กรณ์ จาติกวณิช หารือการกำกับดูแลอุตสาหกรรมไฟฟ้า เน้นย้ำความสำคัญของการแข่งขันที่เป็นธรรม พร้อมตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของการที่ ปตท. ในฐานะรัฐวิสาหกิจผู้ผูกขาดการขายก๊าซ เข้าซื้อกิจการผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนรายใหญ่ ซึ่งอาจส่งผลต่อการลดการแข่งขันและเพิ่มค่าไฟฟ้าสำหรับประชาชน
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ ผม กรณ์ จาติกวณิช สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานครับ วันนี้ทาง กกพ. ได้มารายงานตามภาระหน้าที่ทางกฎหมาย โดยเมื่อเช้านี้ ผมก็ได้ปรึกษากับท่านประธานว่ามีความเป็นไปได้หรือไม่ที่เราจะขอให้ทาง กกพ. นั้น ได้นำเสนอรายงานประจำปีงบประมาณ ไม่ใช่เพียงแค่ปี ๒๕๖๐ ซึ่งก็เวลาล่วงมาแล้ว ๒ ปี แต่ขอให้เสนอรายงานพร้อมกันสำหรับปี ๒๕๖๑ ด้วย ซึ่งก็ได้รับแจ้งจากเจ้าหน้าที่สภาว่า รายงานประจำปี ๒๕๖๑ ยังไม่ได้มีการพิจารณาในชั้นของคณะรัฐมนตรีตามกฎหมายเลย ยังไม่สามารถนำเสนอเพื่อให้สภาของเราพิจารณาได้ แต่ก็ได้รับแจ้งโดยท่านประธาน เมื่อสักครู่ว่ารายงานปี ๒๕๖๐ ได้มีการพิจารณาและอนุมัติโดยคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๗ เมษายน ปี ๒๕๖๒ ซึ่ง ณ วันที่ ครม. ได้พิจารณางบปี ๒๕๖๐ พูดง่าย ๆ ก็คือรายงาน ปี ๒๕๖๑ ก็ออกมาแล้วเหมือนกัน จริง ๆ ก็คืออยากที่จะฝากเรียนทาง กกพ. ว่าเพื่อที่จะ ยกระดับประสิทธิภาพในการทำงานทั้ง กกพ. แล้วก็ของทั้งพวกเราที่อยู่ในสภา ถ้าเป็นไปได้ เมื่อต้นปีนี้ถ้าท่านสามารถที่จะนำเสนอให้ ครม. พิจารณารายงานทั้ง ๒ ปีพร้อมกัน วันนี้เราก็น่าจะสามารถพิจารณาพร้อมกันได้ มิฉะนั้นเดี๋ยวก็ต้องรออีก ๑ ปี กว่าที่จะได้รับ การพิจารณารายงานที่จริง ๆ เสร็จมาแล้วก็ปีกว่าแล้วเสียเวลาเป็นอย่างยิ่ง แต่อย่างไร ก็แล้วแต่วันนี้ก็ถือเป็นโอกาสที่ดีที่จะได้มีการพูดคุยกันเกี่ยวกับการทำงานของ กกพ. ซึ่งก็อยากจะเรียนท่านประธานว่า ผมเองก็ได้มีโอกาสได้เข้าพบกับท่านประธาน แล้วก็คณะกรรมการ ในเรื่องที่มีผลต่อประโยชน์ของพี่น้องประชาชนในฐานะผู้ใช้ไฟ แล้วก็ได้รับการพิจารณาโดย กกพ. แต่ทำให้ผมเองก็ยังมีประเด็นคำถามอยากที่จะตั้งให้กับ ท่านประธาน และผู้ที่มาชี้แจงได้มีโอกาสได้ชี้แจงให้พวกเราที่เป็น ส.ส. แล้วก็ผ่านพวกเรา ไปสู่พี่น้องประชาชนถึงบทบาทหน้าที่ของท่านในการที่จะกำกับดูแลอุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้า ซึ่งเป้าหมายวัตถุประสงค์สุดท้าย หรือเป้าหมายวัตถุประสงค์ที่สำคัญที่สุด ก็คือการดูแล ให้มีความมั่นคงในแง่ของการเข้าถึงพลังงานไฟฟ้า แล้วที่สำคัญก็คือมีต้นทุนหรือค่าใช้จ่าย การใช้ไฟโดยพี่น้องประชาชนที่ต่ำที่สุดที่เป็นไปได้โดยไม่มีผลกระทบต่อความมั่นคง เมื่อเป็นเช่นนั้นหนึ่งในประเด็นที่มีความสำคัญมากที่สุด ก็คือเรื่องของการแข่งขัน ในอุตสาหกรรมการผลิตไฟฟ้าที่ต้องเป็นการแข่งขันที่เป็นธรรมโปร่งใส แล้วก็นำมาซึ่งผลตอบแทนหรือว่าค่าไฟที่ต่ำที่สุดให้กับพี่น้องประชาชน ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ผม เมื่อปี ๒๕๖๑ ได้เข้ายื่นร้องเรียนต่อ กกพ. เรื่องหนึ่งที่มีความสำคัญต่อโครงสร้างการแข่งขัน การผลิตไฟฟ้าในประเทศของเรา จากกรณีที่มีบริษัทในเครือของทาง ปตท. ก็คือจีพีเอสซี (GPSC) ณ วันนั้นมีแผนที่จะเข้าซื้อกิจการที่เป็นของผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนที่จดทะเบียนในตลาด หลักทรัพย์อีกเจ้าหนึ่ง คือบริษัท โกลว์ พลังงาน จำกัด (มหาชน) ต้องขออนุญาตเอ่ยนาม ทั้ง ๒ บริษัท บริษัท โกลว์ พลังงาน จำกัด (มหาชน) ในกรณีนั้นมีผู้ถือหุ้นใหญ่เป็นต่างชาติ ถือหุ้นอยู่ประมาณ ๖๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ โดยที่จีพีเอสซี (GPSC) ได้เสนอที่จะซื้อหุ้นจาก ผู้ถือหุ้นใหญ่นั้นเพื่อที่จะเข้าไปครอบงำกิจการของบริษัท โกลว์ พลังงาน จำกัด (มหาชน) โดยที่ตามกฎของ กลต. เมื่อเข้าไปซื้อหุ้นเกิน ๕๐ เปอร์เซ็นต์แล้ว จีพีเอสซี (GPSC) ก็มีความจำเป็น ตามกฎหมายที่จะต้องประกาศรับซื้อหุ้นส่วนที่เหลือให้ครบ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ด้วยอีกต่างหาก เบ็ดเสร็จโดยสรุปก็คือจีพีเอสซี (GPSC) ซึ่งเป็นบริษัทลูกของ ปตท.จะเข้าไปครอบงำกิจการ ของบริษัทที่เป็นบริษัทคู่แข่งผลิตไฟฟ้าของเอกชนอีกเจ้าหนึ่งคือ บริษัท โกลว์ พลังงาน จำกัด (มหาชน) ผมเห็นว่าการที่บริษัทในเครือของ ปตท. จะเข้าไปซื้อกิจการของคู่แข่งเป็นการลดการ แข่งขันอย่างชัดเจนทั้ง ๒ เจ้าเป็นผู้ผลิตไฟฟ้ารายใหญ่ของประเทศ ซึ่งถ้ามีการ ควบรวมกันลักษณะนี้จะส่งผลกระทบให้การแข่งขันในอุตสาหกรรมการผลิตไฟฟ้านั้นลดลง สุดท้ายแล้วก็จะส่งผลต่อต้นทุนค่าไฟของพี่น้องประชาชนที่จะสูงขึ้นตามลักษณะของทุก ๆ ธุรกิจ ไม่มีการแข่งขันผู้เสียประโยชน์ก็มักจะเป็นประชาชนในฐานะผู้บริโภคในทุกกรณี ในกรณีนี้มันมี ประเด็นที่เป็นนัยสำคัญมากเป็นกรณีพิเศษก็เพราะ ปตท. นั้นเป็นรัฐวิสาหกิจด้วย เพราะฉะนั้น ในมุมมองของผม อันดับแรก ปตท. เป็นรัฐวิสาหกิจที่ผูกขาดทางด้านของการขายแก๊ส และแก๊สก็เป็นเชื้อเพลิงสำคัญเชื้อเพลิงหลักเลยของการผลิตไฟฟ้าในอุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้า ในประเทศไทย กล่าวได้ว่า ๗๐ เปอร์เซ็นต์ของไฟฟ้าทั้งหมดของเราผลิตจากการเผาแก๊ส เพราะฉะนั้นยิ่งไม่มีความเหมาะสมที่บริษัทของรัฐที่เป็นรัฐวิสาหกิจผูกขาดแต่ผู้เดียวในการ ขายแก๊ส คือพูดง่าย ๆ บริษัทผลิตไฟฟ้าทุกบริษัท โรงผลิตไฟฟ้าทุกโรงต้องซื้อแก๊สจาก ปตท. แต่ผู้เดียว ยิ่งไม่มีความเหมาะสมที่บริษัทที่ผูกขาดการขายแก๊สจะลงไปทำธุรกิจปั่นไฟแข่งกับ ลูกค้าของตนเอง เพื่อนสมาชิกคงนึกภาพออกนะครับว่ามันสุ่มเสี่ยงต่อความขัดแย้งในแง่ ของผลประโยชน์ระหว่าง ปตท. ในฐานะผู้ผูกขาดการขายแก๊สกับบริษัทผลิตไฟฟ้าทุกบริษัท รวมถึงบริษัทที่เป็นคู่แข่งของจีพีเอสซี (GPSC) ซึ่งเป็นบริษัทผลิตไฟฟ้าที่เป็นบริษัทลูกของ ปตท. ด้วย แล้วจะส่งผลอย่างไรต่อความเป็นธรรมในแง่ของการแข่งขันระหว่างผู้ผลิตไฟฟ้าด้วยกัน เพราะฉะนั้นความเหมาะสมที่ ปตท. ลงไปผลิตไฟฟ้าแต่แรกนั้น ผมมองว่าไม่มี ขัดต่อพันธกิจ ของ ปตท. แต่แรก ถ้าบอกว่าเพื่อความมั่นคงในระบบการผลิตไฟฟ้าของประเทศเรา ก็มีรัฐวิสาหกิจที่ดูแลเรื่องของการผลิตไฟฟ้าอยู่แล้วคือ กฟผ. ทำไมถึงต้องมี ๒ รัฐวิสาหกิจ ลงมาทำธุรกิจผลิตไฟฟ้า กฟผ. ไม่ดีพอหรืออย่างไร กฟผ. บกพร่องอย่างไร เราถึงจำเป็นต้อง มีนโยบายให้อีกหนึ่งรัฐวิสาหกิจในกรณีนี้คือ ปตท. ลงไปทำธุรกิจนี้ เพราะฉะนั้นในส่วนของ ตรงนี้ผมมองว่ามันเป็นหน้าที่ของฝ่ายกำกับคือ กกพ. ที่จะมีจุดยืนที่ชัดเจนว่าอะไรควร อะไรไม่ควรในการสร้างบรรยากาศการแข่งขันที่เป็นธรรม แล้วสุดท้ายเป็นประโยชน์สูงสุด ของพี่น้องประชาชน เอาละครับ เมื่อ ปตท. ล้ำเข้ามาในอุตสาหกรรมการผลิตไฟฟ้าแล้ว ด้วยการจัดตั้งจีพีเอสซี (GPSC) คราวนี้กำลังจะก้าวล้ำลึกลงไปอีกระดับหนึ่งในการครอบงำ อุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้าทางด้านนี้ด้วยการซื้อบริษัท โกลว์ พลังงาน จำกัด (มหาชน) ตามที่ผมได้กล่าวไว้ ผมจึงเข้าไปยื่นร้องเรียนต่อคณะกรรมการ ก็ได้รับการพิจารณาเป็นอย่างดี โดยในชั้นแรกทางคณะกรรมการก็ได้มีมติเป็นเอกฉันท์บอกว่าคำร้องของผม แล้วไม่ใช่เพียงแค่ ผมแต่ผู้เดียว บริษัทที่เป็นผู้ใช้ไฟฟ้าที่เป็นอุตสาหกรรมในมาบตาพุด ซึ่งเป็นบริเวณจัดตั้งโรงไฟฟ้าของทั้งบริษัท โกลว์ และบริษัท จีพีเอสซี (GPSC) นั้นก็ได้มี หนังสือร้องเรียนถึง กกพ. ด้วย รวมกัน ๑๐ กว่าบริษัท บอกว่าถ้าปล่อยให้เครือ ปตท. มาซื้อบริษัท โกลว์ จะทำให้เครือ ปตท. ผูกขาดในฐานะผู้ผลิตไฟฟ้าแต่ผู้เดียวในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด ซึ่งเขามองว่าเขาเสียเปรียบแน่นอน เพราะอะไร เพราะกลุ่มบริษัทที่ยื่นร้องเรียนเป็นบริษัท ที่อยู่ในอุตสาหกรรมปิโตรเคมีอีกต่างหาก ก็คือเป็นคู่แข่งกับ ปตท. บริษัทแม่ของบริษัท จีพีเอสซี (GPSC) โดยตรง เพราะฉะนั้นเขากำลังบอกว่า กกพ. กำลังจะอนุมัติให้บริษัทลูกของคู่แข่ง เขามาผูกขาดในฐานะผู้ผลิตและจำหน่ายไฟฟ้าที่เขาถูกบังคับต้องซื้อเพราะเขาอยู่ในบริเวณ นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดเขาจึงยื่นร้องเรียน ผมก็ยื่นร้องเรียน กกพ. ในชั้นแรกได้พิจารณา มีมติเป็นเอกฉันท์ไม่เห็นด้วย คือพูดง่าย ๆ ไม่อนุมัติให้บริษัทในเครือของ ปตท. ซื้อบริษัท โกลว์ ก็คือพูดง่าย ๆ ให้ดีล (Deal) นั้นล้มไป ก็เฮกันครับ มีความรู้สึกว่านาน ๆ ทีจะเห็นมีองค์กร ที่ถือว่าเป็นองค์กรอิสระทำหน้าที่เต็มภาคภูมิในการปกป้องผลประโยชน์ของพี่น้องประชาชน ในกรณีนี้โดยการรักษาให้มีการแข่งขันในระดับที่เป็นผลบวกต่อประชาชนในฐานะผู้ใช้บริการ หลังจากนั้นก็มีการอุทธรณ์ กกพ. ก็ยืนยันอีกครั้งหนึ่งตามมติเดิมว่าไม่อนุมัติให้ ปตท. เข้ามา ซื้อบริษัท โกลว์ แต่หลังจากนั้นครับท่านประธานเกิดอะไรขึ้นไม่ทราบเวลาผ่านไปไม่กี่เดือน มีการยื่นเรื่องใหม่เข้าไปที่ กกพ. โดยเครือของผู้ซื้อ และครั้งนี้ กกพ. ได้อนุมัติครับ กลับลำมติ ที่เคยเป็นเอกฉันท์อนุมัติให้บริษัทในเครือของ ปตท. เข้ามาซื้อบริษัทผลิตไฟฟ้าโกลว์ได้ โดยกำหนดเงื่อนไขไว้สวยหรู ๑๒ ข้อ สำคัญที่สุดมีอยู่ข้อเดียว ข้อนั้นก็คือมีเงื่อนไขว่า ก่อนที่ ปตท. จะเข้าไปซื้อบริษัท โกลว์ บริษัท โกลว์ต้องขายโรงไฟฟ้าออกมา ๑ โรง เพื่อให้ ดูเหมือนว่ายังมีคนอื่นนะเขาผลิตไฟฟ้าอยู่มาบตาพุดไม่ได้ผูกขาด ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์เหมือนกับ แผนเดิมที่เคยเสนอไว้ แต่ตามข้อเท็จจริงใคร ๆ ที่อยู่ในวงการก็รู้ดีว่ามันปาหี่ เพราะโรงไฟฟ้า ที่ถูกบังคับให้ขายออกมามันเป็นโรงกระติ๊ดเดียวเล็กนิดเดียว เรียกว่าเอสพีพี ๑ (SPP1) ถ้านับรวมกำลังผลิตของโรงไฟฟ้าที่ กกพ. มีเงื่อนไขว่าบริษัท โกลว์ ต้องขายออกมาก่อนที่จะ ขายตัวเองให้กับ ปตท. ได้ มีกำลังการผลิตเพียงแค่ไม่ถึง ๕ เปอร์เซ็นต์ของกำลังการผลิต ของบริษัท โกลว์ และถ้านับเป็นกำลังการผลิตของโรงไฟฟ้าในพื้นที่มาบตาพุดโดยรวมมีกำลัง การผลิตเพียงแค่ประมาณ ๒ เปอร์เซ็นต์เศษ ๆ ไม่ได้มีผลเลยต่อการรักษาระดับการแข่งขัน คือถ้าวัตถุประสงค์แต่เดิม เหตุผลเดิมที่ไม่อนุมัติเพราะกลัวว่าจะผูกขาดไม่มีการแข่งขัน มาเทียบกับตอนที่กลับลำอนุมัติและบอกว่าตอนนี้มีการแข่งขันแล้ว จริง ๆ สภาพความเป็นจริง มันต่างกันนิดเดียว ก็คือมีโรงไฟฟ้าเล็ก ๆ ที่ถูกแยกออกมา มีกำลังการผลิตประมาณ ๒-๓ เปอร์เซ็นต์ของกำลังการผลิตทั้งหมดในพื้นที่และบอกว่าตอนนี้ภาพการเปลี่ยนไปแล้ว อนุมัติได้ มันฟังไม่ขึ้นครับ