วิรัช พันธุมะผล หารือเกี่ยวกับการปฏิรูประบบยุติธรรม โดยเน้นการปรับปรุงองค์กรตำรวจให้มีคณะกรรมการตำรวจจากการเลือกตั้งเพื่อเพิ่มความเป็นอิสระ พร้อมชี้แจงกลไกการสั่งคดีของอัยการและศาล รวมถึงสิทธิของผู้เสียหายในการดำเนินคดีต่อแม้อัยการจะสั่งไม่ฟ้อง
เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ผม นายวิรัช พันธุมะผล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ เผอิญชีวิตผมเป็นอัยการมา ฉะนั้นผมคิดว่าน่าจะรู้เรื่องอัยการไม่น้อยนอกจากท่านถาวร ขออนุญาตเอ่ยชื่อครับซึ่งเป็นอัยการด้วยกัน ผมเรียนว่าองค์กรอัยการนี้เรามีคณะกรรมการ ข้าราชการอัยการซึ่งมาจากการเลือกตั้งรวมถึงประธานคณะกรรมการข้าราชการอัยการ ก็มาจากการเลือกตั้งเรามีการดูแลซึ่งกันและกันอย่างเข้มงวด ถ้าคนใดทำผิดคนนั้นออกทันที ไม่มีการเลี้ยงดูอย่างผิด ๆ ผมยืนยันว่าระบบอัยการเป็นระบบที่ผมว่าพอ ๆ กับศาล ศาลท่าน ก็มีคณะกรรมการข้าราชการตุลาการ ซึ่งขณะนี้ผมได้เสนอร่างพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ เพื่อให้ตำรวจมีคณะกรรมการตำรวจที่มาจากการเลือกตั้งอย่างแท้จริงไม่อิงนักการเมือง และมีคณะกรรมการตำรวจที่สามารถแต่งตั้งโยกย้ายและควบคุมตำรวจกันเองได้ ผมเชื่อว่า ถ้ากระบวนการยุติธรรมเริ่มจากตำรวจที่รับการแต่งตั้งโยกย้ายโดยไม่ต้องใช้เงินไม่ได้วิ่งเต้น ไม่ต้องเสียใต้โต๊ะให้เจ้านาย ผมเชื่อว่าเราจะมีพนักงานสอบสวนที่ดีมีคุณธรรมและผมยืนยัน ว่าอัยการก็เป็นส่วนหนึ่งที่มีพนักงานอัยการที่มีคุณธรรมและทำงานด้วยความซื่อสัตย์สุจริต ผมยืนยันว่าอาจจะมีบ้างคนที่ไม่ดีแต่ว่าเรามีคณะกรรมการอัยการ ซึ่งจะกลั่นกรองเดี๋ยวผมจะ พูดต่อไปว่าเราดูแลอย่างไร การสั่งสำนวนเป็นอย่างไร เอาล่ะทีนี้ผมพูดถึงองค์กรอัยการ ตำรวจ และศาลแล้ว ทั้ง ๓ องค์กรผมเชื่อว่ายังเป็นห่วงองค์กรตำรวจ ถ้าท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และรัฐบาลเห็นด้วยกับร่างพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติที่ผมเสนอให้มี ก.ตร. ที่มาจาก เลือกตั้งแล้วผมเชื่อว่าตำรวจจะดีขึ้นกว่านี้ครับ เอาล่ะทีนี้ผมมาพูดถึงคดีอาญามีอยู่ ๒ อย่าง ๑. คดีอาญาต่อแผ่นดิน ๒. คดีอาญาทั่วไป ผมอธิบายคดีอาญาต่อแผ่นดินก่อน ถ้าคดีอาญา ต่อแผ่นดินอัยการผมจะแยกอีกแล้ว ในกรุงเทพฯ กับในต่างจังหวัด สมัยก่อนโน้นต่างจังหวัด ถ้าอัยการจังหวัดสั่งไม่ฟ้อง สำนวนต้องส่งให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นคนพิจารณาครับว่า จะเห็นชอบด้วยหรือไม่ ถ้าผู้ว่าราชการจังหวัดไม่เห็นชอบด้วย มีความเห็นแย้งกับอัยการจังหวัดก็ต้องส่งสำนวนมาให้อัยการสูงสุดเป็นคนพิจารณา ท่านอย่า คิดว่าอัยการสูงสุดเป็นคนเดียวพิจารณา ไมใช่นะครับ เขามีสำนักอัยการคดีอัยการสูงสุด ซึ่งจะกลั่นกรองงาน ไม่ใช่มีคน ๒ คน มีแบ่งเป็นภาค ๆ ออกไป มีหลายกองครับ เขาจะเอา สำนวนมาตรวจกัน เอาสำนวนมาอ่านกัน ในฐานะที่ผมเป็นอัยการเขาเอาสำนวนมาอ่านว่า สำนวนนี่มันบกพร่องตรงไหน ผิดตรงไหน ควรสั่งฟ้องหรือควรสั่งไม่ฟ้อง แล้วอัยการสูงสุดก็จะ มีความเห็นเด็ดขาดจะสั่งฟ้องหรือไม่สั่งฟ้อง นี่คือสำนวนคดีในกรุงเทพฯ ถ้าในต่างจังหวัด ถ้าในกรุงเทพฯ อัยการจะสั่งไม่ฟ้องนี่อัยการคนหนึ่งไม่ใช่สั่งไม่ฟ้องนะครับ จะมีอัยการผู้ช่วย รองหัวหน้ากอง หัวหน้ากอง รองอธิบดี อธิบดีอัยการจะสั่งเป็นขั้น ๆ ตั้งหลายคน ไม่ใช่ คนเดียวนะครับท่านต้องเข้าใจตามนี้ และถ้าเมื่ออัยการสั่งไม่ฟ้องแล้วต้องส่งสำนวนไปให้ ที่ ผบ.ตร. ในกรุงเทพฯ ผบ.ตร. ไม่ใช่ว่าอยู่ ๆ ท่านก็มาสั่งเอง ไม่ใช่นะครับ ท่านที่เป็นตำรวจ อยู่ที่นี่ท่านวิษณุท่านเคยอยู่กับกองบัญชาการ เวลาอัยการสั่งไม่ฟ้องในกรุงเทพฯ ไปที่กองคดี เรื่องใหญ่เลยครับ เขาจะมีกองคดีที่มาพิจารณาสำนวน บางทีสั่งไม่ฟ้องไปอยู่ที่กองคดีเป็น ๖ เดือน เพราะสำนวนมันเยอะก็ต้องเรียงคิวกันที่จะสั่งนะครับ แต่เดี๋ยวนี้เปลี่ยนคลื่นนิดหนึ่ง คือในต่างจังหวัด ในต่างจังหวัดก่อนโน้นเสนอผู้ว่าถ้าอัยการจังหวัดสั่งไม่ฟ้องแต่เดี๋ยวนี้ต้อง เสนอผู้บัญชาการตำรวจภาคซึ่งเรามีตำรวจ ๙ ภาคเท่าที่ผมจำได้ หรือ ๑๑ ผมจำไม่ได้แล้ว ทีนี้ พลตำรวจโท วิษณุ ขอเอ่ยชื่อท่าน ท่านบอกท่านเคยอยู่กองบัญชาการ คดีตั้ง ๘ จังหวัด มา ๑ กองบัญชาการ ต้องมีตำรวจที่เขาต้องเอานักกฎหมายที่เป็นตำรวจจบ น.บ. น.บ.ท. คือนิติศาสตร์บัณฑิตและเนติบัณฑิตมาสุมหัวกัน มานั่งอ่านสำนวนกัน แล้วจะมีความเห็นแย้ง หรือว่าจะเห็นด้วย ท่านอย่าไปคิดว่าเขาจะมี ตำรวจสั่งไม่ฟ้องแล้วอัยการสั่งไม่ฟ้องแล้ว กองบัญชาการจะมา ไม่ใช่ครับ ผมเชื่อว่ามันเยอะจนไปอ่านอย่างนั้นไม่ได้ล่ะครับ สำนวน มันเยอะครับ เดี๋ยวลองให้พรรคเสรีรวมไทยถ้าท่านจะพูดท่าน พลตำรวจโท วิษณุ เมื่อวาน ก็คุยกับผม ทีนี้นี่คือคดีความผิดต่อแผ่นดิน ยังลืมไปว่าถ้ากองบัญชาการตำรวจไม่เห็นด้วย กับอัยการจังหวัดต้องส่งสำนวนมาให้อัยการสูงสุดอีกเหมือนกัน แต่ท่านครับ อัยการจังหวัด ไม่ใช่ว่าอัยการจังหวัดสั่งครับ เรามีอธิบดีอัยการเขต ถ้าคดีที่เป็นคดีอุกฉกรรจ์ถ้าสั่งสำนวนนี้ ต้องเรียนอธิบดีอัยการเขตตรวจอีกครั้งหนึ่ง นี่คือคดีผมเล่าว่านี่เป็นความผิดต่อแผ่นดินครับ แต่ถ้าเป็นความผิดที่ประชาชนทั่วไปเป็นผู้เสียหาย ผู้เสียหายแม้ว่าอัยการจังหวัดจะสั่งไม่ฟ้อง ผู้เสียหายก็ยังมีสิทธิฟ้องอยู่ สามารถฟ้องร้องดำเนินคดีอาญาได้ เพราะฉะนั้นท่านไม่ต้องห่วง ว่าผู้เสียหายจะเสียหายท่านอย่าลืมนอกจากนี้ต่างจังหวัดเรามีอัยการจังหวัดฝ่ายคดีคุ้มครอง สิทธิเสรีภาพของประชาชน ยังมีทนายความอาสาที่จะเป็นคนฟ้องให้ในกรณีที่ความผิดต่อ ส่วนตัวที่อัยการสั่งไม่ฟ้อง นี่คือระบบที่มีการคานกัน แต่ว่าในที่สรุปของคณะกรรมาธิการ การกฎหมายที่บอกว่าจะให้มีตั้งทีมเล็ก ๆ ทีมของปลัดจังหวัด ทีมของตำรวจในจังหวัด มาตรวจ ผมว่าแล้วท่านจะเอาคนที่ไหนมาครับ ไปเพิ่มภาระ ขณะนี้กองบัญชาการตำรวจภาค ไม่รู้จักกับอัยการจังหวัดหรอกเพราะว่าคดีมันมาเยอะเหลือเกิน ต้องมีหลายหน่วยที่จะมา จังหวัดแต่ละจังหวัดคดีเข้ามาเยอะ ผมเรียนท่านนะครับ ท่านผู้แทนราษฎรที่เคารพท่านจะ เห็นว่าสำนวนปกขาว สำนวนปกขาวคือสำนวนที่ตำรวจสั่งไม่ฟ้องเป็นตั้งเลยแต่ละจังหวัด แล้วผมเรียนท่านว่าผมกำลังเสนอร่างพระราชบัญญัติแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา ความอาญา ทำไมละครับ คดีที่สั่งไม่ฟ้องนี่ผมมีสถิติมาแล้วครับ เมื่อวันที่ร่างพระราชบัญญัติ แก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาเข้าสภา ผมจะแสดงให้ท่าน ส.ส. ดูว่าสำนวน ที่ตำรวจจับมาแล้วสั่งไม่ฟ้องกี่เปอร์เซ็นต์ ส่งมาอัยการอัยการสั่งไม่ฟ้องกี่เปอร์เซ็นต์ ที่ตำรวจ สั่งฟ้องแล้วอัยการสั่งไม่ฟ้องกี่เปอร์เซ็นต์ สั่งฟ้องกี่เปอร์เซ็นต์ สำนวนที่อัยการสั่งฟ้องต่อศาล แล้วศาลพิพากษายกฟ้องกี่เปอร์เซ็นต์ ศาลลงโทษกี่เปอร์เซ็นต์ นี่คือเหตุผลที่ทำไมผมเสนอ ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาให้ตำรวจ อัยการ ศาล ให้ทุกคนได้สิทธิประกันตัวเองโดยไม่ต้องมีหลักทรัพย์ประกันตัว ยกเว้นเป็นคดีอุกฉกรรจ์ คดีที่มีโทษหนัก ๆ ถ้าเป็นคดีทั่วไปให้ประกันตัวเองโดยห้ามเอาเข้าห้องขัง เพราะจะเอา ผู้ต้องหาซึ่งบางทีเป็นความผิดซึ่งไม่มีปัญหาอะไรเอาไปเข้าห้องขัง เอาเข้าไปในเรือนจำ แทนที่ จะทำให้คนนั้นเป็นคนดีกลับทำให้คนนั้นเป็นคนไม่ดี และจะต้องเสียเงินเสียทองในการเช่า หลักทรัพย์ประกันตัว ท่าน ส.ส. ทั้งหลายที่นั่งอยู่ตรงนี้ท่านต้องเสียค่าประกันตัวทั้งนั้น ท่านต้องเสียค่าประกันตัวให้ประชาชน ซึ่งบางทีเป็นเรื่องที่ไม่ควรจะต้องเสียค่าเช่าหลักทรัพย์ มาประกันตัวหรอก หรือแม้แต่จะต้องไปจ้างบริษัทประกันภัยมายื่นประกันตัว แล้วจริง ๆ ท่านรู้ไหมการจ้างบริษัทประกันภัยนี่ ๑. ต้องเสียเงิน ๒. ยังต้องหาผู้ค้ำประกันไปค้ำประกัน กับบริษัทประกันภัย นี่คือเหตุผลเยอะแยะที่ผมจะแก้กฎหมาย ๒ ตัวให้พี่น้องประชาชน ผมวิงวอนรัฐบาลช่วยเอากฎหมาย พ.ร.บ. ตำรวจแห่งชาติ ที่แก้ไขให้มีคณะกรรมการตำรวจ ที่มีอำนาจแต่งตั้งโยกย้ายเข้าสู่สภาเร็ว ๆ แล้วก็อนุมัติ แล้วอีกอันหนึ่งคือพระราชบัญญัติ แก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาที่จะให้ประชาชนทุกคนสามารถมีการประกัน ตัวเองโดยใช้ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของตนเอง ยกเว้นคดีอุกฉกรรจ์ นี่คือวิธีการแก้ปัญหา ให้ความเป็นธรรมกับประชาชน เพราะฉะนั้นผมจึงกราบเรียนท่านประธานว่าสิ่งเหล่านี้ เป็นสิ่งที่เราต้องแก้ไข ผมมีโอกาสมาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผมก็ปวารณาตัวว่าจะทำ เพื่อประชาชน ขอบพระคุณที่ประธานให้โอกาสผมได้พูดครับ ขอบพระคุณครับ