กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ ดิฉัน ศิริกัญญา ตันสกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ ก็มีความยินดีที่วันนี้จะได้มีโอกาสที่จะอภิปรายในเรื่องของปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ซึ่งก็ต้องยอมรับว่าในฐานะที่เป็นท่านท้าย ๆ ก็แทบจะไม่เหลืออะไรที่จะต้องพูดแล้ว เพราะว่า แต่ละท่านก็ได้พูดไปค่อนข้างมากแล้ว แต่ว่าสิ่งที่อยากจะขับเน้นในเรื่องนี้ในเรื่องของการ แก้ปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ก็คือเรื่องของการดำเนินนโยบายของรัฐบาลที่ผ่านมา ที่ผิดพลาด อันนำไปสู่ปัญหาของราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ เพื่อเป็นบทเรียนให้กับท่าน ทั้งหลายที่จะไปนั่งในคณะกรรมาธิการวิสามัญชุดนี้ว่าจะไม่ทำแบบนี้ซ้ำอีก รัฐบาลที่ผ่านมา มีการพูดเสมอมาว่าเราจะใช้การตลาดนำการผลิต พูดอยู่เสมอว่าจะพยายามที่จะควบคุม อุปสงค์ อุปทาน ของสินค้าเกษตรให้ได้ แต่มาดูผลลัพธ์ในความเป็นจริงแล้วก็จะพบว่า ไม่สามารถที่จะควบคุมราคาสินค้าเกษตรตัวใดตัวหนึ่งได้เลย ทุก ๆ ปี จะต้องมีสินค้าเกษตร อย่างน้อย ๑ ตัวที่ประสบปัญหากับราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ดิฉันจะขอไล่เลียงให้ฟังนะคะ ปี ๒๕๕๘ เป็นยางพาราที่ราคาตกต่ำ ปี ๒๕๕๙ เป็นคราวของมันสำปะหลัง แล้วก็ข้าว ปี ๒๕๖๐ มันสำปะหลังยังคงตกต่ำอยู่ คราวนี้มีข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้นมาด้วย ปี ๒๕๖๑ เป็นตาของเกษตรกรชาวสวนยางพาราและปาล์มน้ำมัน และปี ๒๕๖๒ ก็เป็นชะตากรรม ของชาวสวนมะพร้าว ซึ่งหลายท่านได้อภิปรายไปแล้วว่าปัญหานั้นเกิดมาจากการที่รัฐบาล ผิดพลาดในการคำนวณพื้นที่การผลิต ทำให้คาดการณ์ผิดพลาดและอนุญาตให้มีการนำเข้า มะพร้าวเข้ามาตีตลาดในประเทศไทย ส่งผลให้ราคามะพร้าวจากที่เดิมอยู่ที่ประมาณ ๒๐ บาทต่อลูก เหลือเพียง ๔-๕ บาทในปัจจุบัน นอกจากนี้แล้วนโยบายที่ผิดพลาดยังมีอีก มันเกิดจากความไม่คงเส้นคงวา วันนี้หลาย ๆ ท่านพูดเรื่องของราคาอ้อยที่ตกต่ำ ถ้าเราย้อนกลับไปสักประมาณปี ๒๕๕๙-๒๕๖๐ รัฐบาล คสช. ที่ผ่านมามีนโยบายตัวหนึ่ง ไม่ทราบว่าทุกท่านยังจำได้อยู่หรือเปล่า ก็คือว่าพยายามที่จะจูงใจให้ชาวนาเลิกปลูกข้าว แล้วมาปลูกอ้อยแทน โดยการให้เงินอุดหนุนไร่ละ ๒,๐๐๐ บาท ยังไม่ทันขาดคำ ขึ้นปี ๒๕๖๑ ปุ๊บประกาศคำสั่ง คสช. ฉบับแรก ๑/๒๕๖๑ ว่าด้วยเรื่องของการลอยตัวราคา น้ำตาล เรื่องนี้ก็เป็นเรื่องที่เจ็บช้ำน้ำใจมาก เพราะว่าดิฉันเองศึกษาเรื่องการปรับโครงสร้าง อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลมาตั้งแต่ปี ๒๕๕๖ แต่รัฐบาลไม่มีการกระทำใด ๆ เลย จนกระทั่งบราซิลมายื่นฟ้อง ดับเบิลยูทีโอ (WTO) ว่าเรามีการอุดหนุนราคาน้ำตาล ในประเทศ ปรากฏว่ารัฐบาล คสช. ใช้อำนาจเบ็ดเสร็จอย่างไม่มีปี่มีขลุ่ย ยกเลิกการเก็บราคา น้ำตาล ๕ บาทต่อกิโลกรัมในตลาดในประเทศ แล้วก็ไม่แยแสกองทุนอ้อยและน้ำตาล ที่เคยเป็นกองทุนสำรองเพื่อใช้ในการเยียวยาราคาอ้อยสำหรับชาวไร่อ้อย ทำให้เราไม่เหลือเงินในกองทุนเพื่อพยุงราคาอ้อยให้กับเกษตรกรอีกต่อไป ตรงนี้ก็ถือว่า เป็นความไม่คงเส้นคงวาของนโยบายรัฐบาล คสช. ที่วันหนึ่งก็บอกว่ามาปลูกอ้อยกันเถอะ อ้อยราคาดี ปลูกแล้วจะมีรายได้ พออีกวันหนึ่งก็มาทุบหม้อข้าวของชาวไร่อ้อยที่เคยเก็บกันมา แล้วทำให้ชาวไร่อ้อยต้องประสบภาวะที่รายได้ขาดแคลนลงไป นอกจากอ้อยแล้วอีกอย่างหนึ่ง ที่ไม่คงเส้นคงวาและนำไปสู่ราคาสินค้าเกษตรตกต่ำที่ดิฉันจะขอพูดถึงก็คือเรื่องของสินค้า ประมง หลายท่านปรึกษาหารือในเรื่องนี้กันไปแล้วว่ากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการยับยั้ง ไอยูยู (IUU) ให้เกิดขึ้นในประเทศไทยมันเกิดผลกระทบอย่างมากกับชาวประมง ชาวประมง ที่อยู่รอดมาได้จากมาตรการกฎหมายต่าง ๆ ที่เราออกมาก็เผชิญกับต้นทุนที่สูงขึ้นอย่างมาก จากการกำหนดกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ของรัฐบาลที่ผ่านมา จริง ๆ แล้วพอต้นทุนในการทำประมง สูงขึ้นราคาสินค้ามันก็ควรจะต้องสูงขึ้นตามถูกหรือไม่คะ แต่ด้วยความไม่คงเส้นคงวา เราอนุญาตให้มีการนำเข้าสินค้าสัตว์น้ำจากประเทศเพื่อนบ้านที่เราไม่เคยได้ตรวจสอบเลยว่า เป็นการกระทำประมงแบบ ไอยูยู (IUU) หรือเปล่า ที่แน่ ๆ ถ้าเกิดเขาสามารถที่จะทำโดย ที่ไม่ต้องทำตามระเบียบของ ไอยูยู (IUU) แล้ว ต้นทุนต้องต่ำกว่าเราแน่นอน สิ่งที่เกิดขึ้น ก็คือว่ามีสินค้าสัตว์น้ำราคาถูกเข้ามาจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นประเทศ อินเดีย ประเทศพม่าหรือว่าอะไรก็ตามอย่างที่หลาย ๆ ท่านได้อภิปรายไปแล้ว แต่ว่าที่ดิฉัน จะชี้ให้เห็นชัด ๆ ก็คือว่านี่เป็นความไม่คงเส้นคงวาของทางด้านนโยบาย ตกลงเราคิดว่า ไอยูยู (IUU) คือมาตรฐานที่เราควรทำตาม หรือว่า ไอยูยู (IUU) เป็นเพียงแค่ข้ออ้าง เพื่อที่จะทำให้เราได้ถูกปลดจากธงส้มเป็นธงเขียว
ท่านประธานที่เคารพคะ นอกจากนี้ยังมีผลกระทบของนโยบายที่เกิดขึ้น ซึ่งมันเป็นความล้มเหลวของการไม่มีการประเมินผลกระทบทางด้านนโยบายก่อนที่จะออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งการออกกฎหมาย ในที่นี้ดิฉันพูดถึงกฎกระทรวงของกระทรวงการคลังว่า ด้วยภาษีสรรพสามิต ที่ส่งผลกระทบต่อชาวไร่ยาสูบ ยาเส้นเป็นอย่างมาก เมื่อประมาณ ๒-๓ ปีที่ผ่านมามีการขึ้นอัตราภาษีสรรพสามิตในเรื่องของบุหรี่มวน ซึ่งก็เป็นความผิดพลาด เข้าไปอีก เพราะว่าเราไปยินยอมให้บุหรี่นอกสามารถที่จะดีแคลร์ (Declare) ราคาขาย ที่ถูกมาก ๆ ทำให้โรงงานยาสูบซึ่งผลิตบุหรี่มวนในประเทศไทยเสียความสามารถในการ แข่งขันไปในทันที นั่นก็คือต่อที่หนึ่งทำให้ชาวไร่ยาสูบประสบกับปัญหาที่ว่าขาดแคลน ออร์เดอร์ (Order) ที่จะมาจากโรงงานยาสูบ ตัวโรงงานยาสูบเองก็ประสบกับภาวะมีปัญหา ทางการเงินไม่น้อยเหมือนกัน เพราะว่ากำไรก็ลดลงกว่า ๙๐ เปอร์เซ็นต์เช่นกัน ต่อจากนั้น พอมีการขึ้นภาษีในส่วนของบุหรี่มวนไปแล้ว คนก็เริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแล้วก็มาสูบยาเส้นแทน คราวนี้ทางกระทรวงการคลังก็หันมาเก็บภาษียาเส้นเพิ่มขึ้นถึง ๒,๐๐๐ เปอร์เซ็นต์ ทั้งเกษตรกรรายย่อย ทั้งผู้ประกอบการรายย่อยต่างได้รับผลกระทบจากกฎหมายที่ไม่มี การประเมินผลกระทบ ไม่มีการให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการออกความคิดเห็น แล้วก็ขาดมาตรการเยียวยาที่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้จริง
ท่านประธานที่เคารพคะ ถึงแม้ว่าว่าวันนี้เราจะอภิปรายกันในเรื่องของปัญหา ราคาพืชผลทางเกษตรตกต่ำนะคะ ดิฉันอยากจะชวนทุกท่านในที่นี้ที่อาจจะได้เข้าไปเป็น คณะกรรมาธิการวิสามัญชุดนี้คิดต่อกับดิฉันว่าราคาดีนี่ ราคาดีแค่ไหน มันจะมีความหมาย อะไรถ้าเกษตรกรปลูกได้น้อย ปลูกได้น้อยในที่นี้คืออะไรคะ ปีนี้ปี ๒๕๖๒ เรามีโอกาสที่จะ ประสบกับปัญหาภาวะภัยแล้งอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และด้วยสภาวะอากาศเปลี่ยนแปลง หรือที่เรียกว่าไคลเมต เชนจ์ (Climate change) ในแต่ละครั้งของภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง รุนแรง ไม่ว่าจะเป็นภัยแล้ง น้ำท่วม แต่ละครั้งจะเริ่มมีความรุนแรงที่รุนแรงขึ้น แล้วก็ยาวนานขึ้น ปัญหาพวกนี้ควรจะเป็นปัญหาที่เราต้องขบคิด แล้วคิดนโยบายในระยะยาวเพื่อมาช่วยในการ เยียวยาแก้ปัญหา เพราะว่าเรื่องของการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศนั้นเราไม่สามารถที่จะ หลีกเลี่ยงมันได้อีกต่อไป ปลูกได้น้อยในที่นี้ยังหมายถึงประสิทธิภาพของการผลิตก็คือผลผลิต ต่อไร่ หมายความว่าอะไร หมายความว่าการที่คุณใส่เงินลงไป คุณลงทุนเข้าไปเท่าเดิม แต่ว่าคุณสามารถได้ผลผลิตออกมาได้เพิ่มขึ้น ตรงนี้ประเทศไทยก็มีปัญหามาโดยตลอด และ ๕ ปีที่ผ่านมาก็ไม่มีการแก้ปัญหาตรงนี้ได้ ข้าว มันสำปะหลัง ยังพอ โอเค (OK) ผลผลิต ต่อไร่ยังค่อนข้างที่จะคงที่ แต่ว่าก็มีพืชหลาย ๆ ชนิดที่ผลผลิตต่อไร่ตกต่ำในช่วง ๕ ปี ที่ผ่านมา ยางพาราก็ตก ผลผลิตต่อไร่ของอ้อยก็ตก ผลผลิตต่อไร่ของปาล์มก็ตก ราคาดีแค่ไหน ถ้าเกษตรกรไม่สามารถที่จะมีประสิทธิภาพในการผลิตได้ สามารถผลิตสินค้าได้มากขึ้น ในขณะที่ใช้ต้นทุนเท่าเดิม มันก็อาจจะไม่ได้แปลว่าเกษตรกรมีรายได้ในกระเป๋าเพิ่มขึ้น เสมอไป ท่านประธานที่เคารพคะ ราคาดีแค่ไหนก็ไม่ได้หมายความว่าจะดีถ้าต้นทุนกินหมด หลาย ๆ ท่านพูดไปเยอะแล้วในเรื่องของราคาปุ๋ย ราคายา ราคาค่าน้ำค่าไฟต่าง ๆ แต่ที่ดิฉัน อยากจะเน้นให้เห็นในเรื่องของต้นทุนก็อดไม่ได้ที่จะไปแตะเรื่องของโครงสร้าง เพราะว่า เรื่องของการแตะโครงสร้างก็ขอให้วางใจพรรคอนาคตใหม่นะคะ ปัญหาของราคาปุ๋ยถึงแม้ว่า ราคาปุ๋ยเราอาจจะยังจับไม่ได้ไล่ไม่ทันว่ามีการใช้อำนาจเหนือตลาดในตลาดปุ๋ยหรือเปล่า เพราะว่ามีรายใหญ่ ๕ เจ้า มีมาร์เกต แชร์ (Market share) รวมกัน ๘๐ เปอร์เซ็นต์ ตอนนี้ยังจับไม่ได้ไล่ไม่ทันในส่วนของการนำเข้า เพราะว่าในส่วนของตลาดดีลเลอร์ (Dealer) มีการแข่งขันกันค่อนข้างสูงทำให้ราคาปุ๋ยเราอาจจะไม่ได้สูงมากนัก แต่ปัญหามันอยู่ที่ การนำเข้าปุ๋ยค่ะ ด้วยกฎระเบียบที่โบราณตอนนี้เราจำกัดการนำเข้าแม่ปุ๋ยเพียงแค่ ๑๐ ประเภทเท่านั้น แล้วก็มีสูตรเฉพาะทั้ง ๑๐ ประเภทเลย การจำกัดประเภทของแม่ปุ๋ย แบบนี้ทำให้เจ้าใหญ่สามารถที่จะใช้อำนาจเหนือตลาดได้ง่ายขึ้น และที่สำคัญเทคโนโลยี ของการทำปุ๋ยก้าวหน้าไปมากแล้ว เราไม่ควรที่จะจำกัดการนำเข้าเพียงแค่ ๑๐ ประเภท เท่านั้น เพราะนั่นหมายถึงว่าคนที่มีทุน คนที่มีสายป่านยาว ก็สามารถที่จะนำเข้าในไซส์ (Size) ขนาดใหญ่ เพื่อให้เกิดความได้เปรียบในด้านต้นทุนได้
มาต่อกันที่เรื่องของค่าเมล็ดพันธุ์ค่ะ เมล็ดพันธุ์หลาย ๆ อย่างเป็นเมล็ดพันธุ์ ที่เกษตรกรสามารถเก็บแล้วก็สามารถนำมาปลูกได้เอง แต่ว่าก็มีหลายอันเหมือนกันที่จะต้อง มีการผสมข้ามพันธุ์ แล้วก็ทำให้เกษตรกรไม่สามารถที่จะปลูกได้เอง เราเห็นได้ชัดเลยว่า ในตลาดเมล็ดพันธุ์มีการผูกขาด โดยเฉพาะตลาดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด แล้วก็เมล็ดพันธุ์ของผัก ต่าง ๆ มาร์เกต แชร์ (Market share) ส่วนแบ่งตลาดของบริษัทที่เป็นบริษัทขนาดใหญ่ ในตลาดเมล็ดพันธุ์ถือว่าสูงมาก และมีการใช้อำนาจตลาดอย่างแน่นอน อันนี้ดิฉัน ขอโน้ต (Note) ตรงนี้ไว้ เผื่อว่าท่านใดสนใจที่จะไปอภิปรายในเรื่องนี้ในชั้นของกรรมาธิการ
นอกจากนี้แล้วก็ยาฆ่าแมลง อันนี้ก็ไม่ต้องพูดถึงว่ามีการผูกขาดของการ นำเข้ายาฆ่าแมลงแน่ ๆ แล้วบริษัทที่นำเข้าก็อาจจะเป็นบริษัทของท่านใดท่านหนึ่งในที่นี้ ก็เป็นไปได้นะคะ แต่ว่าการใช้ยาฆ่าแมลงของประเทศไทยมันสูงมาก ถ้าเราไปดูสถิติการใช้ยา ฆ่าแมลงต่อไร่ของประเทศไทยติดท็อป ๕ (Top 5) ของโลกนะคะ จริง ๆ แล้วเป้าหมาย อาจจะไม่ใช่การยกเลิกการผูกขาดยาฆ่าแมลง แต่ว่าเป้าหมายคือการใช้ยาและสารเคมี ให้น้อยลง และให้น้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ นอกจากนี้แล้วในเรื่องของต้นทุน เมื่อสักครู่ พูดถึงเรื่องของต้นน้ำไปแล้ว จริง ๆ ปลายน้ำเกษตรกรจะขายต่อไปกว่าจะไปถึงผู้บริโภค ก็ยังต่อไปอีกหลาย ๆ ทอดนะคะ ก็ยังมีการใช้อำนาจเหนือตลาดในปลายน้ำอีกเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นโควตาส่งออกซึ่งก็เป็นที่รัฐบาลเองที่เป็นคนกำหนดไว้ แล้วก็หวงแหนไว้ให้กับ สมาคมการค้าไม่กี่แห่งที่แจกจ่ายกันอยู่ภายในสมาคมนะคะ นอกจากนี้แล้วก็ยังเผชิญกับตลาดปลายน้ำที่มีการผูกขาดจากประเทศเพื่อนบ้านด้วยเช่นกัน ไม่ใช่ประเทศเพื่อนบ้าน แต่ว่าเป็นประเทศที่เราส่งออกไป ยกตัวอย่าง อย่างประเทศจีน ซึ่งมีผู้นำเข้าลำไยตากแห้งจากประเทศไทยเป็นเจ้าใหญ่ในแถบจีนใต้เพียงแค่เจ้าเดียวเท่านั้น ซึ่งก็เท่ากับว่าลำไยทั้งหมดจากภาคเหนือเมื่อทำการตากแห้งแล้วก็จะถูกส่งไปให้กับล้ง เพียงแค่เจ้าเดียวในประเทศจีน นอกจากนี้ราคาดีมันก็ไม่มีความหมายถ้าหนี้ของชาวบ้าน ยังท่วมหัวแล้วก็ยังไม่มีความมั่นคงเรื่องที่ดิน ดิฉันจะขอขมวดจบในที่นี้ว่าดิฉันอยากให้ กรรมาธิการวิสามัญแก้ปัญหาราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำครั้งนี้เป็นชุดสุดท้าย ของสภาผู้แทนราษฎรนะคะ หวังว่าสมัยหน้าคงจะไม่ต้องมานั่งพูดคุยกันถึงเรื่องปัญหาราคา พืชผลทางการเกษตรตกต่ำกันอีก ถ้าเราร่วมมือร่วมแรงกัน ฝ่ายรัฐบาลทำงานอย่างมี ประสิทธิภาพ แล้วก็ฝ่ายค้านติดต่อตรวจสอบอย่างแข็งขันค่ะ ขอบคุณมากค่ะ