นริศ เสนอตั้งกรรมาธิการศึกษาฟื้นฟูทะเลสาบสงขลา-พัทลุง

ท่านประธานที่เคารพ กระผม นริศ ขํานุรักษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพัทลุง พรรคประชาธิปัตย์ ผมเสนอญัตติ เรื่อง ขอให้ สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาโครงการพัฒนาลุ่มน้ําทะเลสาบ สงขลา-พัทลุง และการผันน้ํามาใช้ประโยชน์ ผมต้องกราบขอบพระคุณท่านประธานที่ได้กรุณา เรื่องของผม ซึ่งยังไม่ได้บรรจุในระเบียบวาระให้ผมได้พิจารณาร่วมกับเพื่อนสมาชิกที่เสนอ และได้บรรจุระเบียบวาระแล้วนะครับ ก็ด้วยเหตุที่ว่าลุ่มน้ําทะเลสาบสงขลา-พัทลุง เป็นลุ่มน้ํา ขนาดใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ ๕,๔๗๕,๖๒๕ ไร่ บนพื้นที่ของจังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดสงขลา และจังหวัดพัทลุงบางส่วน เป็นพื้นที่ที่เป็นพื้นน้ํา ๖๕๓,๗๕๐ ไร่ มีพี่น้องประชาชนอยู่อาศัย ประกอบอาชีพอยู่เป็นจํานวนถึง ๑,๖๐๐,๐๐๐ กว่าคน ลุ่มน้ําทะเลสาบสงขลา-พัทลุง เป็นลุ่มน้ําที่เป็นศูนย์กลางทางด้านประวัติศาสตร์ของภูมิภาคนี้มาตั้งแต่อดีตพบเห็นได้ว่า เมืองหลวงเมืองหลักของจังหวัดพัทลุง จังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดสงขลาจะอยู่บน ริมทะเลสาบทั้งสิ้น ลุ่มทะเลสาบเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจในอดีตเมื่อหลายร้อยปีที่แล้ว สินค้าไม่ว่าจะเป็นข้าวหรือสินค้าอื่น ๆ ส่งออกไปยังต่างประเทศ โดยเฉพาะประเทศจีน เมื่อหลายร้อยปีที่แล้ว และลุ่มทะเลสาบเป็นศูนย์กลางทางด้านวัฒนธรรม สังคม ก่อเกิดศิลปวัฒนธรรมหนังตะลุง มโนราห์ และสังเกตได้ว่าพระอุโบสถของทุกวัดหันหน้าลงสู่ ทะเลสาบสงขลาลุ่มทะเลสาบนี้ทั้งสิ้น เพราะว่าในอดีตผู้คนในภูมิภาคนี้ใช้ทะเลสาบ เป็นศูนย์กลางทางด้านสังคม ทางด้านวัฒนธรรม ประตูของอุโบสถจึงหันหน้าไปสู่ทะเลสาบ ทะเลสาบแห่งนี้มีลักษณะพิเศษคือเป็น ๓ ตอนด้วยกัน ตอนบนชื่อทะเลน้อยเป็นส่วนหนึ่ง ของทะเลสาบ ตอนกลางเป็นทะเลหลวง และตอนล่างสุดใกล้จังหวัดสงขลาเป็นทะเลสาบ แต่ละตอน เช่น ทะเลน้อยแต่ละปีจะมีน้ําจืด ๙ เดือน น้ํากร่อย ๓ เดือน ทะเลหลวงมีน้ําจืด ต่อปี ๖ เดือน น้ํากร่อย ๖ เดือน ส่วนทะเลสาบน้ํากร่อย ๙ เดือน น้ําจืด ๓ เดือน จึงเป็น ทะเลที่มีทั้งน้ําจืดและน้ํากร่อยทุกปีนะครับ นี่เป็นลักษณะจําเพาะจึงมีความหลากหลาย ทางชีวภาพทั้งมีพืชและสัตว์น้ําจืด พืชและสัตว์น้ํากร่อยอยู่ในพื้นที่บริเวณเดียวกัน แต่กราบเรียนท่านประธานครับ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันพื้นที่ลุ่มทะเลสาบโดยเฉพาะส่วนที่ เป็นต้นน้ําถูกบุกรุกทําลายอย่างต่อเนื่อง ไม่สามารถหยุดยั้งได้พื้นที่ที่เป็นต้นน้ํา ไม่ว่าจะเป็น อุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัดและโตนงาช้างบางส่วนก็ถูกบุกรุก เช่น บริเวณจุดกลางของป่าพัทลุง-ตรัง-สตูล ที่เขาเรียกว่าบ้านตระ ในคราวที่ท่านประธาน เป็นนายกรัฐมนตรี ผมได้ไปอ่านข้อมูลพบว่ามีคนเข้าไปอาศัยอยู่ในพื้นที่ดังกล่าวเหลือ ๒๕ ครัวเรือนแล้วครับ มีทํากินอยู่ไม่กี่ร้อยไร่ สัก ๑๐๐ กว่าไร่ แต่ว่าหลังจากนั้นมา ถูกปล่อยปละละเลย ขณะนี้ผมกราบเรียนท่านประธานว่ามีครัวเรือนเข้าไปอยู่หลายร้อย ครัวเรือนแล้ว และมีไปถางใช้เป็นพื้นที่ทํากินอยู่หลายพันไร่ ตรงนี้เป็นศูนย์กลางของป่า เป็นเสมือนหลังคาของป่าจังหวัดตรัง จังหวัดสตูล จังหวัดพัทลุง วันนี้หลังคาตรงนี้รั่วแล้วทําให้น้ําที่เป็นต้นน้ําไปสู่จังหวัดตรัง จังหวัดสตูล จังหวัดพัทลุง ขาดทั้งคุณภาพและทั้งปริมาณ เป็นสิ่งที่จะต้องกระทบอย่างใหญ่หลวงในวันข้างหน้า ป่าต้นน้ํา เหล่านี้ถูกบุกรุก ถูกยึดครอง ถูกทําลายไว้ส่วนหนึ่ง แล้วก็เป็นส่วนที่มีผลกระทบต่อแหล่งน้ํา ต่อลุ่มน้ํานี้เป็นอย่างยิ่ง

๒. การใช้น้ํา พื้นที่ที่ใช้น้ําไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ทํานา ทําสวน ทําไร่ ซึ่งเป็นตอนกลาง ของลุ่มน้ําทะเลสาบเราไม่มีระบบการใช้น้ํา ไม่มีระบบการแบ่งปันน้ําและสําคัญก็คือใช้โดยมี สารเคมี มีปุ๋ยเคมีผ่านลงมาสู่ในแม่น้ําด้วย จึงทําให้การใช้น้ําไม่มีประสิทธิภาพมากเพียงพอ เรามีอ่างเก็บน้ําตอนบนของจังหวัดมีมากพอแต่ว่าเก็บน้ําไว้ปริมาณไม่มาก โดยเฉพาะ หน้าแล้งเก็บไว้ได้นิดเดียวครับ ต่อปีอ่างเก็บน้ําในพื้นที่จังหวัดพัทลุงมีงบซ่อมแซมมากมาย แต่ว่าซ่อมแซมได้ไม่มีประสิทธิภาพเก็บน้ําไว้ในหน้าแล้งไม่ได้จึงเป็นที่น่าเสียดาย ผมอยากให้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าไปตรวจสอบการซ่อมแซมอ่างเก็บน้ําซึ่งควรจะได้มีประสิทธิภาพ เก็บน้ําเอาไว้ได้ แล้วก็ป้อนน้ําในหน้าแล้งให้กับพี่น้องประชาชน

๓. คลองส่งน้ํามีไม่เพียงพอ ที่จริงชาวบ้านต้องการคลองส่งน้ํามากนะครับ เพราะว่าเป็นการกระจายน้ําไปสู่เรือกสวนไร่นา เพราะว่าพี่น้องทั้ง ๓ จังหวัดที่อยู่ในลุ่มน้ํา ประกอบอาชีพทางการเกษตรใช้น้ําเป็นปัจจัยที่สําคัญ แต่ว่าการกระจายน้ํายังไม่มีประสิทธิภาพ มากพอ

ถัดมาแก้มลิง ไม่ว่าจะเป็นห้วย หนอง คลอง บึง แม่น้ําถูกบุกรุกและทําให้ตื้นเขิน บุกรุกไปใช้ประโยชน์เป็นการส่วนตน เป็นการส่วนตัว ออกเอกสารสิทธิไปมากมาย อย่างน่าเสียดาย และสําคัญก็คือลุ่มน้ําทะเลสาบล่างสุดเป็นทะเลสาบที่เราเรียกกันว่า ทะเลสาบสงขลา ทะเลสาบพัทลุง ทะเลสาบนครศรีธรรมราช ขณะนี้สภาพของทะเลสาบ ตื้นเขิน ท่านประธานครับ มีความลึกประมาณ ๑ เมตรเท่านั้นเอง เฉลี่ยประมาณ ๑ เมตร สามารถเดินในทะเลสาบนี้ได้ นอกจากตื้นเขินแล้วสภาพทะเลสาบมีน้ําเสีย น้ําเสียจากเมือง หาดใหญ่ เมืองสงขลาลงสู่ทะเลสาบสงขลาโดยไม่มีเครื่องบําบัด น้ําเสียจากจังหวัดพัทลุง ผ่านบ้านเรือน ผ่านเรือกสวนไร่นาที่ทําการเกษตรแบบใช้สารอินทรีย์ทําให้มีมลพิษลงมาสู่ ทะเลสาบสงขลา น้ําจากจังหวัดนครศรีธรรมราชผ่านพรุควนเคร็งซึ่งเป็นพรุที่สูญเสียสภาพไป แล้วก็ทําให้มีน้ําเสียลงมา วันนี้ลุ่มน้ําทะเลสาบอยู่ได้กับน้ําฝน ปีใดที่ฝนตกมากปริมาณน้ํามาก ปีนั้นก็จะทําให้ทะเลสาบอุดมสมบูรณ์ แต่หากปีใดที่มีความแห้งแล้งทะเลสาบก็ประหนึ่ง ที่เก็บขยะ ที่เก็บน้ําเสียให้กับคนในลุ่มทะเลสาบเท่านั้นเอง สถานการณ์จึงเป็นเช่นนั้น ขณะนี้ข้อเท็จจริง สถานการณ์จริง หลังจากที่ทะเลสาบเคยอุดมสมบูรณ์มาตั้งแต่ในอดีต ที่ผมกราบเรียนว่าเป็นศูนย์กลางทางด้านประวัติศาสตร์ ทางด้านสังคม และทางด้าน วัฒนธรรม หลังจากเราใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างไม่บันยะบันยังและเราไม่สามารถ เก็บรักษาแก้มลิงกับเราไม่สามารถป้องกันการดูแลต้นน้ําได้ทําให้สภาพของภูมิภาคนี้ ลุ่มน้ําทะเลสาบสงขลานี้มีสภาพที่เสื่อมทรุด ไม่ว่าจะเป็นทางด้านประวัติศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็น ทางด้านเศรษฐกิจ เพราะตอนนี้คนที่อยู่ลุ่มทะเลสาบเป็นคนยากจนทั้งสิ้น เป็นคนยากจน เพราะว่าพืชผลทางการเกษตรราคาตกต่ํามาอย่างยาวนานทําให้คนที่อยู่ลุ่มทะเลสาบ ซึ่งมีอาชีพทํานา มีอาชีพประมงพื้นบ้านมีความยากจน พบกับความยากจน ผมจึงกราบเรียนท่านประธานว่าสภาพของทะเลสาบจึงเปลี่ยนแปลงไปแม้แต่ทางด้านวัฒนธรรม พระอุโบสถซึ่งผมเคยเรียนกับท่านประธานตั้งแต่ต้นว่าหันหน้าไปสู่ทะเลสาบสงขลา ขณะนี้กลับมาหันหลังให้ทะเลสาบสงขลา หันหน้าให้ถนน ซึ่งเพิ่งตัดเข้ามาใหม่หลังวัด ทําให้ลุ่มทะเลสาบไม่เป็นศูนย์กลางของทุกอย่างแล้วในวันนี้ แต่เป็นที่อยู่ของคนยากจน ๑,๖๐๐,๐๐๐ คนเท่านั้นเอง ผมจึงมีข้อเสนอแนะ ผมไม่มีโอกาสได้ไปเป็นกรรมาธิการ แต่ขออนุญาตเสนอแนะว่าขอให้คณะกรรมาธิการได้รับข้อเสนอผม ดังต่อไปนี้ไป

๑. ช่วยกันปกป้องพื้นที่ต้นน้ําให้สามารถเก็บรักษาต้นน้ําที่มีความสําคัญ เอาไว้ให้ได้ โดยเฉพาะป่าบ้านตระของจังหวัดพัทลุง จังหวัดตรัง จังหวัดสตูล

๒. ให้ใช้หลักการใช้น้ํา ใช้หลักการอนุรักษ์ ใช้หลักพอเพียงของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และอย่าได้ปล่อยน้ําเสียลงสู่ทะเลสาบ ลุ่มทะเลสาบยัง จะต้องขุดให้ลึกลงเพราะความอุดมสมบูรณ์อยู่ที่ ๑.๕๐ เมตร แต่ว่าขณะนี้เฉลี่ยเพียง ๑ เมตร หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องศึกษาครับว่าทําอย่างไรให้ทะเลสาบได้ลึกลง และเกิดความอุดมสมบูรณ์ขึ้น การปล่อยสัตว์น้ําลงสู่ทะเลสาบก็มีมากมายทีเดียวนะครับ มีหลายหน่วยงานเข้าไปปล่อย แต่ว่าไปปล่อยโดยไม่มีการติดตาม ผมจึงเห็นความสําเร็จ ของบางหมู่บ้าน เขาประกาศเป็นเขตรักษาพืชพันธุ์ ห้ามล่าในหมู่บ้านนั้น ๆ หน้าหมู่บ้าน แล้วก็ปล่อยสัตว์น้ําโดยไม่ให้ประชาชนเข้าไปล่า สัตว์น้ําพอใหญ่ขึ้นก็จะออกจากพื้นที่ ให้ประชาชนล่าได้ เขาจะมีเขตรักษาพืชพันธุ์ไว้ให้สัตว์น้ําได้วางไข่ ได้อนุบาลตัวอ่อน และได้เจริญวัย พอเมื่อเจริญวัยเสร็จแล้วสัตว์น้ําก็จะออกจากพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ก็ให้ประชาชนได้จับได้

การปลูกป่า พื้นที่ลุ่มทะเลสาบ ริมทะเลสาบจะมีต้นลําพู สาคูและโกงกาง ขณะนี้แทบไม่เหลืออยู่เลย ผมอยากให้มีการรื้อฟื้นการปลูกป่า ทั้งสาคู ลําพูและโกงกาง กลับมาอีกครั้ง เพราะว่าเป็นแหล่งวางไข่ เป็นแหล่งอนุบาลตัวอ่อนสัตว์น้ํานะครับ

การตรวจยึดคืนพื้นที่ พื้นที่ทะเลสาบผมกราบเรียนครับว่ามีคนไปออก เอกสารสิทธิบางพื้นที่ถึง ๙๐๐ ไร่เจ้าเดียว เป็นพื้นที่ที่ชาวบ้านหากินอยู่ เป็นพื้นที่ ที่ใช้ประโยชน์ร่วมกัน อยู่ ๆ มีนายทุนมาออกเอกสารสิทธิ ๙๐๐ ไร่ ผมได้ต่อสู้เรื่องนี้ จนกรมที่ดินได้ยกเลิกเพิกถอนโฉนดแปลงนี้ออกไป แต่กราบเรียนครับว่ากว่าจะถึงวันที่ กรมที่ดินเพิกถอนได้ ผมเป็นคนแจ้งกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ให้ไปดําเนินการจับกุมเพราะผมเชื่อว่าตรงนี้ไม่เป็นเอกสารสิทธิ ไม่ออกเอกสารสิทธิ มาโดยชอบนะครับ แต่ว่าเจ้าหน้าที่ที่ไปจับโดนย้ายครับ โดนย้ายไปหน่วยงานอื่นหลังจาก จับเสร็จแล้ว แต่ว่าดีที่ทางดีเอสไอ (DSI) เข้ามาช่วย ดีที่ทางสื่อมวลชนเข้ามาช่วยจนทําให้ พื้นดินผืนนี้ถูกยกเลิกเอกสารสิทธินั้นไปนะครับ แล้วก็ยังมีอีกหลายที่นะครับ โดยเฉพาะ เกาะโคบก็มีการออกเอกสารสิทธิเจ้าเดียวเป็นพันไร่ก็มี ผมคิดว่าการเข้าไปเพื่อเพิกถอน เอกสารสิทธิที่มีการยึดคืนเป็นพัน ๆ ไร่ จากนายทุนก็เป็นความจําเป็นในการฟื้นฟู ลุ่มทะเลสาบแห่งนี้

การเปิดปากระวะมีคลอง ๆ หนึ่งเชื่อมต่อระหว่างอ่าวไทยกับทะเลสาบ น้ําเข้าออกเป็นปกติธรรมชาติ แต่ว่ากรมชลประทานได้ไปปิดคลองนี้ครับ ทําให้น้ําเค็ม จากอ่าวไทยไม่เข้ามาในทะเลน้อย ๕๐ ปีแล้วครับ ผมคิดว่าศึกษาทบทวนให้เปิดคลองระวะนี้ อีกครั้งหนึ่งให้น้ําเค็มได้เข้ามา ให้น้ํากร่อยแบบระบบเดิมอีกสักครั้งหนึ่ง อย่าให้ปิดโดยไม่มี น้ําเค็มเข้ามาทําให้ระบบน้ํากร่อยเกิดความเสียหายเช่นปัจจุบันนี้ ผมคิดว่าน่าจะเริ่มต้น โดยกรมชลประทานแล้วก็ศึกษานะครับ

ผมกราบเรียนท่านประธานว่าการท่องเที่ยวก็จะเป็นอนาคตหนึ่ง เหมือนที่ท่าน สาคร เกี่ยวข้อง ได้พูดว่าลุ่มน้ําของเรา การท่องเที่ยว โดยเฉพาะภาคใต้ยังเป็นอนาคต ที่สําคัญในการที่จะทําให้พื้นที่ลุ่มทะเลสาบมีความหมายมากยิ่งขึ้น ขณะนี้มีนักท่องเที่ยว เข้าไปในพื้นที่ทะเลสาบสูงมาก จังหวัดพัทลุงเป็นจังหวัดเมืองรองที่มีคนท่องเที่ยวอันดับต้น ของประเทศ ผมคิดว่าการสนับสนุนสิ่งนี้ก็จะทําให้ทะเลสาบฟื้นตัวกลับขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง

สุดท้ายการสูบน้ํากลับเข้ามาใช้ในทะเลสาบ ทะเลสาบมีพื้นที่เกือบ ๖๐๐,๐๐๐ ไร่ที่ผมกราบเรียนแล้ว แต่ว่าเก็บน้ําไว้ไม่ได้มากเพราะว่าสภาพมันตื้น แต่ว่าอย่างไรก็ตามก็มากพอที่จะสูบน้ําจากทะเลสาบกลับไปใช้ เพราะว่าเราได้ใช้น้ําแล้ว น้ําไหลลงสู่ทะเลสาบมากองอยู่ทะเลสาบ การสูบกลับไปอีกครั้งหนึ่งก็จะได้ประโยชน์ แล้วก็เป็นจริงได้เพราะหลายประเทศได้ทําแบบนี้วนน้ํากลับไปใช้ใหม่ใช้แล้วก็กลับลงมาสู่ ทะเลสาบเป็นเช่นนี้ผมคิดว่าจะทําให้เกิดประโยชน์ได้มากกว่าปล่อยทิ้งไว้ ถ้าไม่มีการฟื้นฟู ถ้าไม่มีการศึกษาและไม่มีการดําเนินการอย่างจริงจัง วันนี้ลุ่มทะเลสาบสงขลา-พัทลุง ขณะนี้ เหมือนกับเป็นที่ทิ้งน้ําเสีย เหมือนกับเป็นที่รองรับขยะของชุมชนรอบทะเลสาบเท่านั้น ผมเชื่อมั่นในคณะกรรมาธิการชุดที่จะตั้งขึ้นว่าถ้าศึกษาตามข้อเสนอที่ผมได้เสนอ ฝากท่านประธานไป ผมคิดว่าจะทําให้ทะเลสาบสงขลาสามารถฟื้นตัวได้ แม้ว่าจะ อุดมสมบูรณ์ได้ไม่เทียบเคียงกับในอดีตแต่เชื่อว่าดีขึ้น จึงกราบขอบคุณท่านประธาน ที่ได้กรุณาหยิบยกเรื่องนี้มาให้พวกเราได้อภิปรายกันในสภาเพื่อหวังว่าจะแก้ไขฟื้นฟู ลุ่มน้ําทะเลสาบสงขลา-พัทลุงต่อไปครับ กราบขอบคุณครับ