นิกร ชี้ปัญหาเรือนจำขาดระบบบำบัดยาเสพติด เสนอฝึกทักษะก่อสร้างแก้ซ้ำเติม

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๓ · ๒๐ สิงหาคม ๒๕๖๓

นิกร จํานง เสนอความเห็นต่อญัตติปรับปรุงเรือนจำ โดยชี้ว่าปัญหาหลักคืออัตราการกระทำผิดซ้ำสูงถึง 30-35% เนื่องจากขาดระบบยุติธรรมที่ครบวงจรและไม่มีบ้านกึ่งวิถีสำหรับบำบัดผู้ติดยาเสพติดแทนการขังคุก ทำให้เกิดนักโทษล้นคุกและเมื่อปล่อยตัวกลับเข้าสังคมก็หาอาชีพไม่ได้เพราะบริษัทเอกชนไม่รับ จึงควรปรับนโยบายโดยเน้นการฝึกทักษะวิชาชีพก่อสร้างแทนการผลิตสินค้าเพื่อขายภายในเรือนจำ เพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนงานทำและลดโอกาสกลับมากระทำผิดซ้ำ</

นายนิกร จํานง แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ผม นิกร จํานง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคชาติไทยพัฒนา ผมขอเสนอความเห็นเกี่ยวกับญัตติเสนอให้มีการศึกษาปรับปรุงเรือนจํา หลายญัตติที่เสนอขึ้นมา เห็นว่าเป็นเรื่องสําคัญ ประเด็นผมก็คือจะเน้นไปเรื่องความสัมฤทธิ์ของระบบราชทัณฑ์ ผมเคยศึกษาเรื่องนี้มาตอนช่วงเป็นกรรมาธิการการสวัสดิการสังคมของสภาเมื่อ ๒๐ กว่าปีที่แล้ว ปัญหาก็ยังใกล้เคียงเหมือนเดิม ผลสัมฤทธิ์สุดท้ายที่สําคัญจากที่เราศึกษาเข้าไปในเรือนจําเกี่ยวกับสวัสดิภาพของนักโทษ คือโดยรวมวันนั้นเป็นแบบนี้ วันนี้ก็ยังเป็นแบบนี้ ผมหวังว่าท่านอธิบดีกรมราชทัณฑ์ ท่านณรัชต์ เศวตนันทน์ จะฟังอยู่ ผมรู้จักกับท่านแต่ว่าตอนนั้นท่านยังไม่ได้เป็นอธิบดี ก็ไม่มีโอกาสได้เสนอความเห็นนี้ ที่สําคัญผลสัมฤทธิ์สุดท้ายของระบบราชทัณฑ์หรือระบบตรงนี้ ของศูนย์เกี่ยวกับทัณฑสถานต่าง ๆ คือทําให้คนที่เข้าไปสู่ระบบกลับออกมาเป็นคนที่ดี หมายความว่าถ้าอยู่ก็ต้องอยู่จนดีขึ้น หรืออยู่จนเพียงพอ หรือออกมาก็สามารถกลับไปสู่ สังคมได้ ถ้าเราเป็นสังคมเดียวเป็นครอบครัวเดียวเขาก็กลับเข้าไปในสังคมยังอยู่กับเรานี่แหละ เขาเป็นคนไทย ดังนั้นผลสัมฤทธิ์อยู่ที่นั่น แต่ปัญหาของผลสัมฤทธิ์ที่ชี้ชัดก็คือว่าปัญหา การกระทําความผิดซ้ําของนักโทษที่ถูกปล่อยตัวแล้ว ท่านประธานอาจจะตกใจ อย่างตัวเลข ในปี ๒๕๕๙ ปล่อยตัวมา ๑๔๗,๐๑๘ คน กระทําความผิดซ้ํา ๔๐,๖๓๐ คน คิดเป็น ๓๕ เปอร์เซ็นต์ ออกมา ๓ ปี ทําความผิดกลับเข้าไป ๓๕ เปอร์เซ็นต์ ปี ๒๕๖๐ ปล่อยตัวออกมา ๑๓๕,๗๔๖ คน กระทําความผิดซ้ํา ๔๐,๖๗๒ คน คิดเป็น ๓๔.๖ เปอร์เซ็นต์ ปี ๒๕๖๑ ที่ผ่านมาปล่อยตัวออกมา ๑๑๐,๐๔๘ คน กระทําความผิดซ้ํากลับเข้าไปอีก ๒๙,๕๗๓ คน คิดเป็น ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ตัวเลขตัวนี้มันบ่งชี้ว่าความสัมฤทธิ์มีปัญหา ดังนั้นเราจะมาดูว่า ปัญหามันอยู่ตรงไหนกันแน่ ระบบกระบวนการยุติธรรมเรียกว่าที่ไม่ครบวงจร คือเป็นไม้เรียว ที่ไม่ครบวงจร เราอาจจะมีคนทําผิดไปบ้างก็ต้องลงโทษกันในระบบของสังคมทั่วไป ระบบยุติธรรมที่ครบวงจรมีอะไรบ้าง มีการดําเนินการกล่าวโทษโดยการจับกุมโดยตํารวจ ส่วนแรก ต่อมาก็คือการดําเนินการพิจารณาคดีโดยอัยการและศาล สรุปแล้วมีความผิด ก็ลงโทษเอาไปกักขังในกระบวนการราชทัณฑ์ ดังนั้นไม้เรียวที่อยู่พอทําผิดแล้วไม้เรียวก็คือ ระบบราชทัณฑ์นั่นเอง เพื่อจะมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงทุกอย่างเพื่อจะกลับไปสู่สังคมได้ ตามที่ผมเรียนแล้ว แต่ปัญหาก็คือว่าทัณฑสถานเองระบบตรงนี้มีปัญหาในตัวเอง ประเด็นแรก เป็นการรวมนักโทษที่ไม่เหมาะสม เมื่อสักครู่นี้ท่านสมาชิกก็ได้พูดแล้วว่านักโทษล้นคุก แต่เราเจาะไปดูนักโทษตรงนี้สิว่าเป็นอย่างไร นักโทษตรงนี้มีนักโทษที่ไม่เหมาะสมที่จะเข้าไปสู่ ดินแดนนี้หรือไปสู่สถานที่นี้เป็นจํานวนมาก นักโทษส่วนใหญ่ของเรามาจากยาเสพติด ประเด็นปัญหาก็คือว่าจริง ๆ นักโทษยาเสพติด คนที่ติดยาเสพติดเป็นผู้ป่วย แต่ระบบของเรา เราไม่มี ฮาล์ฟเวย์ เฮาส์ (Halfway house) หรือบ้านกึ่งวิถี ผมเคยเจอมะเป็นมุสลิมสนิทกัน แล้วแกก็มาร้องไห้ แล้วก็เรียกให้ตํารวจจับลูกไปขัง ไปเข้าคุก เพราะลูกติดยา แม่ไม่รู้ จะทําอย่างไร น้ําตาก็ไหลไป แล้วก็ให้ตํารวจมาจับลูกเพราะจัดการไม่ได้ ระบบในประเทศ ที่พัฒนาแล้วเขามี ฮาล์ฟเวย์ เฮาส์ (Halfway house) หรือบ้านกึ่งวิถี คือคนพวกนี้ติดยาเสพติด เป็นผู้ป่วยเอาไปบําบัดเอาไปรักษาพอหายก็ปล่อยกลับไปในสังคม ไม่จําเป็นต้องเอาไปเข้าคุก แต่ของเราเราไม่มีทางไป เราก็ส่งเข้าคุกหมด ก็ไปล้นคุก พอไปล้นคุกแล้วทีนี้พอเข้าไปอาจจะไป มีเพื่อนมีฝูง บางคนก็ไปศึกษาอวิชาคือไปศึกษาวิชากระทําผิดฉกชิงวิ่งราวอะไรพวกนี้ คือไปได้วิชาไม่ดีมาก็มี แต่ประเด็นคือคนที่ไปอยู่ในนั้นไม่ควรจะอยู่ ปัญหาต่อมาคืออาชีพ พอออกมาแล้วคนติดคุกหาอาชีพยาก ไปสมัครงานกับบริษัทท่านประธาน ท่านประธาน มีบริษัทท่านประธานจะรับไหมจากประวัติการติดคุก บริษัทเอกชนไม่รับ อย่าว่าแต่เอกชนเลย หลวงเราในการรับคนมาทํางานเป็นเจ้าหน้าที่หรือเป็นคนงานก็ตาม พอติดคุกมาหลวงก็ไม่รับ แล้วใครจะรับเขา เวลาเขาออกมาเขาอยากจะทําดี อยากจะเป็นคนดีเขาไม่มีอาชีพ ทํางาน ที่ไหนก็ไม่ได้ไม่มีใครรับเลย เขาวนไปวนมาก็ไปฉกชิงวิ่งราวแล้วก็กลับเข้าไปสู่คุกใหม่ บางทีเราก็อาจจะมองให้ครบทุกมิติ ลักษณะของการฝึกผมเคยศึกษาเรื่องนี้ ซึ่งผมคิดว่าท่านอธิบดีท่านปัจจุบันคงกําลังปรับปรุงอยู่ ไม่เป็นอย่างนั้น เราเคยศึกษาเรื่องการฝึกอาชีพในเรือนจํา ในเมื่อคนไม่รับแล้วอาชีพ ของคนที่เป็นคนคุกที่ออกมาจากคุกก็มีงานอะไร งานโยธาธิการ ทําก่อสร้าง อ๊อกเหล็ก ดัดเหล็กอย่างนี้เขารับ แต่ว่างานตรงนี้เราไม่ฝึก เราฝึกกันน้อย เรากลายเป็นเดินผิดทาง เราไปฝึกอะไร ไปฝึกทําเฟอร์นิเจอร์ (Furniture) เป็นสินค้าราชทัณฑ์เพื่อขายเอาเงินมาเข้า ทัณฑสถานแห่งนั้น ผู้คุมช่วยกัน มันเป็นแรงงานที่ไม่ต้องจ่าย บางแห่งน่าเสียดายไปทํา โต๊ะมุกขายได้ราคาเพราะค่าแรงไม่ต้องจ่าย ทีนี้ปัญหาก็คือว่าโต๊ะมุกที่ว่าพอคุณออกมา ถูกปล่อยตัว คุณจะไปทําโต๊ะมุกที่ไหน ไม่มีทาง ดังนั้นอาชีพที่ควรฝึกเราไม่ฝึก เราไปฝึก อาชีพอื่นที่ไม่มีตลาดแรงงาน ดังนั้นตรงนี้เป็นความบกพร่อง ผมคิดว่าเราควรจะมาพิจารณา ตรงนี้แล้วก็มีการปรับปรุง เพราะฉะนั้นผมเห็นด้วยที่จะมีการศึกษาเรื่องนี้อย่างจริงจัง แล้วก็อยากให้ไม้เรียวของสังคมตรงนี้ครบวงจรเพื่อคนที่เข้าไปจะได้ออกมา แล้วสังคม จะได้อยู่กันอย่างมีความสุข จะได้ปลอดภัย กราบขอบพระคุณครับท่านประธาน