กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม นายแพทย์จาตุรงค์ เพ็งนรพัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดศรีสะเกษ พรรคเพื่อไทย ของผมญัตติที่ ๑๕ ที่ผมเสนอร่วมกับท่านอุบลศักดิ์ บัวหลวงงาม ญัตติด่วน เรื่อง ขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญแก้ไขปัญหาบริหารจัดการแม่น้ําโขง ส่วนญัตติที่ ๑๔ ซึ่งคุณหมอกิตติศักดิ์ ท่านจะดูเรื่องผันน้ําแม่น้ําโขง ชี มูล กก อิง น่าน ท่านขออนุญาตอภิปรายในส่วนญัตติของคุณหมอกิตติศักดิ์ครับ กราบเรียนท่านประธานครับ ผมต้องเรียนว่าแม่น้ําโขงนั้นเป็นแม่น้ํานานาชาติ ความยาว ๔,๙๐๐ เมตร บางคนบอกว่าเป็นแม่น้ํา ที่ถือว่ามีความสําคัญอย่างยิ่ง ผ่านประเทศไทย ความยาว ๙๘๐ กิโลเมตร มีคณะกรรมการ ลุ่มน้ําโขงก็คือเอ็มอาร์ซี (MRC) แม่โขง ริเวอร์ คอมมิสชัน (Mekong River Commission) ซึ่งจะต้องมีการประชุมกัน แม่น้ําโขงเราต้องเรียนว่าที่ผ่านมานั้นจากประสบการณ์ประเด็นที่ น้ําลดมีอยู่ ๒ เรื่อง
เรื่องแรก คือเรื่องจากการที่มนุษย์สร้าง มนุษย์สร้างก็คือเรื่องมีการสร้างเขื่อน จากประเทศเพื่อนบ้านแล้วก็ปล่อยน้ํา ผันน้ํามาน้อย มีการทําเขื่อนไฟฟ้าจากประเทศลาว ทําให้ผันน้ํามาน้อย
อันดับที่ ๒ ก็คือเรื่องเกี่ยวกับการระเบิดเกาะแก่ง เรื่องของการไปทําผนังกั้นน้ํา สาเหตุที่ ๒ ก็คือเรื่องของไคลเมต เชนจ์ (Climate change) คือเรื่องของเอลนีโญ-ลานีญา ดังนั้นจึงต้องเรียนว่าแม่น้ําโขงนั้นเป็นแม่น้ําที่สําคัญ ที่ผ่านมานั้นเรามีการกระทบกระเทือน ในเรื่องของสิ่งแวดล้อม ผมขออนุญาตว่า ๑. ปลาบึกเป็นปลาที่อยู่ลุ่มน้ําโขงที่ขณะนี้อยู่ใน คริทิคอล เอ็นเดนเจอร์ (Critical endanger) คือแทบจะสูญพันธุ์แล้วในแม่น้ําโขง ถัดมาคือ ปลาโลมาอิรวดี ซึ่งอยู่ในขั้นเอ็นเดนเจอร์ (Endanger) คือดีกว่าปลาบึกนิดหนึ่ง ซึ่ง ๒ ปลานี้ ถือว่าเป็นแหล่งน้ําที่อยู่ในแม่น้ําโขง ซึ่งเราต้องอนุรักษ์ไว้ เพราะฉะนั้นเมื่อแม่น้ําโขงแห้ง สัตว์น้ําทั้งหมดวงจรชีวิตเปลี่ยน ห่วงโซ่อาหารเปลี่ยน ดังนั้นจึงอยากให้มีการรักษาระดับ แม่น้ําโขง การที่ผมเสนอตรงนี้นอกจากแม่น้ําโขงแล้วก็มีแม่น้ําที่เราจะได้ผันน้ําเข้ามาดูแล ภาคอีสาน ภาคอีสานนั้นมีพื้นที่ทั้งหมด ๑๐๓ ล้านไร่ พื้นที่กสิกรรม ๖๓ ล้านไร่ แต่ปรากฏว่า มีชลประทานแค่ ๘.๖๙ ล้านไร่ หรือ ๑๓ เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นมีแม่น้ําส่วนใดที่เราจะผันน้ําเติม หรือผันน้ํามาช่วยของพี่น้องชาวภาคอีสาน อย่างที่ท่านอุบลศักดิ์ บัวหลวงงาม กล่าวไปแล้วก็คือ แม่น้ําเลย แม่น้ําเลยเป็นแม่น้ําที่ไหลจากล่างขึ้นบนไปลงที่เชียงคาน เพราะฉะนั้นเราจะต้อง ทําอย่างไรไม่ให้น้ําไหลลงแม่น้ําโขง ถ้าช่วงที่เรามีน้ําแล้งเราจะต้องทดน้ํา ทําประตูระบายน้ํา ทดน้ําแล้วไหลกลับมาให้น้ําเข้ามาอยู่ในกลุ่มของแม่น้ําชีแล้วลงมาทั้งหมด ๒๐ จังหวัด ภาคอีสานจะได้เกิดประโยชน์เฉกเช่นเดียวกับทางภาคเหนือคือแม่น้ําเมยที่จะลงแม่น้ําสาละวิน ถ้าเราสามารถทดน้ําแล้วทําอุโมงค์ไหลกลับมาให้แรงก็จะทําให้แม่น้ําเข้าเขื่อนภูมิพล เข้าลุ่มแม่น้ําเจ้าพระยาทั้งประเทศก็จะไม่มีน้ําแล้งและน้ําท่วม
ประเด็นถัดมาที่ผมจะบอกก็คือเรื่องของการแก้ปัญหาแล้ว ๑. การทําแก้มลิง ๒. การทดน้ํา อัดน้ําจากที่แม่น้ําสาขาทั้งหมด โดยเฉพาะทางจังหวัดอุบลราชธานีที่น้ําท่วม ลําเซบาย ลําเซบก จากจังหวัดอํานาจเจริญ จากจังหวัดอุบลราชธานี จากทั้งหมดหรือแม่น้ํามูล จากฝายห้วยนากับฝายราษีไศลทั้งหมดจะแก้ปัญหาได้ทั้งระบบเลย
ประเด็นที่ ๒ ก็คือนอกจากเราจะเก็บน้ําได้แล้วเราต้องมีการบริหารจัดการ ระบายน้ํา การระบายน้ําให้ทั่วถึงลงทุนครั้งเดียวแต่คนทั้งประเทศจีดีพี (GDP) ขึ้น เกษตรกร ได้เม็ดเงิน มีการทํานา เขาบอกว่าการทํานาที่มีชลประทานกับไม่มีชลประทานต่างกัน ผลผลิตเหลือแค่ ๒ ใน ๓ ถ้ามีชลประทานจะได้ข้าวหอมมะลิประมาณ ๕๐๐ กิโลกรัม ถ้าไม่มี ชลประทานเหลือ ๓๐๐ กว่ากิโลกรัม ดังนั้นการระบายน้ําต่างประเทศเขาจะมีระบบ ที่เรียกว่า ๑. คลองส่งน้ํา คูส่งน้ําและท่อส่งน้ํา มันต่างกันอย่างไรครับ ถ้าสโลป (Slope) ไม่มาก ๑ : ๒,๐๐๐ ถึง ๑ : ๔,๐๐๐ นี่เราใช้คลองใช้คูเพราะมันสามารถไปได้ แต่ถ้าสโลป (Slope) สูงต้องใช้ท่อ เพราะใช้ท่อจะป้องกันการกัดเซาะและทําให้เกิดแรงต้านทานน้อย ดังนั้นถ้าเรา มีการจัดวางระบบน้ําทั้งหมดที่มาจากส่วนของประเทศไทยทั้งหมดก็จะทําให้ภาคอีสาน ทั้งหมดมีการใช้ น้ําทั้งหมด ที่ผ่านมาเมื่อวันที่ ๕ สิงหาคม คณะทํางานยุทธศาสตร์ของพรรคเพื่อไทยได้ไปดูที่ ทุ่งกุลาร้องไห้ ทุ่งกุลาร้องไห้นั้นแล้งมากวันนั้นปรากฏว่ามีความเดือดร้อน ท่านศักดา คงเพชร เจ้าของพื้นที่ทั้งหมดเราไปดูกัน ท่านคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ เราก็มีความตั้งใจว่า เปลี่ยนทุ่งกุลาร้องไห้เป็นทุ่งกุลามั่งมี ทําให้ทุ่งกุลาร้องไห้นั้นมีน้ําใช้ซึ่งมีทั้งหมด ๕-๖ จังหวัด ในภาคอีสานตอนล่าง ผมอยากเรียนว่าทั้งหมดการบริหารจัดการน้ําถ้าเราลงทุนครั้งเดียว โดยทําพร้อมกันหมด ผมจําได้ว่าปี ๒๕๕๓ มีการศึกษา กรรมาธิการ แต่ละกลุ่ม ๆ เป็นประโยชน์ทั้งสิ้น แต่ทั้งหมดทั้งสิ้นเราต้องเอามาบูรณาการ ผมยกตัวอย่างเช่นอ่างเก็บน้ํา ห้วยหลวง ห้วยหลวงโมเดล (Model) ที่จังหวัดหนองบัวลําภู ซึ่งตอนนี้กําลังมีน้ําเยอะแยะ แล้วถ้าเกิดไม่ได้เก็บน้ําลําห้วยหลวงไหลลงแม่น้ําโขงไปเสียดายมาก ถ้าเราเก็บน้ําได้ไประบายเข้า ที่จังหวัดอุดรธานี จังหวัดหนองบัวลําภูก็จะเกิดประโยชน์ เพราะฉะนั้นทุกอย่างเป็นโครงข่าย โยงใยกันหมด ทําอย่างไรที่จะบริหารจัดการน้ําให้ถึงพี่น้องประชาชนได้ทั้งหมด นอกจากนั้น ตอนนี้พอมีน้ําแล้วก็ต้องมีไฟฟ้าเกษตร ไฟฟ้าสําหรับสูบน้ําในช่วงที่ไม่สามารถใช้กราวิตี (Gravity) เพราะฉะนั้นการระบายน้ําต่าง ๆ ก็จะดีขึ้น ดังนั้นจึงเรียนว่าการบริหารจัดการ แม่น้ําโขงนอกจากที่เรามีคณะกรรมการลุ่มแม่น้ําโขงแล้ว ซึ่งเขาบอกว่าถ้าผันน้ําในช่วงหน้าฝน ก็แค่บอกกล่าวกัน แต่ถ้าไปผันน้ําหน้าแล้งเป็นปัญหาต้องประชุม ต้องมีการอนุมัติอะไรกัน ต่าง ๆ ซึ่งมีอยู่ ๔ ประเทศคือ ประเทศไทย ประเทศลาว ประเทศเวียดนาม ประเทศกัมพูชา ต่าง ๆ ก็อยากจะเรียนว่าวันนี้อยากให้เป็นมิติที่ดีที่ท่านประธานได้รวมญัตติทั้ง ๑๙ ญัตติ ทั้งหมดทั้งประเทศถ้าเราสามารถทําได้เป็นรูปธรรมแล้วตั้งกรรมาธิการขึ้นมาผมเชื่อว่าจะเป็น ประวัติศาสตร์ของการที่เราตั้งกรรมาธิการชุดนี้ แล้วทํางานจริงจังเพื่อให้พี่น้องประชาชน ได้สามารถมีน้ําใช้และเพิ่มให้เขาได้มีรายได้เพราะตอนนี้เขายากจนอยากได้น้ํา เขาบอกน้ํา คือชีวิต ถ้ามีน้ําก็คือมีชีวิต การเพาะปลูกสําคัญที่สุดคือน้ํา อันดับที่ ๒ ก็คือน้ํา อันดับที่ ๓ ถึงจะเป็นดิน เป็นปุ๋ย เป็นอย่างอื่นไป กราบเรียนว่าขอบคุณท่านประธานทั้งหมดที่ให้โอกาสผม แล้วก็อีกญัตติหนึ่งเป็นของคุณหมอกิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ ได้อภิปรายต่อไป ขอกราบ ขอบพระคุณมากครับ