สมเกียรติ เสนอญัตติจัดระเบียบวินมอเตอร์ไซค์ เปิดรับรอบใหม่-แก้กฎหมายแอปฯ

นายสมเกียรติ ถนอมสินธุ์ กรุงเทพมหานคร

เรียนท่านประธานที่เคารพ สมเกียรติ ถนอมสินธุ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร จากเขตบางนาและ เขตพระโขนง พรรคก้าวไกล ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณท่านประธานที่บรรจุญัตติผมเข้ามา ร่วมกับญัตติที่เกี่ยวข้องกับอัตราค่าโดยสารรถสาธารณะ ซึ่งญัตติของผมมีความเหมือนอยู่ พอสมควร แล้วก็มีความแตกต่างอยู่เช่นกัน ญัตติของผมก็คือขอให้สภาผู้แทนราษฎร ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางแก้ปัญหาการใช้รถจักรยานยนต์รับจ้าง ทั้งส่งคนและรถจักรยานยนต์รับจ้างส่งสิ่งของ เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ผมติดตามมาตั้งแต่แรก ผมได้ใช้วิธีการในการแก้ปัญหาเรื่องนี้ในช่องทางอื่น ๆ ที่ทาง ส.ส. สามารถทําได้ เช่นปรึกษาหารือกับทางท่านประธาน แล้วก็ตั้งกระทู้ถามแยกเฉพาะถามรัฐมนตรี ซึ่งสิ่งที่ผม ได้ดําเนินการไปแล้วอย่างที่บอกก็คือการปรึกษาหารือเมื่อวันที่ ๑๑ กรกฎาคม ๒๕๖๒ สิ่งที่ผมเสนอหรือเรียกร้อง ๒ ด้าน ในด้านแรกให้เปิดรับผู้ขับวินมอเตอร์ไซค์รอบใหม่โดยด่วน เพราะว่าในตอนนั้นผ่านมา ๑ ปีเต็มแล้วก็ยังไม่มีการเปิดรับผู้ขับวินมอเตอร์ไซค์รอบใหม่ ทําให้มีวินมอเตอร์ไซค์เถื่อนเกิดขึ้นมาก เนื่องจากว่าเขาไม่สามารถที่จะไปลงทะเบียนที่จะ ขับวินมอเตอร์ไซค์ได้ถูกต้องตามกฎหมาย แล้วในเรื่องนี้ก็มีการเปิดรับลงทะเบียนรอบใหม่ เมื่อต้นปีที่ผ่านมาคือ ๓๑ มกราคม ๒๕๖๓ แล้วก็มีการปรับเปลี่ยนเกี่ยวกับทางด้าน การจัดระเบียบวินมอเตอร์ไซค์พอสมควร เช่นเมื่อก่อนเปิดรับลงทะเบียนตามช่วงเวลาที่ กําหนด ตอนนี้ก็เปลี่ยนเป็นประชาชนที่ต้องการจะประกอบอาชีพนี้ก็สามารถเข้าไปที่ สํานักงานเขต ที่ฝ่ายเทศกิจ แล้วก็ลงทะเบียนรอไว้ได้ตลอดเวลา แล้วทางผู้ที่เกี่ยวข้องเขาจะ พิจารณาอนุมัติประมาณ ๓-๔ เดือนต่อครั้ง ล่าสุดที่เขาอนุมัติไปก็คือสิ้นเดือนกรกฎาคม ที่ผ่านมาครับ

ในส่วนที่ ๒ ที่ผมหารือก็คืออยากทําให้ข้อมูลผู้ขับวินมอเตอร์ไซค์เป็นข้อมูล ที่เปิดเผยในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ในลักษณะของแมชชีน เรดาเบิล (Machine-readable) เพื่อที่จะให้ประชาชนทั่วไปเข้าไปตรวจสอบได้ว่าวินที่เขารับบริการเป็นวินที่ลงทะเบียน ถูกต้องหรือเปล่า ที่จะให้ผู้พัฒนาโปรแกรมหรือแอปพลิเคชัน (Application) นําข้อมูล ตรงนี้ไปต่อยอดพัฒนาบริการต่าง ๆ เข้ามาให้บริการประชาชนแข่งกับเจ้าอื่น ๆ เจ้าใหญ่ ที่เขามีให้บริการในต่างประเทศแล้ว แล้วก็เริ่มเข้ามาในประเทศไทยนานพอสมควรแล้วครับ อันนี้ปรากฏว่าที่ผมเข้าไปเช็ก (Check) ก็ยังไม่ดําเนินการ ทั้งที่ปกติเราเข้าไปลงทะเบียน ก็มีข้อมูลอยู่แล้ว เพียงแต่ว่าภาครัฐเองทั้งที่มี พ.ร.บ. เกี่ยวกับด้านรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ มารองรับแล้วก็ยังไม่ดําเนินการ ผมขอให้ใส่ใจตรงนี้ด้วยครับ ตามที่ผมกล่าวญัตติของผม จะแบ่งเป็น ๒ เรื่องหลักที่เข้าใจง่ายก็คือวินมอเตอร์ไซค์แบบดั้งเดิม แล้วก็วินมอเตอร์ไซค์ ร่วมสมัยก็คือวินที่ใช้แอปพลิเคชัน (Application) เรียก ที่เราใช้กันมาอย่างแพร่หลายหลายปี แต่ไม่มีการพูดถึงหรือแก้ไขถึง มีแต่เพียงเป็นนโยบายหาเสียงของบางพรรค แต่ก็ยัง ไม่ดําเนินการอย่างจริงจังนะครับ สําหรับข้อมูลวินดั้งเดิมเมื่อปีที่แล้วมีอยู่ประมาณ ๑๘๕,๐๐๐ คนที่ลงทะเบียนทั่วประเทศ แต่ละที่เราไม่สามารถที่จะเข้าถึงข้อมูลได้อย่าง สะดวก ผมทราบเพียงแต่ว่าปัจจุบันในเขตบางนามี ๗๐ วิน มีผู้ลงทะเบียนทั้งสิ้น ๒,๑๑๘ คน มันจะดีขึ้นถ้าในเขตอื่น ๆ เราสามารถเข้าไปตรวจสอบได้ว่ามีวินกี่คน มีจํานวนวินกี่แห่ง เพราะว่าประชาชนก็จะได้รู้สึกปลอดภัยขึ้น แล้วผู้ขับวินเองก็จะได้ทราบว่าในที่นั้น ๆ มีวินเยอะหรือยัง ถ้าเขาไปประกอบอาชีพนี้จะมีรายได้เพียงพอเลี้ยงครอบครัวเขาหรือเปล่า อันนี้คือข้อมูลของวินดั้งเดิม ส่วนปัญหาที่ผมเคยเข้าไปคลุกคลีหรือพูดคุยทั้ง ๒ ส่วนนั้น ในวินดั้งเดิมบางวินก็จะเก็บค่าเช่าเป็นรายเดือนหรือรายวันสําหรับคนขับวิน ทั้งในกรณี ที่ลงทะเบียนถูกต้องแล้วก็ลงทะเบียนไม่ถูกต้องคือวินเถื่อนด้วย อีกส่วนหนึ่งที่บางวินก็เสีย ก็คือเสียค่าเช่าที่ดินสําหรับจอดวิน แยกเป็น ๒ ส่วน แล้วหนําซ้ําบางวินก็มีการแบ่งเป็นกะ ก็คือวันหนึ่งเสีย ๒ รอบ ถ้าต้องการขับทั้งวันก็ต้องเสียค่าเช่าตรงนี้ ๒ รอบ ก็ถือว่าเป็น รายจ่ายที่เพิ่มเข้ามา รายได้เขาก็ดูไม่มากอยู่แล้วก็ต้องเสียรายจ่ายตรงนี้เข้าไปเพิ่มนะครับ ถัดมาในส่วนของวินร่วมสมัย ที่ผ่านมาเมื่อเข้ามาทําตลาดในประเทศไทยช่วงแรก ๆ เหมือนกับมีการโพรโมชัน (Promotion) จูงใจให้คนที่ขับซึ่งเขาเรียกว่าพาร์ตเนอร์ (Partner) ซึ่งยังเป็นการตีความกันอยู่ว่าจะเรียกว่าพาร์ตเนอร์ (Partner) ได้หรือเปล่านะครับ พาร์ตเนอร์ (Partner) ในช่วงแรก ๆ ก็จะมีรายได้ดี เจ้าของแอปพลิเคชัน (Application) ลงทุนถึงขนาดขาดทุนรายปีปีละหลายร้อยล้านบาทติดต่อกันหลายปีนะครับ แต่ในช่วงหลัง ๆ คนขับก็บอกว่ารายได้ลดลง ผู้พัฒนาแอปพลิเคชัน (Application) เจ้าของแอปพลิเคชัน (Application) ทุกประเภทก็มีการตั้งเงื่อนไขต่าง ๆ ขึ้นมากมาย ไม่ว่าจะต้องซื้อ ชุดเครื่องแบบเพื่อประกอบการขับขี่โดยการบังคับซื้อ แล้วก็สวัสดิการก็ไม่ได้มีให้เหมือน ๆ กัน ในตอนเริ่มต้นก็อีกแบบหนึ่ง เมื่อมีการขับมาหรือทํายอดอะไรก็อีกแบบหนึ่ง ซึ่งน่าจะต้อง มีการทบทวนจัดระเบียบตรงนี้เพิ่มเติม ในแอปพลิเคชัน (Application) เรียกขนส่งคนและ ขนส่งอาหารก็มีหลายอันด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นวีเซิร์ฟ (Weserve) เดลิเวอรี (Delivery) แกร็บ (Grab) ไลน์แมน (LineMan) ฮอนเนสต์บี (Honestbee) เก็ต (Get) หรือ โกเจก (Gojek) วีเฟรช (WeFresh) แพนด้า (Panda) ลาลามูฟ (Lalamove) แล้วก็จะพูดถึง แอป (App) ที่เป็นของไทยนะครับ เป็นแอป (App) จังหวัดอุบลราชธานี เดี๋ยวจะพูดในสไลด์ (Slide) ถัด ๆ ไป

ในส่วนที่ ๒ ที่ผมได้ดําเนินการไปแล้วก็คือตั้งกระทู้ถามแยกเฉพาะ ถามเกี่ยวกับการจัดระเบียบวินมอเตอร์ไซค์ตรงนี้ล่ะครับ ในคําถามแรกที่ผมถามไปก็คือ ทราบมาว่ารัฐบาลกําลังจะออกกฎหมายเพื่อให้ผู้ที่เรียกวินมอเตอร์ไซค์ผ่านแอปพลิเคชัน (Application) มันถูกต้องตามกฎหมายเสียทีนะครับ ก็มีคําตอบลงในราชกิจจานุเบกษา วันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๖๓ ว่ากําลังจะมีการยกร่างกฎกระทรวง ๒ ฉบับ

ฉบับแรกก็คือร่างกฎกระทรวงการขอรับใบอนุญาต การออกใบอนุญาต และการต่ออายุใบอนุญาตประกอบการรถยนต์ส่วนบุคคลรับจ้างบรรทุกคนโดยสารผ่าน แอปพลิเคชันหรือระบบอื่นใด พ.ศ. ….

ฉบับที่ ๒ ก็คือร่างกฎกระทรวงกําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการนํา รถยนต์ส่วนบุคคลมาใช้ในการรับจ้างบรรทุกคนโดยสารผ่านแอปพลิเคชันหรือระบบอื่นใด พ.ศ. ....

สิ่งที่ผมอยากจะทวงถามก็คือร่างที่จะเกิดขึ้นมานี้จะประกาศใช้เมื่อไร ภายในปีนี้ หรือปีถัด ๆ ไป ในส่วนคําถามที่ ๒ ที่ผมได้ถามไปก็คือสวัสดิการเกี่ยวกับผู้ประกอบวิชาชีพ เกี่ยวกับขับวินด้านนี้นะครับ คําตอบที่ได้ก็คือให้ผู้ขับรถสาธารณะมาสมัครเป็นผู้ประกันตน ตามมาตรา ๔๐ อันนี้ก็มีส่วนถูกครับ เพราะว่าทุก ๆ คน ที่ไม่ได้อยู่ในระบบประกันตน ที่ไม่ได้ทํางานประจําก็สามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนในมาตรา ๔๐ ได้ เพียงแต่ว่าถ้าเราจะ ชี้เฉพาะเจาะจงไปเราควรจะดูถึงเกี่ยวกับการประกันอุบัติเหตุของกลุ่มคนพวกนี้ ซึ่งลักษณะ การทํางานมีความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุมากกว่าอาชีพอื่น ๆ ผมจะชี้ให้เห็นว่าแอปพลิเคชัน (Application) ที่เข้ามาในประเทศไทยตั้งนานมากแล้วส่วนใหญ่ก็เป็นแอปพลิเคชัน (Application) ที่แพร่หลายในต่างประเทศ เพราะว่าอีโคซิสเต็ม (E-co system) เกี่ยวกับ ที่จะทําให้สตาร์ตอัป (Startup) หรือผู้พัฒนาแอปพลิเคชัน (Application) ในประเทศไทย มันไม่ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐเท่าที่ควรหรือได้รับสนับสนุนน้อยมากครับ อย่างใน แกร็บ (Grab) เขามีผู้สนับสนุนเป็นเอกชนรายใหญ่ชื่อดังมากมายครับ จะขอยกตัวอย่าง ในประเทศไทยนะครับ แกร็บ (Grab) มีธนาคารกสิกรไทยและเซ็นทรัลกรุ๊ปเป็นผู้ถือหุ้นแล้วนะครับ ทั้งที่มันอาจจะยังไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ส่วนโกเจก (Gojek) หรือเก็ต (Get) ที่ให้บริการ ในประเทศไทยก็มีธนาคารเอสซีบี (SCB) และกลุ่มเดอะมอลล์กรุ๊ปเป็นหุ้นส่วนแล้วนะครับ ลาลามูฟ (Lalamove) ก็มีธนาคารกรุงศรีอยุธยาเป็นหุ้นส่วน ส่วนอุบลฮีโร่ (UBONHERO) ที่ผมพูดถึงนี่คือแอปพลิเคชัน (Application) ของคนไทยที่ให้บริการที่ในจังหวัดอุบลราชธานี ภายในตัวเมืองนะครับ จะเห็นได้ว่าเขาต้องทําอย่างโดดเดี่ยวไม่มีหุ้นส่วนหรือใครมาเป็น พันธมิตรเพื่อให้กิจการเขาเจริญเติบโตได้อย่างแอปพลิเคชัน (Application) ชื่อดังอย่างที่ ผ่าน ๆ มา ผมก็เลยสรุปรวบรวมญัตตินี้นะครับ ถึงแม้ว่าญัตติผมจะได้ตั้งคณะกรรมาธิการ วิสามัญหรือไม่ อย่างที่ท่านประธานบอกว่าตอนนี้มันตั้งหลายคณะแล้ว แล้วห้องประชุม ก็อาจจะไม่เพียงพอ จริง ๆ แล้วเราก็มีหน่วยงานที่กํากับหรือคณะกรรมาธิการอื่น ๆ ที่จัดการดูแลตรงนี้ได้ ผมขอฝากความคาดหวังที่ต้องการให้แก้ไขเป็น ๒ ข้อหลัก ๆ แล้วก็ ๒ ข้อย่อยของแต่ละหมวดนะครับ ข้อแรก ก็คืออยากให้รัฐบาลสร้างความตระหนักและรับรู้ ว่าในโลกปัจจุบันเราปฏิเสธความทันสมัยไม่ได้ ผู้ที่ขับวินดั้งเดิมควรจะลดอคติกับผู้ที่ ขับวินร่วมสมัย จะได้ไม่เกิดการทะเลาะเบาะแว้งหรือมีปัญหากันตามที่เราได้เห็นข่าวกันอยู่บ้าง ในส่วนที่ ๒ ก็คืออยากให้โอเพน ดาต้า กัฟเวิร์นเมนต์ (Open data government) ในส่วน ของผู้ขับวินเพื่อที่จะทําให้ผู้พัฒนาแอปพลิเคชัน (Application) สามารถนําข้อมูลตรงนี้ ไปพัฒนานวัตกรรมหรือบริการที่เหมาะสมกับคนไทย อาจจะเป็นบริการใหม่ ๆ ที่เรา ไม่คาดคิดนะครับ เพราะว่าคนไทยก็จะมีคาแรกเตอร์ (Character) หรือวิถีชีวิตที่แตกต่าง กับในต่างประเทศ สําหรับเฉพาะในส่วนของวินดั้งเดิม ผมอยากให้ผู้ที่ขับวินแล้วลงทะเบียน ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายมีภาระค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียลดลง คือเราคงปฏิเสธไม่ได้ว่าเราก็คง จะรู้อยู่ว่ามันจะมีผู้คุมวินแล้วบางทีก็อาจจะเก็บค่าใช้จ่าย ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายที่ไม่ควรจะเกิดขึ้น ถ้าเราลงทะเบียนได้อย่างถูกต้อง เพราะในข้อเท็จจริงแล้วผู้ลงทะเบียน ทางรัฐเองจะส่งเสื้อสําหรับแต่ละคนให้ฟรีด้วยซ้ํา ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ในข้อ ๒ คืออยากให้เอาจริงเอาจังกับผู้ขับวินเถื่อนคือไม่ได้ลงทะเบียน เนื่องจากปัจจุบันภาครัฐเปิดให้คนอยากที่จะลงทะเบียน มีความพร้อม มีใบขับขี่สาธารณะ ซึ่งปัจจุบันต้องใช้ใบขับขี่สาธารณะ เขาไปลงทะเบียนได้ตลอดเวลา แล้วก็ภายใน ๓-๔ เดือน เขาก็จะอนุมัติให้ คือประชาชนส่วนใหญ่หลาย ๆ คนมีความกังวลมากที่นั่งวินเถื่อนเพราะว่า เขาไม่ต้องแบกภาระ เขาไม่ต้องที่จะคํานึงถึงว่าใครจะถูกตรวจสอบเขาได้ เพราะเขาไม่ได้ ลงทะเบียนถูกต้อง การให้บริการเขาก็เป็นไปอย่างที่ไม่ค่อยดีเท่าที่ควร ในส่วนวินร่วมสมัย ผมอยากให้ทางภาครัฐเข้ามาดูแลจัดการให้ผู้ขับขี่ได้รับบริการอย่างเป็นธรรม เพราะที่ผ่านมา อาจจะมีการทุ่มตลาดแล้วก็มีโพรโมชัน (Promotion) ทําให้ผู้ขับขี่มีรายได้มากและตอนนี้ เขาก็อาจจะไม่จําเป็นจะต้องแคร์ (Care) ผู้ขับขี่หรือพาร์ตเนอร์ (Partner) มากสักเท่าไรแล้ว เพราะว่าตอนนี้มีปริมาณผู้ขับขี่มากพอที่เขาจะกําหนดกลไกตลาดได้เองแล้ว เพราะที่ผ่านมา ภาครัฐไม่เคยเข้าไปยุ่งตรงนี้เลย จนทําให้ที่ผ่านมามีเข้ามาในประเทศไทย ๒ อัน อย่างที่ ผู้อภิปรายท่านเมื่อสักครู่นี้ได้แจ้งไว้ มีแกร็บ (Grab) กับอูเบอร์ (Uber) อูเบอร์ (Uber) นี่ ถูกซื้อไปแล้วหลายปี เราก็ยังไม่ดําเนินการอะไรตรงนี้เลยครับ แล้วก็ขอให้มีการโอเพน ดาต้า กัฟเวิร์นเมนต์ (Open data government) ตรงส่วนนี้เพราะว่าจะได้เกิดผู้ประกอบการ หน้าใหม่ที่เป็นคนไทยอย่างแท้จริง เราคนไทยก็อยากจะสนับสนุนคนไทย ถ้ามีบริการที่ ตอบโจทย์แล้วก็มีคุณภาพ ขอขอบคุณท่านประธานครับ