สุนัย จุลพงศธร ระบุว่ารูปแบบร่างกฎหมายปัจจุบันขัดต่อหลักความเสมอภาคในหมวด ๓ ของรัฐธรรมนูญ โดยยกตัวอย่างกรณีลูกครึ่งจีนที่ขาดโอกาสสมัครเป็นทหารหรือครูโรงเรียนนายร้อย และเรียกร้องให้แก้ไขโดยระบุข้อจำกัดด้านสิทธิเสรีภาพไว้ชัดเจนตั้งแต่ต้น
ท่านประธานสภาที่เคารพครับ กระผม สุนัย จุลพงศธร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ จังหวัดนครสวรรค์ พรรคเพื่อไทย ผมขอแสดงความยินดีกับท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมที่ได้เสนอเป็นเจ้าของ ในการนำเสนอร่างพระราชบัญญัติกำหนดวิทยฐานะผู้สำเร็จวิชาการทหาร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ฉบับนี้เข้ามา กฎหมายฉบับนี้ไม่ได้มีฐานะเป็นเพียงแค่กฎหมายวิทยฐานะ ของทหารเท่านั้นนะครับ ถ้าดูให้ดีคือกฎหมายที่จะเปิดการปฏิรูประบบกองทัพนั่นเอง เมื่อกี้นี้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายท่านได้นำเสนอความเห็น มีการเสนอว่าผู้หญิงควรจะ เข้ามาเป็นได้บ้างไหม สอบ จปร. นี่ เพราะมันไม่มีความเท่าเทียมกัน คนอื่น ๆ จบปริญญา หรือในสายอื่นเข้าได้บ้างไหม ดังนั้นผมเชื่อเหลือเกินครับว่ากฎหมายฉบับนี้ ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมท่านสุกำพล ขอประทานโทษเอ่ยนามท่าน ให้เป็น ประวัติศาสตร์ไว้ในสภาแห่งนี้ว่าท่านได้มีส่วนสำคัญ ส่วนท่านจะเห็นด้วยกับผมหรือไม่ ไม่ทราบ แต่ว่านี่คือกฎหมายปฏิรูประบบคิด แนวคิดของกองทัพ ท่านประธานครับ การที่เปิดการศึกษากว้างขึ้นนั้นแน่นอนเหลือเกินตามมาตรา ๖ นั้น นักวิชาการส่วนอื่น ๆ จะได้เข้าไปมีโอกาสเข้าไปจัดระบบการศึกษา อย่างน้อยที่สุดมาตรา ๖ (๓) ได้บอกแล้วว่า กรรมการสภาการศึกษาวิชาการทหารผู้ทรงคุณวุฒิจำนวนเก้าคน ซึ่งจะได้ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งจากผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาต่าง ๆ ซึ่งมิได้เป็นนายทหารประจำการและ ต้องเป็นพลเรือนอย่างน้อยหกคน ท่านครับ ต้องยอมรับความเป็นจริงว่ากองทัพไทยนั้น ผมไม่ได้ตำหนิท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม แต่ว่าโดยโครงสร้างของกองทัพไทยนั้น ได้แสดงบทบาทโดดเด่นที่สุดคือตอนเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อวันที่ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๕ แต่หลังจากนั้นอีกประมาณ ๖๐ ปีตั้งแต่ปี ๒๔๙๐ เป็นต้นมาที่ได้ทำลาย คณะราษฎร์ทั้งหมด กองทัพได้ถูกแปรเปลี่ยนกลายเป็นกองทัพที่มีอุปสรรคต่อการพัฒนา ประชาธิปไตย ทหารได้ถูกผลักดันออกมาฆ่าประชาชนหลายรอบเหลือเกินครับ และคนหนึ่ง ที่หนีการเข่นฆ่าของทหารได้มาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรคือคนที่ขณะกำลังอภิปรายอยู่นี้ ตั้งแต่วันที่ ๑๔ ตุลาคม วันที่ ๖ ตุลาคม พฤษภาทมิฬ จนถึงกระทั่งราชประสงค์ เพราะอะไรครับ เพราะกระบวนความคิดมันมีปัญหาไม่เข้าใจตรงนี้ ดังนั้นผมคิดว่า การอภิปรายนี้ ผมจึงขอเสนอท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมผ่านท่านประธานสภา ใน ๓ ประเด็นใหญ่ เพื่อจะให้กฎหมายของท่านสมบูรณ์ขึ้น ประเด็นที่ ๑ คือรูปแบบ ประเด็นที่ ๒ คือเนื้อหา ประเด็นที่ ๓ คือการปรับปรุงระบบของทหารไปพร้อมกัน
อันแรกเลยผมเข้าใจว่ารูปแบบของท่านนั้นน่าจะมีปัญหาในร่างนี้ และ อาจจะมี ส.ส. ท่านใดท่านหนึ่งนำเสนอต่อศาลรัฐธรรมนูญให้ตีความว่ากฎหมายฉบับนี้ น่าจะไม่สมบูรณ์ ไม่สมบูรณ์ตามรัฐธรรมนูญ หมวด ๓ ว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย และส่วนที่ ๒ ความเสมอภาค ท่านครับ กฎหมายอะไรก็แล้วแต่ที่มีการละเมิดสิทธิ และเสรีภาพ และไม่เคารพต่อหลักความเสมอภาคนั้น เมื่อมีความจำเป็นกฎหมายจะต้อง เขียนนำหน้าไว้ แปะขั้นต้นเลยว่าเป็นกฎหมายที่มีข้อขัดข้องหรือว่ามีส่วนที่ขัดต่อเสรีภาพ และความเสมอภาคนั้นต้องแจ้งไว้ครับ รูปแบบนี้ไม่น่าจะถูกต้องอาจจะถูกฟ้องได้ ให้ตีความ อะไรคือการขัดต่อหลักรัฐธรรมนูญ หมวด ๓ และส่วนที่ ๒ ว่าด้วยสิทธิ และเสรีภาพของชนชาวไทย และความเสมอภาค วันนี้ผมนายสุนัยเป็นคนหนึ่งซึ่งมีบิดา เป็นคนจีนที่เรียกว่าลูกครึ่ง เต็มสภาหมดครับ ไม่มีสิทธิแม้กระทั่งจะหนีทหาร ท่านต้องยอมรับความเป็นจริงว่าวันนี้คนไทยทุกคนไม่มีโอกาสสอบเข้าทหารได้ นี่คือหลักความเสมอภาคครับ คนที่มีบิดาเป็นชาวจีนอย่างผมนี่ไม่สามารถจะสอบเข้าโรงเรียน แม้กระทั่งนายสิบทหารได้ อย่าว่าแต่ผมเลยครับ ลูกชายผมก็ยังทำไม่ได้อีก แต่เป็นได้อย่างเดียวคือเป็นทหารเกณฑ์เท่านั้น เมื่อเป็นอย่างนี้มันก็ขัดหลักสิครับ ขัดกับหลักความเสมอภาค ดังนั้นผมจึงไม่อยู่ในฐานะไปสมัครเป็นครูโรงเรียนนายร้อย แล้วหนีทหารเกณฑ์ ทำให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เจ้าหน้าที่ต้องเดือดร้อนได้ แต่มองอีกมุมหนึ่งวันนี้มีคนไทยไม่ใช่น้อยอยู่ในต่างประเทศที่ผมในฐานะเป็น ประธานคณะกรรมาธิการการต่างประเทศได้ไปพบ เขาเกิดในต่างประเทศ บางคน ติดตามคุณพ่อไป เขาอยากจะรักษาสัญชาติไทยไว้ แต่การรักษาสัญชาติไทยไว้นั้น ต้องเข้ามาเกณฑ์ทหาร ดังนั้นหลายคนที่ไปเรียนต่างประเทศไม่ได้เกณฑ์ทหาร ไม่ได้เรียน ร.ด. เลยต้องกลับมาสมัครเป็นครูทหาร ไม่ใช่สมัครกันได้ทุกคนนะครับ คนมีเส้นเท่านั้นที่พ่อใหญ่ที่จะสมัครได้ ท่านประธานครับ ตรงนี้เองที่ผมเห็นว่าโดยรูปแบบ ความเสมอภาคมันไม่มี ดังนั้นโดยรูปแบบการจัดการต้องมีเขียนไว้นะครับ อันที่ ๑
อันที่ ๒ เรื่องเนื้อหาหลักสูตรครับท่านประธาน ผมอยากจะเห็น กระบวนการจัดการเนื้อหาหลักสูตรที่ก้าวหน้า เปิดให้เรียนรู้เรื่องการเมืองการปกครอง เรื่องสิทธิและเสรีภาพ เรื่องความเสมอภาค เรื่องสิทธิมนุษยชน อย่างน้อยที่สุดให้ทหาร ที่ถูกกำหนดหลักสูตรจากสภามหาวิทยาลัยของเขาได้สร้างความสมบูรณ์ทางความคิด ให้ก้าวทันกับโลกสมัยใหม่ ไม่ใช่นายจะใช้ไปฆ่าใครก็ได้ทั้งนั้น แล้วก็เกิดปัญหาอยู่ทุกวันนี้ และยังไม่มีที่สิ้นสุดว่าจะยุติเรื่องนี้ คนที่เห็นชัดเจนที่สุดเป็นนายทหารจบ จปร. ไม่ใช่ทุกคนนะครับ ยศพลเอกไม่รู้ว่าสติเสียหรือเปล่า ก็เขาเลือกตั้งกันไปตั้ง ๒ รอบ ๓ รอบ ยึดอำนาจแล้วเลือกตั้งก็แพ้ แพ้ แพ้ ยังจะไปชุมนุมบอกให้ทำการยึดอำนาจแช่แข็ง ประเทศไทย ๕ ปีอีก คนประเภทนี้จะได้ไม่มีในอนาคตถ้ากฎหมายฉบับนี้ได้ผ่านไปนะครับ ดังนั้นเรื่องหลักสูตรทำอย่างไรจะจัดหลักสูตรให้มันดีขึ้น เพื่อรวบรัดเวลา
อันที่ ๓ ปรับปรุงระบบ ขอกราบเรียนเพื่อสนับสนุนกฎหมายฉบับนี้ และเพื่อยืนยันให้พี่น้องทหารเห็นว่าคนในสภาแห่งนี้ไม่ได้รังเกียจทหาร เห็นความสำคัญ ของทหาร จำเป็นต้องมีและต้องปรับปรุงให้ดีกรี (Degree) ของท่านเพิ่มขึ้นด้วย ไม่เป็นไร แต่ว่าจะทำอย่างไรไม่ให้ทหารมาขัดแย้งกับประชาชน เป็นเครื่องมือของคนที่อยากมีอำนาจส่วนน้อยเท่านั้น แล้วใช้กำลังทหารมายึดอำนาจแล้วมา ฆ่าประชาชน ท่านประธานครับ ตรงจุดนี้เองที่ผมเห็นว่าเรื่องการปรับปรุงนี้อันหนึ่งคือระบบ การเกณฑ์ทหารให้สอดคล้องกับกฎหมายฉบับนี้ ผมขออนุญาตฝากความเห็นผ่าน ท่านรัฐมนตรีไปเถอะครับ ถ้าท่านทำได้ประวัติศาสตร์จะจารึกท่านว่าท่านได้ปรับปรุง โครงสร้างสำคัญที่สุด กฎหมายการเกณฑ์ทหารของประเทศไทยเป็นกฎหมายที่อิงกับระบบไพร่ ทาสในอดีต ทำไมคนต้องหนีทหาร และทำไมจึงต้องมีข่าวเกี่ยวกับการยัดเงินสัสดี ในการเกณฑ์ทหารทุกครั้งไป ก็เพราะเข้าไปเงินเดือนไม่กี่สตางค์ แล้วถูกไปโขกไปสับไปฝึก ตรงนี้เองผมอยากให้ท่านลองไปปรับปรุง ลองไปพิจารณาเถอะครับ ยกเลิกกฎหมาย การเกณฑ์ทหารเสีย เพื่อคนไทยทั้งหมดจะได้เข้ามาสู่กระบวนการมีส่วนร่วม และยกเลิกเถอะครับ ใครมีพ่อเป็นจีน พ่อเป็นฝรั่งสมัครทหารไม่ได้ ตรงนี้เองครับผมอยากจะให้เห็นถึงความเป็นจริง ของโลกสมัยใหม่ วันนี้เป็นสิ่งที่น่าชื่นชมที่สุดครับ คนไทยคนหนึ่งไปอยู่ที่ ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นสุภาพสตรี ชื่อลัดดา แทมมี่ ดัคเวิร์ธ ได้รับเลือกตั้งเป็น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของประเทศสหรัฐอเมริกาแล้วที่รัฐอิลลินอยส์ ผมกำลังจะทำหนังสือ แสดงความยินดีกับเขา ท่านครับ ประเทศที่เจริญแล้วเห็นชัดเจนว่าเขาเปิดโอกาส แห่งความเสมอภาคเลย มีคนไทยไม่น้อยครับ มีคนหนึ่งมาจากจังหวัดอุดรธานีไปขับรถแท็กซี่ อยู่ที่ชิคาโก มีลูกไปด้วยครับ ลูกไปโตที่นั่น เกิดเมืองไทย ไปสมัครเป็นทหาร ไปสอบเข้าเป็น ทหารอเมริกันได้ เช่นเดียวกับคุณลัดดานี่ครับ ไปรบอยู่ในตะวันออกกลางเสียขา ตามที่เคย เป็นข่าวมาแล้ว วันนี้สมัครผู้แทนราษฎรได้ครับ เป็นทหารก็ได้ สมัครผู้แทนราษฎรก็ได้ แต่สุนัยเกิดที่นี่ ลูกสุนัยเกิดที่นี่ตั้ง ๒ ชั่วคน ลูกคนเยอะแยะพ่อเป็นต่างด้าว เกิดเมืองไทย รักเมืองไทย เป็นทหารไม่ได้ เป็นได้แต่ทหารเกณฑ์ครับ ดังนั้นกฎหมายฉบับนี้ก็ไม่เสมอภาค ถ้าเรายกเลิกกฎหมายทหารเกณฑ์เสียแล้วเปิดโอกาสให้คนสมัครเลยครับ เมื่อกี้ ท่านผู้แทนราษฎรคนหนึ่งก็บอกว่าวันนี้คนอยากเป็นทหารก็เยอะไปครับ เพราะงานอื่น มันหายาก ลองเปิดสมัครรับทหารเกณฑ์ ถ้าใครจบมัธยมศึกษาตอนปลายแล้วสมัครเป็น ทหารเกณฑ์ได้ มีสิทธิสอบเข้าเรียนโรงเรียนนายร้อยเป็นกรณีพิเศษ บรรจุไว้สิครับ ขอโทษครับ ทหารเกณฑ์ไม่ต้องเกณฑ์แล้วครับ ทุกคนสมัครหมด เพราะทุกคนมีโอกาสในชีวิต มีโอกาสที่จะไต่เต้าเป็นนายทหารได้ เริ่มต้นที่ทหารเกณฑ์เข้าไปเลยครับ แล้วเดี๋ยวนี้ คนจบมัธยมศึกษาตอนปลายเป็นเรื่องปกติง่ายมาก ท่านจะได้ทหารเกณฑ์ที่มีคุณภาพสูงขึ้น ทันทีครับ เขาพร้อมที่จะไปอาสารับใช้ชาติไปดำเนินการต่าง ๆ อยู่ชายแดนได้ เพราะเขามี ความหวังว่าพอเกณฑ์เสร็จจะสอบเข้าเป็นโรงเรียนนายร้อย ตามกฎหมายฉบับนี้เปิดช่อง ให้เขาสิครับ ก็เราเล่นไม่เปิดช่องเลยก็หาว่าคนจะหนีทหารเกณฑ์ หนีทหารเกณฑ์ ก็ให้ทหารเกณฑ์ให้เงินเดือนเขาดี ให้โอกาสเขาบ้างสิครับ ทุกอย่างก็จะเข้าสู่กระบวนการได้ ท่านครับ ไหน ๆ ก็เปิดประตูด้วยความรู้เรื่องระบบสภาการศึกษาแล้ว ก็ควรจะเปิดโอกาสด้วย ดังที่ผมเสนอในส่วนที่ ๓ คือควรจะปรับปรุงระบบได้แล้วครับ ยกเลิกเสียเถอะครับ ประเภทต้องไทย ๒ ชั่วคน ถ้าบอกว่าการเป็นคนไทย ๒ ชั่วคนจึงจะรักชาติ แล้วทำไม อเมริกันยังไม่ทันชั่วคนรักชาติเป็นแล้วครับ คนไทยไปเป็นทหารอเมริกันเต็มไปหมดครับวันนี้ เพราะโอกาสแก่สังคมเขาเปิดให้เขาจึงรักประเทศนั้น จึงรักสภาพแวดล้อมสิ่งนั้น ท่านอาจจะ ทำไม่ได้ในเวลานี้แต่ผมคิดว่าผมใกล้ชิดกับท่าน สามารถจะพูดกับท่านได้ในพรรค แต่นี่พูดในทางสาธารณะเป็นทางการในฐานะผู้แทนราษฎรที่จะต้องดูแลคนชั้นล่าง ให้มีโอกาสและยกเลิกและหาทางปรับปรุง ขจัดระบบการทุจริตในการเกณฑ์ทหารเสียด้วย การเปิดเสรีไม่ต้องเกณฑ์ สมัครเลย และคุณมีโอกาส ๑. ได้ฝึกอาชีพ ๒. มีรายได้ที่ดี ๓. มีโอกาสสอบเข้าโรงเรียนนายร้อย จปร. กับเขาบ้าง รับประกันได้ทหารเกณฑ์บานเลย ดีไหมครับท่าน แล้วท่านจะเป็นคนแรกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ว่าท่านมีส่วนสำคัญได้ยกเลิก ระบบการเกณฑ์ทหารที่พาดพิงไปสู่กระบวนการระบบไพร่ในอดีต ไม่ใช่ระบบที่เคารพต่อ สิทธิมนุษยชนหรอกครับ เราเริ่มต้นเสียตรงนี้ กราบขอบพระคุณครับ ขอสนับสนุนครับ