ดอน แจงสถานะผู้ลี้ภัย ชี้ไม่เข้าเกณฑ์รับรองตามระบบสากล

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๓ · ๑๐ มิถุนายน ๒๕๖๓

ดอน ปรมัตถ์วินัย ชี้แจงกรณีสถานะผู้ลี้ภัยของบุคคลที่ไม่ได้รับการรับรองจาก UNHCR เนื่องจากไม่เข้าข่ายลี้ภัยทางการเมืองและไม่ได้ยื่นขอสถานะดังกล่าว พร้อมอธิบายบริบทกฎหมายมาตรา 112 โดยเปรียบเทียบกับกฎหมายเฉพาะของประเทศต่าง ๆ ที่มีไว้คุ้มครองสถาบันสำคัญตามความจำเป็นของแต่ละชาติ และตั้งข้อสังเกตว่ามีเพียงกลุ่มคนจำนวนน้อยที่มองว่าเป็นปัญหา ขณะที่ประชาชนส่วนใหญ่ไม่เห็นว่ากฎหมายนี้ขัดต่อความผูกพันกับสถาบันหลักของชาติ

นายดอน ปรมัตถ๑วินัย รัฐมนตรีวำการกระทรวงการตำงประเทศ

ขอบพระคุณครับ ก็ขอเริ่มต๎นด๎้วยการอ๎างคำที่ทำนใช้๎ีวำทูตกิตติมศักดิ์ อันนี้ในสารระบบ ไมํมีนะครับ แต่ํวำขอเท๎าความไปนิดหนึ่งวำถ๎าจะมีก็คือกงสุลหรือกงสุลใหญํ แต่ํไมํมีทูต ผู้๎ที่ครองตำแหนํงดังกลำวก็คือผู้๎ที่ได้๎รับการแตํงตั้ง ถ้๎้ามาจากตำงประเทศแล๎วก็เป็นกิตติมศักดิ์ อยู่ํในประเทศไทยก็คือผู้๎ที่สํวนใหญํแล๎วจะต๎้องเป็นคนไทยคนพื้นที่ที่จะดูแลผลประโยชน์๑ของเขา ในประเทศไทย ความมันจะเป็นครำว ๆ ในลักษณะนี้ แต่ํมีบางประเทศก็ใช้๎คนของเขาที่อยู่ํใน ประเทศไทยนานแตํงตั้งให้๎เป็นกงสุลกิตติมศักดิ์ ไมํเชํนนั้นก็จะเป็นกงสุลอาชีพไปเลยก็คือ ผู้๎ที่มาทำหน๎้าที่เต็มที่โดยตรงนะครับ ในกรณีของผู้๎ลี้ภัยที่ทำนได้๎ถามเป็นการเฉพาะนั้น ที่ได้๎กลำวตํอไปวำไมํได้๎อยู่ํในระบบนั้น อันเนื่องมาจากวำทุกองค์๑กรที่ได้๎มีการตรวจสอบกัน เขาก็ไม่ํมีชื่อของคุณวันเฉลิมอยู่ํในนั้น โดยเฉพาะอยู่ํในซีอาร์๑ (CR) ซึ่งจะเป็นผู้๎ที่ให้๎้ การรับรองสถานะ เพราะฉะนั้นการเข๎าไปตั้งแต่ํชํวงปี ๒๕๕๗ ถ๎้าคิดวำนั่นเป็นชํวงแรกที่เขาไปอันเนื่องมาจาก ไมํตอบสนองคำสั่งของ คสช. ในชํวงเวลานั้น คงไปด๎วยเหตุผลความปลอดภัย และเมื่อเข๎าไปแล๎ว รับทราบมาอีกเชํนกันวำอยู่ํในประเทศกัมพูชาหลายปี แต่ํหลายปีนั้นได้๎เข๎า ๆ ออก ๆ แต่ํในที่สุดแล๎วชํวงระยะหลังนี้ไมํได้๎ออกมาเนื่องมาจากวำทางประเทศกัมพูชาไมํตํอวีซ้ำ (VISA) ให้๎้ ถ้๎าไมํตํอวีซ้ำ (VISA) ให้๎โอกาสที่จะเข๎าไปอีกก็จะเป็นปัญหาก็เลยเลือกที่จะอยู่ํโดยที่ ไมํคํอยได้๎ออกมาอีก อันนั้นก็เป็นเรื่องที่ให้๎รับทราบ เพราะฉะนั้นสถานะผู้๎ลี้ภัยที่ได้๎กลำวเกริ่น วำยูเอ็นเอชซีอาร์๑ (UNHCR) ไมํได้๎รับรอง เพราะวำไมํได้๎อยูํในขำยวำเป็นผู้๎ที่ลี้ภัยทางการเมือง อย้ำงแท้๎จริง แล๎วก็อาจจะมาจากการตรวจสอบของยูเอ็นเอชซีอาร์๑ (UNHCR) ด๎้วยซ้ำวำ วันตํอวันที่อยู่ํนั้นมีอะไรที่คุกคามคุณวันเฉลิมหรือไม่ํ ก็คงได้๎คำตอบจากการตรวจสอบของ ยูเอ็นเอชซีอาร์๑ (UNHCR) เองวำไมํมี และขณะเดียวกันก็ไมํมีการสมัครหรือแจ้๎งความจำนงวำ ขอสถานะผู้๎ลี้ภัยจากคุณวันเฉลิมด๎้วย ก็เลยไมํเกิดสถานะดังกลำว เพราะฉะนั้นจำนวนคนที่จะ ไปอยู่ํในประเทศข๎างเคียงก็ดี หรือไปอยู่ํในยุโรป ซึ่งบางคนได้๎รับสถานะนั้น บางคนเคยอยู่ํใน ประเทศกัมพูชาแล๎วก็ไปอยู่ํที่ประเทศนิวซีแลนด์๑ แล๎วก็ได้๎รับการยอมรับจากทางประเทศ นิวซีแลนด์๑ในสถานะนั้น จนกระทั่งได้๎มีการพัฒนาการจนกระทั่งทางฝ่ายประเทศนิวซีแลนด์๑นั้น ยินยอมและดูแลให้๎่ประหนึ่งเป็นคนในชาติ มันก็มีพัฒนาการหลาย ๆ ด๎านของหลาย ๆ คน ก็อยากจะเรียนวำปัญหานี้จะไมํเกิดเลยถ๎้าหากวำไมํมีเรื่องของปัญหาการเมืองตามมา จำได้๎วำ ครั้งหนึ่ง อันนี้อาจจะตอบคุณเมื่อสักครูํนี้ได้๎ถามทางรัฐมนตรีวำการกระทรวงยุติธรรม ที่พยายามจะโยงไปถึงกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ หรืออะไรก็แล๎วแต่ํนั้น ครั้งหนึ่งจำได้๎วำ มีกลุํมทูตกลุํมหนึ่งซึ่งมีสมาชิกอยู่ํประมาณ ๒๘ ประเทศ แต่ํวำมาพบตอนนั้นประมาณ ๒๒ ประเทศ แล๎วมีการคุยกันในหลาย ๆ เรื่อง ในเรื่องหนึ่งมีการยกเรื่องประเด็นนี้ คล๎ายคลึงกัน ก็ได้๎มีคำตอบไปวำ มาตรา ๑๑๒ ก็เป็นเหมือนกับกฎหมายที่มีอยู่ํในทุกประเทศ ที่มีอยู่ํ ในทุกประเทศในความหมายของการเป็นกฎหมายเฉพาะถิ่นเฉพาะที่ เฉพาะตามความจําเป็น ของประเทศนั้น ๆ ซึ่งเชื่อวำ ทุกประเทศก็มีกฎหมายลักษณะนี้อยู่ํในกฎหมายอาญา ของเขา ได้๎้ตอบไปเชํนนั้น แล๎วก็ถามไปด๎้วยซ้ำวำเป็นเชํนนั้นหรือไมํ ทุกประเทศผงก็ศีรษะ และตอบรับวำใช้ํ ทุกประเทศมีกฎหมายอาญาเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวข๎องกับปัจจัยทางสังคม ปัญหาต่ำง ๆ ที่แต่ํละประเทศมีอยู่ํ ซึ่งไมํต่ำงกับมาตรา ๑๑๒ เพียงแต่ํวำบริบทอาจจะ คนละเรื่องกัน แต่ํความเป็นพิเศษเพื่อตอบสนองความจำเป็นของสังคมมีอยู่ํเชํนนั้นจริง ก็มีคำถามต่ํอไปวำ แล้๎วมาตรา ๑๑๒ นี้เป็นที่เดือดร๎อนของคนไทยเทำไรจาก ๒๒ ประเทศ ที่มานั่งคุยกันอยู่ํนี้ เขาก็ตอบไมํถูกเหมือนกัน แต่ํเขาเพียงได้๎รับฟังมาจากเพื่อนคนไทย หรือใครก็แล๎วแต่ํในแวดวงการเมืองวำมีปัญหากับมาตรา ๑๑๒ ก็เลยต๎้องชี้แจงไปวำ มาตรา ๑๑๒ ถ๎้าจะพูดถึงคนที่หํวงใยและหํวงกังวลเกี่ยวกับเรื่องนี้ เกี่ยวกับมาตรานี้ ในกฎหมายอาญานี้ก็คงจะแยกเป็น ๒ กลุํมใหญํ ๆ ได้๎ จะเรียกวำกลุํมใหญํเทำกันก็คงไม่ํได้๎ แต่ํวำกลุํมแรกคือกลุํม ๖๗ ล๎านคนซึ่งไมํเห็นเป็นปัญหา อีกกลุํมหนึ่งอาจจะประมาณไม่ํถึง ๑๐๐ คนที่บอกวำมีปัญหา เพราะ ๖๗ ล๎านคน ก็ถือวำเรื่องอะไรที่เกี่ยวกับสถาบันที่เขารับรู้๎ มาตลอดกี่สิบปีที่ผำนมาล๎วนแล๎วแต่ํเป็นคุณประโยชน์๑ให้๎กับประเทศของเขาก็คือประเทศไทย ล๎วนแล้๎วแต่ํเป็นคุณกับตัวของเขาเองซึ่งก็เป็นคนไทย อันนั้นคือจำนวนที่เป็นสํวนใหญํ สํวนที่เป็นสํวนน๎อยอีกฟากหนึ่งนั้นก็ถือวำมีปัญหาในมุมมองของเขา ก็เลยถามกลับไป เหมือนกันวำแล๎วถ๎้าเป็นเชํนนี้ในการรับรู้๎ของ ๒๒ ประเทศที่นั่งหารือกันนี่ทำนถือวำ เป็นปัญหาแคํไหน ทุกคนเงียบแล๎วทุกคนคือไมํตํอความยาวเกี่ยวกับเรื่องนี้ ทุกคนยอมรับ และรับทราบ ผมก็ขอตอบในมุมนี้ให้๎้เห็นวำมีของจริงที่ได้๎เกิดขึ้นแล๎วมีการได้๎คุยกัน ถึงประเด็นของมาตราดังกลำว แล๎ก็การรับรู้๎ของมาตราดังกลำวทั้งในกลุํมของคนไทยเอง ซึ่งสํวนใหญํหลายสิบล๎านคนไม่ํได้๎มองเห็นเป็นปัญหา โดยเฉพาะอย้ำงยิ่งที่ได้๎ตอบไป เมื่อ ๒ ปีที่แล๎ว