กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ ผม นายแพทย์จาตุรงค์ เพ็งนรพัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดศรีสะเกษ พรรคเพื่อไทย ผมและท่าน ส.ส. นิยม เวชกามา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคเพื่อไทยจํานวนมาก ๆ ได้ร่วมกันเสนอ ญัตติ เรื่อง ขอให้ สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางการบริหารจัดการ ถนนทางหลวงชนบทเพื่อรองรับการถ่ายโอนภารกิจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ขออนุญาตทําตามท่านประธานแนะนํา อ่านญัตติซึ่งไม่ยาวนะครับ กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ตามที่กรมทางหลวงชนบทได้ถ่ายโอนถนนทางหลวงชนบท ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทั้งองค์การบริหารส่วนตําบลและองค์การบริหาร ส่วนจังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ ภารกิจในการบํารุงรักษาถนนเป็นหนึ่งในภารกิจที่ถูกถ่ายโอน ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้เกิดการกระจายอํานาจให้กับท้องถิ่น ในการดูแล บํารุงรักษาถนน เนื่องจากถนนเป็นภารกิจที่ต้องใช้ทรัพยากรต่าง ๆ จํานวนมาก และอาจ ก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ประชาชนได้ หากถนนไม่ได้รับการดูแลให้อยู่ในสภาพที่สามารถ ใช้งานได้ ความพร้อมของท้องถิ่นในการบํารุงดูแลรักษาถนนจะต้องมีจํานวนและคุณภาพของ บุคลากรที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ จํานวนเครื่องจักรที่ต้องใช้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกิจกรรมของซ่อมบํารุงรวมทั้งงบประมาณ เป็นเงื่อนไขที่สําคัญ และเป็นปัญหามากที่สุดสําหรับการดูแลบํารุงรักษาถนนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะ อบต. ดังนั้นการพิจารณาทบทวนรูปแบบการสนับสนุนโครงการเพื่อปรับปรุง รักษาถนนจากเงินอุดหนุนทั่วไปเป็นรูปแบบการสนับสนุนงบประมาณแบบอื่น ๆ โดยยังคง ยึดหลักความเป็นอิสระขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การพัฒนาเศรษฐกิจของท้องถิ่น และการพัฒนาระบบสาธารณสุข สาธารณูปการ รวมทั้งโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ ต้องให้เกิด ความทั่วถึงและเท่าเทียมกันทั่วประเทศ การมีแผนเพื่อใช้เป็นกรอบในการดําเนินงาน และการจัดสรรงบประมาณ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีภารกิจอื่นที่ต้องดูแลจํานวนมาก ซึ่งหากถ้าขาดการบํารุงรักษาที่ดีและเป็นไปตามมาตรฐานแล้วก็จะก่อให้เกิดความเสียหาย ซึ่งนอกจากจะทําให้สิ้นเปลืองงบประมาณในการก่อสร้างแล้ว สิ่งสําคัญก็คือจะส่งผลต่อการ ใช้ประโยชน์และส่งผลให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อนจากถนนที่ชํารุดเสียหาย และร้องเรียนว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่ดําเนินการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนให้ ซึ่งกรณีดังกล่าวเป็นเรื่องเกี่ยวกับประโยชน์สําคัญของแผ่นดิน ดังนั้นจึงขอเสนอญัตติด่วน ดังกล่าวมาเพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษา แนวทางการบริหารจัดการถนนทางหลวงชนบทเพื่อรองรับการถ่ายโอนภารกิจให้กับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๒ ข้อ ๔๙ และข้อ ๕๐ รายละเอียดจะขออภิปรายเพิ่ม
ผมต้องเรียนว่าขณะนี้ความเดือดร้อนและความที่พี่น้องประชาชนมาบอกกล่าว กับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ผมว่าทั้ง ๕๐๐ เขตเรื่องสําคัญคือถนนกับแหล่งน้ํา ปรากฏว่า ขณะนี้ถนน ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์อยู่ในความดูแลของกรมทางหลวงชนบท ๑๐ เปอร์เซ็นต์ ทางหลวงแผ่นดิน ๑๕ เปอร์เซ็นต์ และทางปกครองส่วนอื่น ๆ อีกประมาณ ๗๕ เปอร์เซ็นต์ ถนนที่ผมพูดถึงคือทางหลวงชนบท โดยกรมทางหลวงชนบทนั้นสืบเนื่องจากมีการปรับปรุง กระทรวง ทบวง กรม พ.ร.บ. เมื่อปี ๒๕๔๕ ให้มีการยุบรวมของ รพช. กับโยธาธิการเป็น กรมทางหลวงชนบทเพื่อดูแลถนนในส่วนท้องถิ่น คอลเลตเทอรัล โรด (Collateral road) ขึ้นมา และมีกําหนดว่า ๕ ปีคือ ๒๕๕๐ กรมทางหลวงชนบทก็ต้องถูกยุบไป ต่อมามีการ ปรับปรุง พ.ร.บ. กระทรวง ทบวง กรม ฉบับที่ ๕ ให้มีการต่ออายุอีก ๕ ปี จากปี ๒๕๕๐ ถึงปี ๒๕๕๕ และเมื่อปี ๒๕๕๒ ก็มี พ.ร.บ. ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ฉบับที่ ๖ ให้ยกเลิก ไม่ต้องยุบ ก็ทําให้ทางหลวงชนบทได้ดําเนินการต่อ สืบเนื่องจากที่เราเองจะต้อง ยื่นญัตติให้ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญก็สอดคล้องกับท่านวีระกร คําประกอบ ที่ได้กล่าวใน ญัตติแรกแล้ว เนื่องจากพี่น้องประชาชนเดือดร้อนมาก ๆ ถนนในพื้นที่ ออกจากบ้าน หน้าบ้านก็เห็นแล้วว่าเป็นขนมครก เป็นลูกอุกกาบาต ไม่มีการดูแล ถามว่าเป็นถนนของใคร เราก็ถาม บอกว่าถ้าเป็นของทางหลวงชนบทถ่ายโอนให้ท้องถิ่นแล้วท้องถิ่นไม่มีเงิน ไม่มีเงิน เนื่องจากเขาต้องใช้งบประมาณในการดําเนินการมากมาย แล้วก็ขัด มีปัญหา ขณะนี้จํานวน ตัวเลขที่ถนนในการถ่ายโอนโดย พ.ร.บ. การกระจายอํานาจ จากทางหลวงชนบทและ ทางหลวงใหญ่ไปประมาณ ๗๐,๑๙๔ กิโลเมตร กรมทางหลวงรับถ่ายโอนไปแล้ว ๓,๕๗๘ กิโลเมตร และได้ประสงค์จากท้องถิ่นขอคืน ๗๗๗ กิโลเมตร ซึ่งถือว่าเป็น ๒๑ เปอร์เซ็นต์ ทางหลวงชนบท ๖๖,๖๑๖ กิโลเมตรที่ถ่ายโอนแล้ว มีการทําเรื่องขอคืน ๑๐,๑๑๙ กิโลเมตร คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ ๑๕.๑๙ เปอร์เซ็นต์ นี่คือ ที่ทําเรื่องขอคืนให้ทางหลวงชนบทดูแลอยู่ แต่ในช่วงที่เหลืออีก ๘๕ เปอร์เซ็นต์ ที่ยังไม่ทํา เรื่องขอคืนหรือคืนไม่ได้เป็นเรื่องที่เป็นความทุกข์ทรมานของพี่น้องประชาชนที่ต้องสัญจร ด้วยถนนที่พังไม่รู้จะหันหน้าไปพึ่งใคร ทุกที่ในพื้นที่ในเขตทั้งจังหวัดศรีสะเกษ อําเภอกันทรลักษณ์ ของผมก็มีหลายถนนมากมายที่บอกว่าเขาถ่ายโอนไปแล้ว ซ่อมไม่ได้ ดูแลไม่ได้ ไม่มีงบประมาณ งบประมาณของ อปท. นั้นอย่างมากก็เหลืออยู่ ๓-๔ ล้านบาทที่จะมา ซ่อมแซมนั้นไม่ได้ บางแห่งพี่น้องประชาชนต้องลงขันกันเอาคอนกรีตไปปะหลุมอุกกาบาตแต่ละที่ ให้พอวิ่งได้ บางแห่งถ้าเป็นมากต้องไปปักไม้ ปักธงเป็นเครื่องเตือนสัญญาณว่าอันตราย มากลางคืนกลางค่ํา บางแห่งระวังถนนกับคอสะพานพังครับ ที่อําเภอกันทรลักษณ์อุบัติเหตุ ๒ รายจากคอสะพานทรุด อย่างนี้เป็นต้น ซึ่งเป็นเรื่องที่เป็นปัญหาอย่างมาก เพระฉะนั้น จําเป็นอย่างยิ่งเพราะเป็นการเกี่ยวพันกันระหว่าง อปท. บางครั้งก็จะมีส่วนของ ถนนชลประทาน ในส่วนของทางหลวงชนบท ในส่วนของกลุ่มอื่น ๆ ที่รวมกันทั้งหมดจึงต้อง มีการเข้ามาเป็นกรรมาธิการเพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรของเราเป็นเจ้าภาพในการได้อภิปราย ได้เชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะการกระจายอํานาจ ข้อมูลในการกระจายอํานาจ ซึ่งบอกว่าการถ่ายโอนนั้นมีอยู่ข้อหนึ่ง ข้อ ๒.๑ ก่อนถ่ายโอนนั้นถนนต้องอยู่ในสภาพ ที่เรียบร้อยถึงจะรับโอน แต่ในสภาพจริงเราไม่แน่ใจว่าเรียบร้อยมากน้อยแค่ไหน เรียบร้อยนี่ เรียบร้อยแบบมีหลุมบ้างนิดหน่อยก็อาจจะเรียบร้อยก็ได้ แล้วหลังจากถ่ายโอนไปแล้ว ก็มีสภาพที่เป็นหลุมตลอดทั่วไปหมด ดังนั้นจึงต้องมีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญขึ้นมา เพราะมันเกี่ยวกับองคาพยพของหลายองค์กร ที่สําคัญผมคงต้องอภิปรายว่าคงจะต้องมีการ ปรับปรุงกฎหมายในเรื่องของการถ่ายโอนของกระจายอํานาจที่ได้จัดให้มีการกระจายอํานาจ ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่ดี แต่มักจะส่งไปแต่ถนนหรือแหล่งน้ําก็ตามที่มีขนาดน้อยกว่า ๒ ล้านลูกบาศก์เมตรให้ อปท. ทํา เป็นต้น ซึ่งผมได้ยื่นญัตติไปอีกญัตติหนึ่ง ท่านวีระกร ก็ยื่นคงจะบรรจุต่อไป ก็มีปัญหาเพราะ อปท. ไม่มีเงินทํา เดี๋ยวคงจะได้อภิปราย มันสอดคล้องกันหมด ดังนั้นถ้าจะถ่ายโอนถนน ข้อที่ ๑ กรุณามอบเรื่องสําคัญที่เป็นปัญหา อุปสรรค ปัญหาที่ ๑ ก็คือปัญหางบประมาณ ๒. ปัญหาบุคลากร ๓. ปัญหาเครื่องจักร เครื่องมือ ๔. ปัญหาระบบฐานข้อมูลทางหลวงของทั้งประเทศจากการที่จัดทําทางหลวงก็ดี หรือรวบรวมข้อมูลก็ดีกรุณามอบ แล้วก็ต้องอาศัยความรู้ความสามารถในการทําถนนบางแห่ง เพราะฉะนั้นเงินไม่ได้ไปแต่ท้องถิ่นต้องมารับ เขาก็อึกอักจะไปทําไม่รับ ทีนี้เรื่องต่อไปก็คือ อยากจะให้พิจารณาว่าถ้าทางหลวงท้องถิ่นเขาบอกว่ามันยาว มันใหญ่ ถนนที่มันกว้างแล้วก็ ไม่สามารถรับได้ มีข้อมูลที่ถ่ายโอนคืนให้สะดวก รวดเร็ว และทางหลวงชนบทจะต้องรับไป ดําเนินการทุกพื้นที่ให้เร่งดําเนินการ ไม่ใช่ประชาชนก็ยังต้องใช้ถนนพัง ๆ เป็นหลายปี เพราะฉะนั้นในเรื่องของความคล่องตัวถ้าพร้อมรับถ่ายโอนมาก็ต้องมีเงินสําหรับซ่อมแซม บํารุงในการตั้งงบประมาณ แต่ถ้าไม่มีทางท้องถิ่นบอกว่าขอถ่ายโอนคืนก็ขอให้มันทําได้ง่าย สะดวก คล่องตัว นี่จะเป็นการลดเวลาในความที่เราจะต้องหารือในช่วงเช้าทุกวัน ทุกวัน จะต้องมีพี่น้องบอกเลยถนนเส้นนี้พัง ๆ แล้วก็ไปเช็ก (Check) กันว่าเป็นของใคร ๆ เพราะฉะนั้นนี่คือปัญหาที่เราจะต้องแก้แบบบูรณาการร่วมกัน เพราะฉะนั้นวันนี้ผมจึงขอ ความกรุณาท่านประธานแล้วก็เพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกท่านที่เห็นความเดือดร้อน ร่วมกันพิจารณาแล้วก็ขอเป็นการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาเป็นทั้งระบบ ของส่วนที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ทางหลวงชนบท คณะกรรมการกระจายอํานาจ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือในส่วนที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ขอกราบขอบพระคุณท่านประธานครับ