ชินวรณ์ บุณยเกียรติ หารือเรื่องการยุบรวมกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชและกรมป่าไม้ และไม่เห็นด้วยกับการออกพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม โดยเชื่อว่าไม่มีผลต่อการที่จะอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และเรียกร้องให้รัฐมนตรีตรวจสอบและแก้ไขปัญหาการบุกรุกพื้นที่ป่า พร้อมแนะนำแนวคิดการบริหารที่มีส่วนร่วม โดยเน้นการสร้างจิตสำนึกและความร่วมมือกับประชาชน
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม ชินวรณ์ บุณยเกียรติ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครศรีธรรมราช พรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานที่เคารพครับ ผมขออนุญาตที่จะแสดงความคิดเห็น ต่อการเสนอร่างพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... โดยมี เจตนาที่จะยุบรวมกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชและกรมป่าไม้เดิมเข้าด้วยกัน ที่ผมต้องกราบเรียนว่าต้องขออนุญาตที่จะได้ชี้แจงต่อสภาผู้แทนราษฎรก็เพราะผม ไม่เห็นด้วยครับ ก่อนที่จะได้อธิบายเหตุผลผมอยากจะกราบเรียนกับท่านประธานว่า ในเขตพื้นที่ของผมนั้นเกี่ยวข้องกับเขตพื้นที่ที่เป็นเขตอุทยานแห่งชาติเขาหลวง ซึ่งถือว่าเป็น เขตอุทยานแห่งชาติที่กว้างใหญ่ไพศาลที่สุดในภาคใต้ มียอดเขาหลวงที่สูงที่สุดในภาคใต้ ๑,๘๐๐ เมตรจากระดับน้ําทะเลครับ และยังมีอุทยานแห่งชาติน้ําตกโยง อุทยานแห่งชาติเขานัน เขตสงวนและอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าป่ากะทูน ป่าปลายกะเปียด และถ้ามองภาพรวม ไปทั้งจังหวัดนครศรีธรรมราชยังมีเขตอนุรักษ์อีกหลายเขตพื้นที่ เช่นที่กําลังมีข่าวคราวดัง อยู่ในขณะนี้คือเขตอนุรักษ์สัตว์ป่าป่าพรุควนเคร็งเป็นต้นครับท่านประธาน เพราะฉะนั้น ผมจึงกราบเรียนกับท่านประธานว่ามีเพื่อนสมาชิกในสภาแห่งนี้ได้พูดไว้ในเบื้องต้นว่า วันนี้เราคงไม่มีโอกาสที่จะถอยร่นเขตอุทยานออกไปแม้เพียง ๑ ไร่ เราคงไม่มีโอกาสที่จะยอมให้ สูญเสียป่าไม้ไปแม้เพียง ๑ ต้น คําพูดนี้สะท้อนให้เห็นถึงจิตสํานึกในการที่จะอนุรักษ์พื้นที่ป่า สัตว์ป่าไว้ให้กับอนุชนรุ่นหลังต่อไป แต่วันนี้ท่านรัฐมนตรีได้เร่งรัดนําเสนอกฎหมายฉบับนี้ เข้ามาเพียงเพื่อปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม เพื่อนสมาชิกที่พูดก่อนหน้าผมก็ได้พูดว่า ก็มีเพียงสาระสําคัญอยู่ในมาตรา ๔ เท่านั้นที่สะท้อนให้เห็นว่าเป็นการยุบรวม ลดตําแหน่ง อธิบดีไป ๑ คน แต่ว่าไม่ได้มีการแก้ไขปัญหา ผมเชื่อเหลือเกินครับท่านประธาน และอยากจะให้บันทึกไว้ในที่ประชุมนี้ว่าการออกพระราชบัญญัติฉบับนี้ไม่มีผลต่อการที่จะ อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะเขตอนุรักษ์ เขตอุทยานแห่งชาติ ที่เราต้องหวงแหนเป็นอย่างยิ่ง ที่ผมกล้าพูดเช่นนี้ก็ด้วยพบความเป็นจริงครับว่าเมื่อปี ๒๕๔๕ รัฐบาลในขณะนั้นได้เสนอให้มีการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ที่เราเรียกว่า ปฏิรูประบบราชการ ใช้เวลาในการเข้ามาพิจารณาในสภานี้ในช่วงสุดท้ายของสภา และท่านก็เร่งรัดเพื่อให้เป็นไปตามที่ท่านนายกรัฐมนตรีขณะนั้นประกาศว่า จะปฏิรูประบบราชการ และยังหาญกล้าไปประกาศก่อนที่จะมีการประกาศในพระราชกิจจานุเบกษาด้วยซ้ําไป นั่นคือการมองในการทํากฎหมายเพียงเพื่อสนองตอบทางการเมือง วันนี้ ๑๐ ปีผ่านไป รัฐมนตรีซึ่งก็เป็นพรรคพวกกันกับผม ผมก็เคยกราบเรียนท่านว่าขอให้ช่วยดูแล เขตอุทยานแห่งชาติเขาหลวงในเขตพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช นอกจากจะเป็น เขตป่าร้อนชื้นที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดแล้วยังเป็นแหล่งน้ําที่สําคัญให้กับจังหวัดนครศรีธรรมราช และจังหวัดสุราษฎร์ธานี แต่ท่านประธานที่เคารพครับ ๑๐ ปีผ่านมารัฐมนตรีก็ได้นํา พระราชบัญญัตินี้เข้ามา ผมจึงกราบเรียนย้ําอีกครั้งหนึ่งว่าผมเชื่อว่าจะไม่มีผลต่อการรักษา ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าเพื่อได้บันทึกไว้ในวันนี้ และผมคิดว่าถ้ามีโอกาส ๑๐ ปีข้างหน้า เราก็จะได้มาติดตามไปแต่ละปีต่อไป
ท่านประธานที่เคารพครับ ผมคิดว่าปัญหาของการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ และสัตว์ป่าไม่ได้อยู่ที่โครงสร้างว่าจะต้องรวมกันเป็นกรมป่าไม้หรือไม่ แต่มันเป็น เรื่องที่สําคัญคือเรื่องของการบริหารจัดการและจิตสํานึกของข้าราชการ และที่ผม ให้ความสําคัญเป็นอันดับ ๑ ผมคิดว่าในระดับนโยบายของรัฐมนตรีจะมีความสําคัญ เป็นอย่างยิ่งครับ ถ้าเมื่อไรเจ้าหน้าที่ซึ่งอยู่ในแนวหน้าเป็นนักรบกล้าที่ต้องเผชิญอยู่ใน เขตพื้นที่ที่ต้องอาศัยขวัญและกําลังใจ แต่พอเกิดเหตุการณ์ไม่เห็นฝ่ายนโยบายออกไปพูด ที่จะให้กําลังใจ ผมคิดว่าการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่าก็จะไม่เกิดขึ้นถึงแม้ว่าจะยุบรวมเข้ามา และการยุบรวมเข้ามาด้วยซ้ําไปครับที่ผมคิดว่าอาจจะเกิดปัญหาต่อไปในอนาคต เพราะว่าถ้าไม่สามารถที่จะทําให้เกิดเอกภาพ และถ้าความรู้สึกเดิมยังมีอยู่ว่าในกรมป่าไม้นั้น ต้องมีที่มา มีสี มีเหล่า มีโรงเรียน มีเด็กของนักการเมือง มีการอบรมเจ้าหน้าที่ป่าไม้ เพื่อมากระทําการทางการเมือง นี่คือความล้มเหลวครับ ท่านรัฐมนตรีคงทราบดี ต้นปีที่ผ่านมามีการชุมนุมเรียกร้องกันที่หน้าสภาแล้วก็มีข่าวว่ามีการนําเอาพนักงาน ของกรมป่าไม้และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชมาอยู่ที่หน้าสภา อยู่ที่เขาดิน อันนี้เป็นการทําลายจิตสํานึกที่สําคัญเป็นอย่างยิ่ง ต่อให้ท่านเขียนกฎหมายอะไร ผมคิดว่าก็ไม่สามารถที่จะนําไปสู่กระบวนการในการที่จะแก้ไขปัญหานี้ได้เลยครับ
เหตุผลประการที่ ๒ ที่ผมอยากจะกราบเรียนก็คือว่าโดยปกติเวลาเราจะ ยุบรวมส่วนราชการแต่ละครั้งผมคิดว่าต้องใช้เวลาเป็นปี เวลาจะตัดโอนตําแหน่ง เวลาจะมี การปรับปรุงส่วนราชการ นั่นผมไม่นับรวมเหตุผลข้อที่ ๑ ในเรื่องของการที่จะสร้างจิตสํานึก ที่ถูกต้อง การกําหนดยุทธศาสตร์และแนวทางในการแก้ไขปัญหา เอาเฉพาะในส่วน ที่ท่านลงทุนโดยใช้เวลามา ๑๐ ปีในการสร้างกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชนั้น เป็นเรื่องที่ได้มีการสร้างกระแสความรู้สึกให้กับพี่น้องประชาชนว่าวันนี้ถ้าเป็น เขตอุทยานแห่งชาติแล้วหมายถึงเป็นเขตอนุรักษ์ที่เข้มแข็งที่สุด เป็นปราการด่านสุดท้าย ที่ไม่มีใครสามารถที่จะล่วงเข้าไปได้ และเป็นหน้าที่ของรัฐที่จะต้องดําเนินการ ในการที่จะรักษาเขตอุทยานแห่งชาติ แต่วันนี้เมื่อท่านมีการยุบรวมดังกล่าวนี้ ในช่วงระยะเวลา ๑ ปีท่านจะใช้เวลาได้เพียงพอไหมกับ ๑๐ ปีที่ท่านได้สร้าง สิ่งที่เป็นจิตสํานึกของคน อันนี้เป็นเรื่องสําคัญ แต่ว่าถ้าในทางตรงกันข้ามในช่วง ๑ ปีนี้ ทําให้คนโดยทั่วไปเกิดจิตสํานึกว่าต่อไปนี้ไม่เป็นอะไรแล้วเขตอุทยานแห่งชาติ ก็มาอยู่เหมือนกับเขตป่าสงวนแล้ว มาอยู่กับกรมป่าไม้แล้ว อันนี้ก็จะเป็นด้านลบ ซึ่งผมก็ไม่อยากที่จะให้เกิดขึ้นครับ ผมยอมรับความเป็นจริงว่าในขณะนี้เขตอุทยานแห่งชาติหลายพื้นที่มีปัญหาครับ แม้แต่ที่บ้านผมเขตอุทยานแห่งชาติเขาหลวงเจ้าหน้าที่ก็ขึ้นไปยึดเขตเดิม ตั้งแต่ มีการแนบท้ายพระราชบัญญัติไว้ตั้งแต่ปี ๒๕๑๗ แล้วก็ไปตัดโค่นยึดพื้นที่บางส่วน ของพี่น้องประชาชนโดยไม่ได้ดูประวัติความเป็นมา ไม่ได้ดูมติคณะรัฐมนตรีที่เคย ได้มีการยกเว้นให้พี่น้องประชาชนได้อยู่กับป่าและช่วยรักษาป่า แต่นั่นคือวิธีการปฏิบัติ ที่เราจะต้องนําไปสู่กระบวนการในการแก้ไขปัญหาต่อไป ความจริงผมสนับสนุนด้วยซ้ําไป เมื่อเดือนที่ผ่านมาท่านอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชได้ไปตรวจ ที่ป่าพรุควนเคร็งแล้วบอกว่ามีนักการเมือง มีนายทุนเข้าไปบุกรุกในเขตพื้นที่ดังกล่าว ผมเป็นคนเรียกร้องด้วยซ้ําไปครับว่าขอให้ท่านได้เปิดเผยชื่อนักการเมืองไม่ว่าจะเป็น นักการเมืองระดับชาติ หรือนักการเมืองระดับท้องถิ่น หรือนายทุนที่บุกรุกป่าดังกล่าวออกมา และท่านรัฐมนตรีมีข้อมูลอยู่ในมือท่านก็พูดได้ครับเรื่องนี้เพื่อที่จะให้ประชาชนได้เห็นว่า ในสภาแห่งนี้เราต้องส่งสัญญาณที่ถูกต้องออกไป ไม่อย่างนั้นแล้วการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรมในคราวนี้ก็ท่านไม่ได้หวังผลในเรื่องของเป้าหมายสําคัญของชาติเลย โดยเฉพาะ ในเรื่องของการรักษาทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า แน่นอนหลายพื้นที่มีปัญหาครับ เพราะว่า โดยข้อเท็จจริงแล้วหลายพื้นที่พี่น้องประชาชนได้เข้าไปอยู่ก่อนป่า แต่นั่นเป็นเรื่องของ การบริหารจัดการซึ่งหลายประเทศหรือแม้แต่ในประเทศไทยเราเองในบางช่วงรัฐบาล เขาก็ได้แก้ไขปัญหานี้ไป โดยดึงพี่น้องประชาชนที่ไปอยู่ในไข่แดงนั้นลงมา หรือสร้างให้ พี่น้องประชาชนเป็นหมู่บ้านกันชนในการรักษาผืนป่าและร่วมในการอนุรักษ์ผืนป่า และสัตว์ป่าในพื้นที่ดังกล่าวได้ ทั้งหมดนี้เป็นกระบวนการที่เรียกว่าต้องใช้เวลา ผมจึงอยากจะเรียนท่านรัฐมนตรีว่าวันนี้เสียงข้างมากอาจจะเห็นชอบกับพระราชบัญญัติ ที่ท่านได้เสนอขึ้นมา แต่ว่าผมคนหนึ่งไม่เห็นด้วย ด้วยเหตุผล ๒ ประการที่ได้กราบเรียนไปแล้ว
ประการที่ ๓ คงจะเป็นข้อเสนอแนะมากกว่าครับ ผมคิดว่าในการบริหาร แบบสากล ในการบริหารที่เราจะต้องสร้างจิตสํานึกกับประชาชนหรือในยุคใหม่เขาเรียกว่า เป็นการบริหารแบบมีส่วนร่วมจะมีเรื่องที่มีความสําคัญอยู่ ๓ ประการครับ
ประการแรก คือพื้นป่าที่เป็นอุทยานแห่งชาติก็ดี ป่าสงวนก็ดี เขตอนุรักษ์ พันธุ์สัตว์ป่าก็ดี ถ้าเมื่อไรเราไม่สามารถที่จะสร้างการมีส่วนร่วมกับพี่น้องประชาชน ในเขตพื้นที่ในบริเวณดังกล่าวได้ ผมคิดว่าการรักษาผืนป่าและการรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เป็นไปด้วยความยากลําบากเป็นอย่างยิ่ง และที่ผ่านมาก็เป็นบทเรียนได้ดีครับท่านรัฐมนตรีว่า พื้นที่ป่าใดที่สูญหายไปก็เริ่มต้นจากความหย่อนยานของเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้ หรือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชเองเป็นตัวตั้ง แล้วก็ใช้มือของพี่น้องประชาชน คนยากคนจนเข้าไปแผ้วถาง หลังจากนั้นนายทุน นักการเมืองก็จะเข้าไปบุกรุกต่อไป มันจะเป็นวัฏจักรแบบนี้ ผมจึงกราบเรียนว่าความจริงการแยกกรม ๒ กรมนี้ออกจากกัน จะสนองตอบหลักสากลในการที่จะเข้าไปคานอํานาจซึ่งกันและกัน กรมป่าไม้ก็มีหน้าที่ ในการดูแลผืนป่าทั่วไปที่เป็นของกรมป่าไม้และทําหน้าที่ในการปลูกป่าส่งเสริมแนวกันชน ส่งเสริมไม้เศรษฐกิจต่าง ๆ อันนี้ก็เป็นประโยชน์ในช่วง ๑๐ ปีที่ผ่านมา แต่ก็น่าเสียดายครับ ท่านใช้เวลาโฆษณาปลูกไม้ ๘๐๐ ล้านกล้า ท่านใช้เวลาวันเดียว วันนี้หายไปแล้ว ในความทรงจําของพี่น้องประชาชน ทําไมท่านไม่ใช้กรมป่าไม้ให้เกิดประโยชน์ละครับ ๘๐๐ ล้านกล้าท่านเอามาจากไหนครับ ๘๐๐ ล้านกล้าท่านโฆษณา ท่านนายกรัฐมนตรี ไปเปิดงานร่วมกับท่านทํากิจกรรมเสียใหญ่โต วันนี้ผมถามว่า ๘๐๐ ล้านกล้าท่านผลิตกล้าไม้เหล่านี้ได้อย่างไรและท่านจะนําไปปลูก ได้อย่างไร และเมื่อกรมป่าไม้ต้องไปยุบรวมกันอีกกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ภารกิจที่จะเกิดขึ้นในเรื่องนโยบายหลักของท่านจะเกิดความสําเร็จหรือไม่ครับ เพราะฉะนั้น โดยหลักสากลถ้าหากว่ายังเป็น ๒ กรมอยู่เหมือนเดิม ถ้ากรมป่าไม้ทําหน้าที่ในการดูแล เหมือนที่ผมกราบเรียนไปแล้ว โดยเฉพาะสนองตอบต่อนโยบายหลักที่ท่านได้จัดกิจกรรม อย่างใหญ่โตที่ผ่านมา ในขณะเดียวกันกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ก็จะมีหน้าที่ในการที่จะต้องอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ที่ถือว่าเป็นแหล่งที่สําคัญที่สุด และอนุรักษ์สัตว์ป่า พันธุ์ไม้ในเขตอุทยานแห่งชาติเอาไว้ ผมคิดว่าจะเป็นการส่งสัญญาณ ไปสู่อนาคตที่ถูกต้องและทําให้มีการถ่วงดุลซึ่งกันและกัน วันนี้ท่านพากลับไปและเขียน กฎหมายเพียงสั้น ๆ เพื่อยุบรวม กรม กอง สํานักที่เกี่ยวข้องเท่านั้น แน่นอนที่สุดครับ ท่านประธาน ความจริงแนวความคิดใหม่นั้นผมคิดว่าการรักษาป่าเป็นเรื่องที่จะต้องมา มุ่งเน้นในเรื่องที่เขาเรียกว่าเป็นฟังก์ชัน เอกซโพลด (Function explode) คือในเรื่อง การที่จะต้องสร้างความเป็นปึกแผ่นให้กับหน่วยงานที่เข้าไปเกี่ยวข้องทั้งหมดของกระทรวง ของท่านคือกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและเอากระทรวง ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนั้นเป็นหัวรถจักรหลักในการที่จะสร้างการมีส่วนร่วม ของภาคเอกชน เหมือนรัฐบาลในอดีตก็เคยเชิญชวนพี่น้องประชาชนปลูกป่า ถ้าท่านจําได้ ในสมัยท่านสุเทพ เทือกสุบรรณ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สมัยท่านชวน หลีกภัย นับว่าเป็นการปลูกผืนป่าที่เป็นประวัติศาสตร์และมีผลงานมาถึง ยุคปัจจุบันนี้ อันนี้ก็คือหมายถึงว่าเอาด้านที่เป็นหน้าที่เป็นหลัก แต่ถ้าเมื่อไรท่านเอาเรื่อง อํานาจทางกฎหมายเป็นหลักเข้าไปจัดการและยิ่งมีความรุนแรงถึงขั้นที่จะต้องแบ่งเขต เอาเจ้าหน้าที่ติดอาวุธขึ้นมาเหมือนเพื่อนสมาชิกในสภานี้อภิปรายไม่มีทางที่จะ ประสบความสําเร็จเลยครับ และไม่ตอบโจทย์ของกระทรวงของท่านที่ท่านได้เคย แสดงวิสัยทัศน์และพันธกิจเอาไว้ในตอนที่ของบประมาณและในตอนที่ท่านได้แถลงนโยบาย
ประการสุดท้ายครับท่านประธานครับ ผมขออนุญาตกราบเรียนว่าวันนี้ ท่านได้เสนอกฎหมายฉบับนี้เข้ามา ผมเพียงแต่อยากจะฝากคณะกรรมาธิการครับว่า เราจะทําอย่างไรครับการที่ถ้าหากว่าจะได้มีการเห็นชอบในหลักการไปแล้ว ผมเพียงแต่ อยากจะฝากเพิ่มเติมว่าผมอยากเห็นไม่เพียงแต่เป็นการยุบรวมกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชเท่านั้น แต่น่าจะมีตัวบทกฎหมายที่จะต้องให้อํานาจกรมป่าไม้ในภายใต้ บริบทใหม่ที่ท่านไปรวมกัน มาดูแลพื้นที่ป่าทั้งหมดให้เกิดความชัดเจนมากยิ่งขึ้นแล้วให้มา มุ่งเน้นในเรื่องของหน้าที่ที่เป็นกระบวนการที่จะส่งเสริมการปลูกป่าแยกออกมาชัดเจน ป่าเศรษฐกิจ ป่าอนุรักษ์ ป่าอุทยานแห่งชาติ ซึ่งจะต้องมีการระดมทรัพยากร หรืองบประมาณเข้าไปเพื่อที่จะให้เห็นว่ากระบวนการที่ท่านยุบรวมแล้วไม่เพียงแต่เป็น การยุบรวมในส่วนราชการเท่านั้น แต่นําไปสู่การตอบโจทย์สุดท้ายคือการรักษาทรัพยากร ป่าไม้และสัตว์ป่าของเราไว้ให้กับอนุชนรุ่นหลังต่อไป ขอบคุณครับ