เรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพอย่างยิ่งครับ กระผม นายวาโย อัศวรุ่งเรือง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ก่อนอื่นต้องบอกอย่างนี้ว่าผมมีความเห็นด้วยกับหลักการ ในการที่เราจะมีการเปลี่ยนแปลงข้อบังคับการประชุมของสภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้ให้รองรับ การประชุมแบบออนไลน์ (Online) ซึ่งถ้าเราเท้าความกลับไปเมื่อหลายสัปดาห์ก่อน สภาแห่งนี้เพิ่งได้ให้ความเห็นชอบในตัว พ.ร.ก. ว่าด้วยการประชุมทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ ไป แล้วถ้าเราย้อนกลับไปอีกว่าที่มาของ พ.ร.ก. ตัวนี้มันมาอย่างไร เราคงจะจํา กันได้ว่ามันเกิดจากวิกฤติโควิด (COVID) ในช่วงที่เราเว้นวรรคการประชุมหรือว่าปิดเทอม ของสภานั่นเอง และเรามีความจําเป็นอย่างยิ่งตอนนั้นว่าเราน่าจะสามารถจัดประชุมกันได้ ทางฝ่ายค้านก็ขอความร่วมมือจากฝ่ายรัฐบาลที่จะจัดประชุมในช่วงที่มีการเว้นวรรค การประชุมในตอนนั้น เพราะว่าเรามีความจําเป็นอย่างยิ่งที่ในฐานะที่เป็นผู้แทนของราษฎร จะได้เข้ามาพิจารณาถึงความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนในจังหวะนั้น แต่ก็ไม่สามารถ ทําได้ แล้วก็ไม่สามารถประชุมออนไลน์ (Online) ได้ เพราะว่าข้อบังคับการประชุม ของสภาผู้แทนราษฎรไม่เปิดโอกาสเอาไว้แบบนั้น บัดนี้ก็เป็นวาระอันดีที่ทางสภาของพวกเรา ได้มีการเสนอร่างตัวนี้เข้ามาเพื่อแก้ไขข้อบังคับการประชุมให้มีความทันต่อสมัย ปัญหาก็คือว่า ทําไมถึงเสนอมาเพียงแค่การประชุมของคณะกรรมาธิการเท่านั้นครับ ในเมื่อจุดเริ่มต้น หรือว่าออริจิน (Origin) ของปัญหามันคือปัญหาในการประชุมของรัฐสภาทั้งหมด ถ้าเรา มาเขียนล็อกเอาไว้แค่เฉพาะการประชุมกรรมาธิการ ผมถามว่ามันแก้ปัญหาที่จุดเริ่มต้น หรือเปล่าครับ เราไม่ได้มีปัญหาในการประชุมคณะกรรมาธิการนะครับตอนนั้น ในสภาช่วงที่ ปิดเทอมผมก็นั่งกรรมาธิการหลายคณะก็ได้ประชุมผมก็ยังมาสภาเกือบทุกวัน แต่ห้องใหญ่ ไม่เปิดด้วยมาตรการทางโควิด (COVID) เราก็ไม่ได้เปิดกัน เพราะฉะนั้นถ้าเราจะแก้ปัญหา ตรงนี้จริง ๆ เราก็ต้องไม่จํากัดเพียงแค่การประชุมกรรมาธิการ แต่เปิดโอกาสให้ถึง การประชุมสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในห้องใหญ่นี้ด้วย อันนี้ประเด็นที่ ๑ ครับ ผมพูด ๓ ประเด็นครับ ประเด็นที่ ๒ คือเรื่องของการลงมติ เมื่อเรากลับไปพิจารณาตาม พ.ร.ก. ว่าด้วยการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ ในมาตรา ๙ (๒) ตรงจุดนี้ เราจะเห็นว่าการประชุมไม่ได้กําหนดเอาไว้ให้ชัดเจน จะต้องย้อนกลับมา ในตัว พ.ร.บ. ไม่ได้ กําหนดให้ชัดเจนว่าต้องทําอย่างไร จะต้องย้อนกลับมาดูว่าข้อบังคับการประชุม สภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๒ ข้อ ๘๓ ประกอบกับข้อ ๘๔ เขาทํากันอย่างไรครับ เรื่องของ การลงมติโดยเปิดเผย และการลงมติลับ เมื่อเราดูในข้อ ๘๓ และข้อ ๘๔ จะเห็นว่า ในข้อบังคับเขียนเอาไว้ชัดเจนมากครับว่าจะต้องลงคะแนนในเครื่องที่ท่านประธานกําหนด เอาไว้หรือเขียนใส่กระดาษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการลงมติลับ ที่เราเคยลงกันไปแล้วนะครับ การเขียนใส่กระดาษบังคับด้วยซ้ําว่าต้องเขียนเป็นวงกลมครับ ต้องเขียนเป็นตัวเอกซ์ (X) เป็นตัวกากบาท ผมถามว่าถ้าเราแก้ข้อบังคับการประชุมเพียงแค่นี้ เขียนมาเล็กน้อยเท่านี้ กว้าง ๆ ไม่ได้ลงไปในรายละเอียดขนาดนี้ โยนไปที่ตัว พ.ร.ก. พ.ร.ก. ไม่ได้เขียนไว้แต่บอกว่า ให้จัดให้มี ก็ต้องกลับมาดูที่ข้อบังคับ แต่ข้อบังคับก็ล็อกเอาไว้แบบนี้ครับ ผมถามว่าท้ายที่สุดแล้ว ที่ท่านแก้กันมาแบบนี้จะเป็นข้อบังคับที่ผิดหรือขัดกับข้อบังคับอื่น ๆ หรือไม่ครับ ประเด็น สุดท้าย การประชุมมีทั้งการประชุมโดยเปิดเผยแล้วก็การประชุมลับ เหมือนกับ การลงมติเลยนะครับ การประชุมลับเป็นไปตามข้อบังคับของการประชุมในข้อ ๑๘ วรรคท้าย ประกอบกับตัว พ.ร.ก. เมื่อสักครู่ในมาตรา ๙ (๔) ผมอยากตั้งข้อสังเกตแบบนี้ครับ ท่านประธานว่าการประชุมลับเรามากันอยู่ในสถานที่แห่งนี้ เราก็สามารถที่จะประชุมลับ กันได้ครับ ปิดเครื่องบันทึกได้ครับ ปิดประตูห้องได้ครับ ปิดการถ่ายทอดได้ แต่ถ้าเราประชุม ออนไลน์ (Online) แล้วเราไม่ได้คิดให้ยาว คิดนะครับ แต่อาจจะไม่ถึง แต่ถ้าเราคิดแบบนี้ เราเขียนมากว้าง ๆ แบบนี้ แล้วถ้าในอนาคตจะต้องใช้ข้อบังคับนี้กับการประชุมออนไลน์ (Online) และมีความจําเป็นที่จะต้องมีการประชุมลับเกิดขึ้น ผมถามว่าเราจะควบคุม การประชุมออนไลน์ (Online) นั้นให้ลับได้อย่างแท้จริงได้อย่างไรครับ ในข้อบังคับบอกว่า ถ้าประชุมลับท่านประธานมีสิทธิว่าจะให้หยุดการบันทึกภาพ การบันทึกเสียง แต่เป็น การประชุมออนไลน์ (Online) เราไม่ทราบเลยว่าเครื่องคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ตโฟน (Smartphone) ของแต่ละท่านจะบันทึกภาพหรือบันทึกเสียงของการประชุมนั้นอยู่หรือเปล่า เพราะฉะนั้นประกอบกัน ๓ ข้อนี้ผมขอสรุปว่า ข้อที่ ๑ ข้อบังคับนี้จะต้องพยายามเขียนให้ ครอบคลุมการประชุมในรัฐสภา ในหมู่ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในการประชุมใหญ่ แบบนี้ด้วยไม่ใช่จํากัดแต่เพียงขอบเขตของกรรมาธิการ ข้อที่ ๒ ก็คือว่าจะต้องลง รายละเอียดให้ชัดเจนจะต้องไปแก้ข้ออื่นด้วยครับ อย่างน้อยก็คือข้อ ๘๓ กับข้อ ๘๔ ในเรื่อง ของการลงมติโดยเปิดเผยและการลงมติลับ ประการสุดท้าย คือท่านจะจัดการกับการ ประชุมลับอย่างไร จะให้มีไหมครับหรือว่าจะไม่ให้มี ถ้าจะไม่ให้มีการประชุมลับแบบออนไลน์ (Online) ก็จะต้องเขียนลงไปให้ชัดเจน ไม่เช่นนั้นข้อต่าง ๆ ที่ท่านเขียนมา ๒ ข้อ แก้มา ๒ ข้อแบบนี้ก็จะกลายเป็นว่าจะก่อให้เกิดปัญหาแบบนี้ พอถึงเวลาในการปฏิบัติก็จะมี ปัญหาอีกครับ ผมเชื่อว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกคนในสภาแห่งนี้มีความคิดอันก้าวไกล และสามารถที่จะคิดไปถึงได้ครับว่าถ้าเขียนแบบนี้มีปัญหาแน่ ๆ เพราะฉะนั้นผมขอฝากไป ทางกรรมาธิการที่จะจัดตั้งขึ้นใน ๓ ข้อสังเกตอันนี้ด้วยครับ ขอบคุณครับ