตอนให้เห็นด้วย ส่วนที่บอกในเงื่อนไขว่าให้ถ่ายทำวิดีโอ (Video) อะไรนั้นผมว่าดี แต่การถ่ายทำวิดีโอ (Video) ก็เป็นวิธีหนึ่ง คนถ่ายทำคือ พนักงานสอบสวน ผมจะบอก อันไหนดีก็ทำ อันไหนไม่ดีไม่ต้องถ่าย อันนี้คือประเด็น เพราะฉะนั้นสิ่งที่จะแก้ไขได้ในกฎหมายฉบับนี้คือประชาชนต้องเข้าไปอยู่ทุกกระบวนการ อาจจะเอากำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อบต. ไปอยู่ในมุมนั้น สมมุติว่าจับลูกบ้านเขา อบต. ๒ คน ๓ คน ไปยืนอยู่ไปนั่งอยู่ อันนั้นผู้ต้องหาจะได้รับความเป็นธรรม ผมเคยอยู่ในกระบวนการนี้ ถูกจับมา ผมเป็นนักข่าวสมัยนั้น ผมต้องไปนั่งอยู่ด้วยไม่ถูกซ้อมครับ ถ้าผมไม่อยู่ด้วยไอ้หมอนั้น ตายเลยซึ่งเขาเองก็ไม่ได้ผิดอะไร จับยาบ้าครับ บ้านผมทุกวันนี้จับไปถ้ามึงไม่มีเงิน ยัดยาบ้าเข้าไป เป็นอย่างไรสุดท้ายก็ต้องติดคุก นี่คือกระบวนการ เพิ่งเสร็จเร็ว ๆ ไว ๆ นี้ศาลฎีกาเพิ่งตัดสิน ตำรวจ ยิงตายเลยยัดยาบ้า บังเอิญไปตรวจสอบแล้ว บ้านผมจังหวัดสกลนครผมไม่พูดที่อื่น ปรากฏว่าผิดปกติ แต่มันตายแล้วตำรวจยิงตาย ผิดปกติเพราะยาบ้าไปอยู่ในกางเกงใน มันผิดปกติก็เลยทำให้ศาลสงสัย แต่ว่าเพิ่งสงสัยก็ตายแล้ว วิสามัญฆาตกรรม นี่คือกระบวนการ แต่สุดท้ายวันนี้ศาลก็ตัดสินบอกตำรวจติดคุก ก็เป็นธรรมนะ แต่กว่าจะ เป็นธรรม ผู้ต้องหาตายแล้ว นี่คือปัญหาครับ ก็ฝากท่านกรรมาธิการว่าถ้ากฎหมายนี้ จะประกาศใช้ได้จริง ๆ ผมดีใจจริง ๆ ที่เห็นว่าแก้ จริง ๆ ผมไม่มีโปรแกรมจะพูดหรอก แต่เห็นแล้วก็เกิดความอึดอัดใจพูดง่าย ๆ ในฐานะคนเคยเป็นนักกฎหมาย เพราะว่านี่คือ ปัญหาที่เราช่วยกันแก้ไข พี่น้องประชาชนก็ฝากความหวังให้ผู้แทน เพราะถ้าจะให้ข้าราชการ ประจำทำทุกอย่างทำตามระบบทั้งหมด อันนี้ยกเพียงตัวอย่าง อยู่ในกระบวนการยุติธรรม เบื้องต้นสำคัญที่สุด ผมยืนยัน ตั้งแต่จับกุมมาจนกระทั่งสอบสวน คนที่จับกุม สมมุติ ผมเป็นตำรวจ ที่มันจับไม่ผิดผมไม่ไปสอบหรอกครับ ผมก็สอบที่จะมาใส่ในสำนวนผม อันนี้ คือข้อเท็จจริงต้องบอกกล่าวกัน ในกระบวนการนี้ถ้าตราบใดเรายังคิดช่วยกันไม่ได้ ประชาชนยังไม่ได้รับความเป็นธรรมครับ สิ่งที่ผมต้องเสนอต่อกรรมาธิการวันนี้คือขอให้ ประชาชนเราใครก็ได้ไปอยู่ทุกกระบวนการ เท่านั้นเองครับ อย่างอื่นไม่ต้อง ส่วนศาล อัยการ อันนั้นเป็นปลายแถว ต้องขอกราบเรียน ผมเอาสั้น ๆ ขอบคุณมากครับ