วราวุธ ศิลปอาชา หารือปัญหาขยะพลาสติกที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสัตว์ทะเล โดยยกตัวอย่างกรณีน้องมาเรียมเพื่อเรียกร้องให้ประชาชนตระหนักรู้และรับผิดชอบต่อการใช้พลาสติก พร้อมชี้แจงแผนลดและยกเลิกพลาสติกครั้งเดียวทิ้งตามโรดแมปของประเทศ และเสนอโครงการมาเรียมโปรเจกต์ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการเพื่อปลูกจิตสำนึกไม่ทิ้งขยะ รวมถึงเรียกร้องงบประมาณเพิ่มเพื่อจัดซื้อเรือกำจัดขยะเพิ่มเติม 7 ลำเพื่อตั้งด่านในจังหวัดสำคัญทั่วประเทศ โดยขอความร่วมมือทุกฝ่ายไม่ตัดงบประมาณดังกล่าวและร่วมมือเก็บขยะหลังการประชุม
กราบเรียนท่านประธานครับ กราบขอบพระคุณท่าน ส.ส. ณัฐวุฒิ ประเสริฐสุวรรณ คำว่า เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว วันนี้ผมเชื่อว่าพี่น้องคนไทย คงได้ตระหนักถึงแล้วว่า ทิ้งขยะพลาสติกเพียงแค่ชิ้นเดียวตื่นเช้ามาวันรุ่งขึ้นทำให้คนไทย เกือบทั้งประเทศและเด็ก ๆ อีกนับล้านชีวิตต้องโศกเศร้าเสียใจกับการจากไปของ น้องมาเรียม การทิ้งพลาสติก การทิ้งสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ลงไปโดยที่ไม่ยั้งคิดผลที่กระทบ ตามกลับมานั้นมันมากมายมากกว่าที่พวกเราจะตระหนักได้มากมายนัก
ประเด็นเรื่องไมโครพลาสติก (Microplastics) ที่ท่านสมาชิกได้กล่าว เมื่อสักครู่ก็คือชิ้นส่วนพลาสติกที่มีขนาดเล็กกว่า ๕ มิลลิเมตร ก็จะมีแหล่งที่มาอยู่ ๒ แห่ง เป็นไพรมารี ไมโครพลาสติก (Primary Microplastics) ที่ผลิตจากพลาสติกขนาดเล็ก เช่น เม็ดบีดส์ (Beads) ในโฟมล้างหน้า เป็นต้น แล้วก็เซคคอนดารี ไมโครพลาสติก (Secondary Microplastics) ก็จะเป็นพลาสติกที่แตกตัวจากพวกขวดน้ำ จากพวกแคปซีล (Cap Seal) ทั้งหลาย จนกลายเป็นพลาสติกชิ้นเล็ก ๆ ลงมา จนที่เขาเรียกว่า ไมโครพลาสติก (Microplastics) ซึ่งปัจจุบันนั้นยังไม่มีเทคโนโลยีที่จะสามารถกำจัดไมโครพลาสติก (Microplastics) ลงได้ การแก้ไขปัญหาจากแหล่งที่มาไพรมารี ซอร์ส (Primary source) หรือพวกไมโครบีดส์ (Microbeads) นั้น ประเทศไทยได้กำหนดเป้าหมายในการยกเลิกใช้ ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของไมโครบีดส์ (Microbeads) ภายในปี ๒๕๖๒ และในส่วนของที่มา จากเซคคอนดารี ซอร์ส (Secondary source) นั้น จะต้องมีการลดขยะพลาสติกจาก แหล่งกำเนิดเพื่อไม่ให้ปนเปื้อนในธรรมชาติ ในการลดจากแหล่งกำเนิดนั้นก็ขออนุญาต เรียนว่าตามโรดแมป (Roadmap) ที่ประเทศไทยมีว่า ภายในปี ๒๕๖๕ จำนวนพลาสติก ๔ ชนิด ได้แก่ พลาสติกถุงหูหิ้วที่มีความหนาน้อยกว่า ๓๖ ไมครอน กล่องโฟมบรรจุอาหาร และแก้วน้ำพลาสติกแบบบางรวมถึงหลอดพลาสติกนั้นที่ทาง ครม. ได้มีมติเห็นชอบให้เลิกใช้ ภายในปี ๒๕๖๕ นั้น กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเราจะพยายามผลักดัน ให้เกิดการปฏิบัติให้เร็วขึ้น อาจจะเป็นปี ๒๕๖๔ ส่วนการเลิกใช้พลาสติก ๓ ชนิด ได้แก่ พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่มหรือแคปซีล (Cap Seal) ผลิตภัณฑ์พลาสติกที่มีส่วนผสมของสาร ประเภทอ็อกโซ่ (OXO) และไมโครบีดส์ (Microbeads) จากพลาสติกนั้น เราจะเลิกใช้ภายใน ปี ๒๕๖๒ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นท่านประธานครับ ต้องฝากเรียนท่านสมาชิกด้วยว่า การที่จะยกเลิก ใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้งนั้นเรียกว่าเป็นวิสัยของคนไทยก็ว่าได้ เป็นสิ่งที่ยากไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ยกตัวอย่างเช่นตอนเช้า ๆ เวลาเราไปใส่บาตรกัน การใส่บาตรถึงแม้แต่พวกเราทำบุญ แต่ถ้าหากพวกเราสังเกตวัสดุอุปกรณ์ที่เราใช้ในการใส่บรรจุหีบห่อเป็นพลาสติกทั้งนั้น เวลาผมเดินตามใส่บาตรท่านเจ้าคุณที่วัดบวรนิเวศ สิ่งที่ได้ตามกลับมานอกจากอาหารเวลา ท่านไปบิณฑบาต ขอประทานโทษครับ เวลาชาวบ้านใส่บาตรมาต่างจากเมื่อก่อน เมื่อก่อน จะมีปิ่นโต เมื่อก่อนจะใช้ใบตอง ปัจจุบันหนังสติ๊ก ถุงพลาสติก ถุงก๊อบแก๊บ เอาถุงก๊อบแก๊บ ไปใส่ถุงพลาสติก ไปใส่ถุงหูหิ้ว บางเจ้าต้องซ้อนถุงกันเพราะกลัวว่าพระจะหนักเกินไป ดังนั้น การที่จะเปลี่ยนวิถีชีวิตของคนไทยในปัจจุบันเป็นสิ่งที่ละเอียดอ่อน แต่ถึงกระนั้นเราก็จะต้อง เริ่มในการที่จะพยายามลดแล้วก็เลิกในการใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้ง
ประเด็นต่อมานะครับ ประเด็นเรื่องเรือกำจัดขยะ อย่างที่ท่านสมาชิก ได้กล่าวไปเมื่อสักครู่ว่า ในปีงบประมาณ ๒๕๖๒ นั้น กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้รับงบประมาณในการจัดหาเรือเก็บขยะจำนวนเพียงแค่ ๒ ลำเท่านั้น ซึ่งจะจัดส่งภายใน เดือนกันยายน ๒๕๖๒ นี้ เรือที่เก็บขยะนั้นจะสามารถใช้เก็บขยะในบริเวณพื้นที่ปากแม่น้ำ ที่เป็นแม่น้ำขนาดใหญ่ ที่มีปากแม่น้ำประมาณ ๑,๐๐๐ เมตร หรือแม่น้ำขนาดกลางที่มีขนาด ๕๐๐-๑,๐๐๐ เมตร ปัจจุบันเรือทั้ง ๒ ลำนั้น ได้กำหนดให้ประจำการที่จังหวัดสมุทรสาคร ลำหนึ่ง สำหรับดำเนินการเก็บขยะบริเวณปากแม่น้ำในบริเวณพื้นที่อ่าวไทยตอนบน แล้วก็ลำที่ ๒ ประจำการอยู่ที่จังหวัดภูเก็ต เพื่อดำเนินการเก็บขยะบริเวณปากแม่น้ำ ในบริเวณจังหวัดภูเก็ตแล้วก็อ่าวพังงา ซึ่งในปีต่อ ๆ ไป ทางกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่งนั้นจะจัดหาเรือเพิ่มอีก ๗ ลำ เพื่อประจำการ ๗ จังหวัด มีจังหวัดระยอง เป็นอันดับแรกเพื่อดำเนินการจัดเก็บขยะในบริเวณพื้นที่จังหวัดระยองและจังหวัดตราด ต่อมาลำที่ ๒ เราจะดำเนินการเอาไว้ที่จังหวัดชลบุรี เพื่อดำเนินการเก็บขยะบริเวณแม่น้ำ ที่สำคัญในพื้นที่จังหวัดชลบุรีและจังหวัดฉะเชิงเทรา ต่อมาจะมีที่จังหวัดเพชรบุรี เพื่อดูแล พื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์และจังหวัดเพชรบุรี ลำที่ ๕ จังหวัดชุมพรเพื่อดำเนินการกำจัด ขยะบริเวณพื้นที่จังหวัดชุมพรและจังหวัดสุราษฎร์ธานี และลำที่ ๖ จังหวัดสงขลา จะดำเนินการจัดเก็บขยะบริเวณอ่าวไทยตอนล่าง จังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัด ปัตตานี และลำสุดท้ายจังหวัดระนอง เพื่อดำเนินการจัดเก็บขยะในพื้นที่ของจังหวัดระนอง และจังหวัดพังงา ๗ ลำนี้เราจะดำเนินการของบประมาณไป ก็ต้องขออนุญาตฝาก ท่านประธานผ่านไปยังสำนักงบประมาณนะครับว่า อย่าตัดงบของเราเยอะ เราจะได้ไปซื้อ เรือกำจัดขยะเยอะ ๆ เพื่อกำจัดขยะได้
แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นท่านประธานที่เคารพครับ กำจัดขยะอย่างที่ผมได้กล่าวไป เมื่อตอนต้น จะกำจัดอย่างไรก็แล้วแต่ถ้าหากคนทิ้งยังเอาแต่ทิ้งกันอยู่ จะมีนโยบาย ที่ดีอย่างไร จะมีอุปกรณ์ที่ดีอย่างไร จะมีนโยบายหรือแนวทางมาตรการที่ดีอย่างไร ถ้าคนไทยยังไม่หยุดที่จะทิ้ง ปรากฏการณ์ของมาเรียมก็จะเกิดขึ้นต่อไปอีก ดังนั้นวันนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเราจะริเริ่ม โครงการมาเรียมโปรเจกต์ (Project) หรือมาเรียม อินิชิเอทีฟ (Initiative) ขึ้นมาในการที่จะเป็นการสร้างจิตสำนึก และกระตุ้นให้คนนั้นมีความตระหนักมากขึ้น แล้วก็สร้างจิตสำนึกในการไม่ทิ้งขยะ การปลูกฝังความรู้ให้กับเด็กเล็กผ่านทางกระทรวงศึกษาธิการให้มีความสะอาด ให้มีวินัย ในการทิ้งขยะ สิ่งเหล่านี้จะเป็นตัวป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์น้องมาเรียมเกิดขึ้นอีก ในอนาคต เพราะการเด็ดดอกไม้ การสะเทือนถึงดวงดาวนั้น ผมเชื่อว่าไม่มีใครอยากให้ เกิดขึ้น ดังนั้นวันนี้ต้องขออนุญาตฝากท่านประธานไปยังเพื่อน ๆ สมาชิกทุก ๆ คนว่า ออกจากสภาในวันนี้ถ้าท่านเจอขยะช่วยกันเก็บขยะ เราก็ได้ขยะ ๕๐๐ ชิ้นแล้วครับ ท่านประธานครับ กราบขอบพระคุณครับ