ท่านประธานที่เคารพ ผม นายณัฐวุฒิ บัวประทุม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ คนจังหวัดอ่างทองนะครับ ผมขออนุญาตที่จะอภิปรายสนับสนุนญัตติขอให้มีการตั้ง คณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อศึกษาแนวทางในการแก้ปัญหาการค้างชำระหนี้กองทุนเงิน ให้กู้ยืมเพื่อการศึกษาหรือที่เราเรียกกันว่า กยศ. พร้อมแนวทางในการปรับปรุงระบบและ เงื่อนไขการชำระหนี้ที่มีประสิทธิภาพที่เสนอโดย ดอกเตอร์วิโรจน์ ลักขณาอดิศร แล้วก็สนับสนุนในญัตติของท่านอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นของคุณหมอเพชรดาว โต๊ะมีนา รวมถึง ท่านธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ ซึ่งผมคิดว่าเป็นทุก ๆ ประเด็นที่มีความสำคัญครับ
ท่านประธานครับ ส.ส. พรรคอนาคตใหม่ทุกคนที่ขึ้นอภิปรายในวันนี้ต่างล้วน มีความเกี่ยวข้องกับกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา บางท่านเป็นลูกหนี้โดยตรง บางท่านได้รับผลประโยชน์จากการที่กองทุนนี้ทำให้เขาเข้าถึงสิทธิ ผมเองเป็นหนึ่งในผู้ที่ได้รับ ผลกระทบจากกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษาฉบับนี้ครับ แต่ผมไม่ใช่ลูกหนี้ เพียงแต่ว่า ในฐานะที่ผมมีครอบครัว มีภรรยา ภรรยาเป็นคนบ้านเดียวกับท่าน ส.ส. ก่อนหน้านี้ที่เพิ่ง อภิปรายไปครับ เป็นคนมาจากต่างจังหวัด อยู่ในเขตพื้นที่อำเภอภูกามยาว จังหวัดพะเยา มีความยากลำบาก ความยากจนครับ เป็นธรรมดาของพี่น้องประชาชน แต่เมื่อภรรยากู้หนี้มาเป็นนักศึกษาเรียนจนจบรับราชการ พอต้องแสดงบัญชีทรัพย์สิน มีสื่อมวลชนบางสำนักไปบอกว่าผมมีทรัพย์สินอยู่ประมาณหนึ่ง แต่ทำไมไม่ชำระหนี้ กยศ. ทั้ง ๆ ที่ผมมีการชำระ ครอบครัวผมชำระมาโดยตลอด ท่านเห็นหรือไม่ครับว่าการที่ใคร คนใดคนหนึ่งตกเป็นหนี้ กยศ. ทั้งที่เขามีความรับผิดชอบในการชำระ กลับพยายามทำให้ สังคมมองเห็นว่าเขากลายเป็นผู้ไม่รับผิดชอบต่อสังคม ผมคิดว่านี่คือความไม่เป็นธรรม ของระบบที่เราเรียกว่าการใช้หนี้เงินกู้ กยศ. ซึ่งมิใช่ความผิดของ กยศ. แต่เป็นความผิด ของคนบางคนหรือสื่อบางสำนักที่พยายามจะทำลายความน่าเชื่อถือหรือน้ำหนักของพวกเรา ที่เข้ามาอาสารับใช้พี่น้องประชาชนและเป็นปากเสียงแทนคนยากคนจนที่แท้จริงครับ ท่านประธาน แต่อย่างไรก็ตามญัตติที่ท่านอาจารย์วิโรจน์เสนอนั้นผมคิดว่ามีนัยที่แตกต่าง จากเพื่อนสมาชิกท่านอื่นอย่างน้อยที่สุด ๒ ประการด้วยกัน
ประการแรก สิ่งที่พรรคอนาคตใหม่เสนอคือการปรับปรุงเรื่องของระบบ การกู้ยืมทั้งระบบครับ และเอาเข้าจริง ๆ เราพูดถึงว่าสิ่งเหล่านี้ไม่ใช่แค่การปรับปรุงระบบ ของคำว่า การกู้ยืม แต่มันควรเป็นสิทธิ ควรเป็นกองทุนที่สนับสนุนการเข้าถึงการศึกษา ถึงแม้วันนี้เราจะมีกองทุนอีกกองทุนหนึ่งที่เรียกว่ากองทุนเพื่อโอกาสและความเสมอภาค ทางการศึกษาก็แล้วแต่
อีกเงื่อนไขหนึ่งที่อาจารย์ดอกเตอร์วิโรจน์เสนอคือเงื่อนไขการชำระหนี้ สำหรับลูกหนี้ที่มีอยู่นั้นจำเป็นต้องมีความเปลี่ยนแปลงไปครับ แม้ว่าวันนี้สถานะของการ ชำระหนี้ของเขาจะเป็นอย่างไรก็แล้วแต่ อย่างไรก็ตามต้องขออนุญาตที่จะขอบคุณ ท่านประธานรัฐสภา ท่านอดีตนายกรัฐมนตรี ชวน หลีกภัย ที่ท่านได้ก่อกำเนิดโครงการนี้ ในปี ๒๕๓๘ ผมคิดว่านี่เป็นสิ่งที่เป็นหนึ่งในคุณูปการที่ท่านได้วางรากฐานให้กับสังคมไทย ไม่ว่าเรื่องอื่น ๆ นั้นเราจะเห็นด้วยหรือไม่ก็ตาม ด้วยเหตุผลที่ผมจำเป็นต้องพูดถึง การปรับปรุงระบบและเงื่อนไขของการชำระหนี้ผมมีอยู่ ๓ ประเด็นใหญ่ ๆ ที่จะต้อง เท้าความและชี้ให้เห็นถึงความเป็นมาเป็นไป ชี้ให้เห็นถึงการปรับปรุงเงื่อนไขและนำไปสู่ การเสนอในกรณีที่อาจจะมีการตั้งคณะกรรมาธิการในอนาคตต่อไปครับ
ในประการที่ ๑ ผมจบมาจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นศิษย์เก่าโครงการ ช้างเผือก โครงการนี้เกิดขึ้นโดยดำริของท่านศาสตราจารย์ดอกเตอร์ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ท่านเขียนบทความไว้บทความหนึ่งเป็นบทความสั้น ๆ ผมเชื่อว่าท่านสมาชิกจำนวนมากก็เคย ได้อ่าน เรียกว่าคุณภาพชีวิต ปฏิทินแห่งความหวังจากครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน ผมคิดว่า นี่คือบทสังเคราะห์สังคมไทยสั้น ๆ เป็นบทสังเคราะห์ให้เห็นว่าสำหรับชีวิตใครคนใดคนหนึ่งนั้น เราไม่ได้ต้องการโอกาส เราไม่ได้ต้องการโอกาสของการแสวงอำนาจ เราไม่ได้ต้องการโอกาส ของการมีเกียรติยศ แต่มันคือโอกาสของการใช้ชีวิตเช่นคนธรรมดา ท่านอาจารย์ป๋วยเขียนไว้ ตอนหนึ่งครับบอกว่า ใครเกิดมามีน้อย กฎหมายบ้านเมืองควรให้เขามาก ท่านเขียนบทความนี้ไว้ ตั้งแต่ประมาณปี ๒๕๑๒ และบทความนี้ยังใช้ต่อเนื่องกันมาอย่างน้อยที่สุดก่อนปี ๒๕๑๙ ในกรณีที่เราพบว่านักศึกษาที่เข้ามาเรียนในมหาวิทยาลัยของรัฐจำนวนมากมีไม่ถึง ๑๐ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นที่เป็นคนมาจากชนบทครับ ความยากจนมันแผ่ซ่านไปทั่วทุกทิศทุกทาง ในสังคมไทย พี่น้องที่มาจากภาคอีสานโอกาสที่เขาเรียนน้อยมาก พี่น้องมาจากภาคเหนือวันนั้น มหาวิทยาลัยในต่างจังหวัดยังมีไม่มากพอ สิ่งโครงการเหล่านี้ที่อาจารย์ป๋วยริเริ่มนำไปสู่ของ การมีโครงการที่เรียกว่า โครงการนักศึกษาเรียนดีแต่ยากจนในชนบทที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยไปทำตาม มีโครงการจุฬาชนบทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีครับ วันนี้หลายมหาวิทยาลัยมีไปหมดเลยครับ แต่อย่างไรก็ตามสิ่งที่ผ่านไปทั้งหมดนั้นเกือบ ๔๐ ปีที่ผ่านมา ยูเนสโก (UNESCO) เพิ่งมีการรายงานเมื่อปี ๒๕๖๐ พบว่าความเหลื่อมล้ำ ในสังคมไทยในเรื่องการศึกษายังมีอยู่ครับ ครอบครัวของคนรวยร้อยเปอร์เซ็นต์เรียนจบ การศึกษาระดับประถมศึกษา แต่มีครอบครัวของคนจนเพียงแค่ ๓๐ เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ที่มีโอกาสเรียนจบชั้นมัธยมศึกษา แต่ในขณะเดียวกันเมื่อพูดถึงในระดับมหาวิทยาลัย ยูเนสโก (UNESCO) รายงานชัดเจนครับว่าในประเทศไทย ๒๐ เปอร์เซ็นต์ของคนที่ยากจน ที่สุดในประเทศไทยมีแค่เพียง ๕ เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ที่มีโอกาสเรียนจนจบสถาบันการศึกษา ระดับอุดมศึกษา นั่นคือความสูญเสียอย่างน้อยที่สุดนะครับ ๓ เปอร์เซ็นต์ของจีดีพี (GDP) ฉะนั้นไม่ว่าเหตุการณ์จะผ่านมาอย่างไรก็แล้วแต่ วันนี้โอกาสหรือการเข้าไม่ถึงทางการศึกษานั้น ยังมีอยู่จริงครับ ผมมีโอกาสเป็นกรรมการสัมภาษณ์ทุนให้กับนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์รายหนึ่งครับ น้องผู้หญิงคนนี้เรียนอยู่ชั้นปี ๑ ขาดโอกาสทางการศึกษาจำเป็นต้องมีเงินทุนที่มาใช้ในการ ดำรงชีวิตในแต่ละวัน มันมีภาษีสังคม มันมีโอกาสของการดำรงชีวิตตามสมควรแก่ฐานานุรูป ซึ่งกองทุนอาจจะไม่ตอบโจทย์ น้องคนนี้มาขอทุนบนพื้นฐานที่ผมสังเกตเห็นว่าทำไมนิ้วเขา ขาดไป ๒ นิ้ว ท่านทราบหรือไม่ว่าเด็กคนนี้นิ้วขาดเพราะปิดเทอมต้องไปหารายได้ ปิดเทอม ต้องไปทำงานในโรงงาน แล้วปรากฏว่าไปโดนเครื่องมืออุปกรณ์ในโรงงานบดนิ้วขาดไป ๒ นิ้ว ท่านเห็นหรือไม่ครับว่านั่นคือโอกาสหรือการเข้าไม่ถึงซึ่งดำรงอยู่ในปัจจุบัน
ถ้าพูดถึงกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษาในปัจจุบันนี้ครับท่านประธาน ซึ่งเป็นประเด็นที่ ๒ ที่ผมอยากจะพูดต่อ กองทุนนี้มีคนเข้าถึงสิทธิไปทั้งหมด ๕,๗๐๐,๐๐๐ คน ในวงเงิน ๖๐๐,๐๐๐ ล้านบาทโดยประมาณ แน่นอนครับวันนี้เรามีตัวเลขของคนที่ไม่ใช้หนี้ หรือผิดนัดชำระหนี้ ถ้าเราจะยังใช้คำนั้นอยู่นะครับ ถึง ๖๑ เปอร์เซ็นต์ เรามีคนที่เข้าไม่ถึง เรื่องของการติดตามการชำระหนี้อีกไม่น้อยกว่าหลายแสนคนหรืออาจจะถึงล้านคน ผมคิดว่า ในประเด็นระยะสั้นเราจำเป็นต้องมากรองว่าคนที่ผิดนัดชำระหนี้ไม่ใช่คนที่ไม่ดีทั้งหมด เพราะคนที่ผิดนัดชำระหนี้ไม่ใช่คนที่เขาจะทำลายโอกาสของนักศึกษาในรุ่นถัดไป แต่เงื่อนไข ของคนไม่เหมือนกัน ท่านอาจารย์ดอกเตอร์วิโรจน์ท่านพูดชัดนะครับว่าบางรายชำระ ต่อเนื่องมา ๙ ปีกว่าตั้งแต่จบมัธยม จบมหาวิทยาลัยตอนอายุ ๒๒ ปี และเริ่มชำระตอนอายุ ๒๔ ปี แต่พอ ๓๐ ปีปุ๊บเงื่อนไขชีวิตเขาเปลี่ยน แต่งงานมีครอบครัว บ้านก็ต้องเช่า ข้าวก็ต้องซื้อ พ่อแม่ก็ต้องดูแล ก็ต้องมาคัดกรองกันว่ากลุ่มนี้จะให้เขาชำระหนี้โดยแบบใด หลายคนมีเงินก้อน แต่จำเป็นต้องใช้เงินก้อนในภาระเรื่องอื่น ๆ หลายคนติดขัดเรื่องค่าปรับที่มีการส่งให้อยู่ทุกวัน เราต้องมีการแยกกลุ่มครับ เราไม่อาจรวมระบบเหล่านี้ทั้งหมดได้ ซึ่งผมคิดว่าประเด็นเหล่านี้ จะเป็นประเด็นที่คณะกรรมาธิการอาจจะมีการตั้งขึ้นนำไปศึกษาในเชิงรายละเอียด นั่นเป็น ประเด็นที่ ๒ ครับ
ประเด็นที่ ๓ ผมคิดว่าการมีกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษานั้นยังมีความจำเป็นอยู่ใน อนาคตครับ และขณะนี้ประเด็นสำคัญที่สุดคือเราต้องเปลี่ยนวิธีคิดหรือมายด์เซต (Mindset) ในสังคมไทย ผมเคยอภิปรายนโยบายรัฐบาล และผมยกตัวอย่างบทเพลงบทเพลงหนึ่ง เขาบอกว่า ถ้าเราไม่เคยลำบากจนยากไร้ เราไม่ควรจะเอาปากที่เข้าใจคนยากจน ไม่ควรจะใช้คำพูด ที่ดูสวยหรู แต่ดูเสมือนว่าท่านเข้าใจว่าความยากจนนั้นคืออะไร เพราะท่านไม่เข้าใจหรอกครับว่า วิธีคิดหรือมายด์เซต (Mindset) หรือมายาคติดั้งเดิมที่เขามองว่าการเป็นหนี้นั้นเป็นสิ่งที่ จำเป็นต้องชำระ ใช้ไม่ได้กับเรื่องการศึกษาครับ เพราะการศึกษาไม่ใช่มายาคติเรื่องของ การชำระหนี้หรือการเป็นหนี้ แต่การศึกษาคือโอกาสของการเข้าถึงสิทธิที่วันนี้ท่านประธาน อาจจะไม่ทราบนะครับ ในโลกโซเชียล (Social) มีคนติดตามการถ่ายทอดสดการประชุม ในญัตติเรื่อง กยศ. ไม่น้อยไปกว่าการติดตามญัตติของ คสช. การติดตามการแก้ไข รัฐธรรมนูญ แต่เขาฝากมาคำถามหนึ่งผมก็ไม่กล้าที่จะตอบ เขาบอกว่า ทำไมวันนี้เพื่อน สมาชิก ส.ส. อยู่ในสภาน้อยจัง เขาถามผมต่อด้วยนะครับว่าเย็นนี้ผมจะไปงานเลี้ยงที่ไหน หรือเปล่า ผมบอกผมไม่ได้ไป ฉะนั้นวันนี้ผมอยู่ได้เต็มที่ครับ แต่ผมไม่มั่นใจว่าเพื่อนสมาชิก ท่านอื่นท่านมีงานเลี้ยงใด ๆ ในตอนเย็นวันนี้หรือเปล่าคนถึงดูโหรงเหรงนะครับท่านประธาน ประเด็นเรื่องการเข้าถึงสิทธิในเรื่องของ