สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๔ · ๒๙ กันยายน ๒๕๕๔

จักรวาล ชัยวิรัตน์นุก ูล ตั้งคำถามที่ประชุมสภาเกี่ยวกับการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้าน โดยกล่าวว่าระบบการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านไม่ตรงตามนโยบายของรัฐบาล และสมาชิกกองทุนหมู่บ้านส่วนใหญ่นำเงินไปใช้ในครัวเรือน ไม่เข้าสู่ระบบของนโยบาย

นายจักรวาล ชัยวิรัตน์นุก ูล สุโขทัย

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ อย่างสูง กระผม นายจักรวาล ชัยวิรัตน์นุก ูล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสุโขทัย พรรคภูมิใจไทย ต้องขอกราบขอบพระคุณท่านประธานที่ให้โอกาสผมมาตั้งกระทู้ถาม ท่านนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง เรื่องการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านให้เกิดผล สัมฤทธิ์และการให้การช่วยเหลือสมาชิกกองทุนหมู่บ้านที่ประสบปัญหาน้ําท่วมในขณะนี้ ท่านประธานครับ ตามที่นโยบายของรัฐบาลได้แถลงไว้ในนโยบายเร่งด่วนในข้อ ๑.๘ ว่า จะต้องส่งเสริมคุณภาพชีวิต แล้วก็ ๑.๑๐ เรื่องแหล่งเงินทุนให้กับพี่น้องประชาชน ซึ่งเข้าไปสู่ การบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง ๑๐ กว่าปีที่ผ่านมานั้นกองทุนหมู่บ้าน ที่รัฐบาลให้นโยบายไปนั้นล้วนแต่เป็นเรื่องดีนะครับ เป็นการส่งเสริมกองทุนพัฒนาอาชีพ สร้างงาน สร้างรายได้และสร้างสวัสดิภาพ สวัสดิการให้กับหมู่บ้านและชุมชน ซึ่งตามนโยบายนั้นหากเป็นไปตามนโยบายก็คงจะดีและเป็นที่ประสบความสําเร็จ ท่านประธานครับ ตอนนี้การบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านนั้นไม่เป็นไปตามอย่างนโยบาย ที่รัฐบาลที่ผ่านมาและผู้บริหารกองทุนหมู่บ้าน โดยคณะกรรมการหมู่บ้านซึ่งมี ๙ คนอย่างน้อย จนถึง ๑๕ คนไม่เกิน ๑๕ คน ได้บริหารจัดการอยู่ ไม่ตรงไปตามเป้าหมายและวัตถุประสงค์ กล่าวคือ กองทุนหมู่บ้านนั้นในปัจจุบันนี้พวกสมาชิกได้นําเงินไปกู้ในกองทุนหมู่บ้าน ยกตัวอย่างว่า ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาทนะครับ ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท กู้ ๒๐ คน คนละ ๕๐,๐๐๐ บาท สมาชิกได้นําหลักฐานไปกู้โดยคณะกรรมการนั้นไม่สามารถบังคับและ ตรวจคุณสมบัติว่าเงินที่กู้นั้นสามารถจะนําไปใช้ในการเสริมสร้างรายได้หรือส่งเสริมอาชีพ หรือเป็นทุนการประกอบอาชีพอย่างไรได้ แต่เพียงคณะกรรมการมองว่า หากกู้ไปแล้ว ถึงเวลาส่งต้องส่งคืนพร้อมดอกเบี้ย ซึ่งเป้าหมายก็คือดอกเบี้ยในกองทุนหมู่บ้านต้องได้รับ แล้วก็เงินคืนเท่านั้น มันก็เลยเป็นปัญหาสาเหตุที่สมาชิกกองทุนหมู่บ้านที่รับการกู้ยืม ในแต่ละครั้งนั้นนําเงินไปทําไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ เอาไปใช้ในครัวเรือน เอาไปใช้ฟุ่มเฟือย ไม่จําเป็น จนถึงเวลาส่งเงินนั้นกลับไม่มีเงินส่ง ขาดส่ง ต้องใช้ระบบเข้าสู่ระบบหนี้นอกระบบเหมือนที่ รัฐบาลกําลังจะแก้อยู่นะครับ ตรงกันข้ามในปีแรกนั้นสมาชิกได้ใช้เงิน สมมุติว่าสมาชิก ได้กู้เงิน ๕๐,๐๐๐ บาท ดอกเบี้ยในกองทุนหมู่บ้านตั้งไว้ ๗ บาท ๗ เปอร์เซ็นต์ ต้องมาส่งคืน ก็ต้องส่งคืนดอกเบี้ย ๓,๕๐๐ บาท ในขณะที่ส่งคืนนั้นไม่มี เพราะว่าเอาไปใช้ ผิดวัตถุประสงค์ เอาไปใช้ในครัวเรือนกลับต้องไปกู้เงินนอกระบบ นอกระบบนี่คือใน ๑๐ วัน นะครับ ใช้ประมาณ ๕ เปอร์เซ็นต์ซึ่งต้องเป็นดอกเบี้ย ดอกเบี้ย ๕ เปอร์เซ็นต์บวก ๗ เปอร์เซ็นต์ ๕๐,๐๐๐ บาทนั้นก็ประมาณ ๖,๐๐๐ กว่าบาท ในปีแรกสมาชิกนั้นได้ใช้เงิน แต่ในปีต่อไปขณะที่ใช้เงินกองทุนนี้หมดไปแล้วต้องไปยืมนอกระบบ ฉะนั้นสมาชิกที่กู้เงิน เหล่านั้นก็เป็นแค่ผู้กู้แต่ไม่ได้เป็นผู้ใช้ คือไปกู้นอกเอามาส่งในพร้อมดอก แล้วก็กู้ในเอาไป ส่งคืนนอกแล้วก็เป็นคนจ่ายดอก ฉะนั้น ๑๐ ปีผ่านมานั้นที่สอบถามนั้นกองทุนหมู่บ้านนั้น มากกว่า ๖๐ เปอร์เซ็นต์ที่จะนําเงินกู้ไปใช้ในครัวเรือนแล้วไม่เข้าสู่ระบบของนโยบายนะครับ วันนี้ภาระหน้าที่ของสมาชิกกองทุนหรือรากหญ้าของเราที่รัฐบาลพยายามจะแก้ปัญหา หนี้นอกระบบนั้นเปลี่ยนไป แล้วก็เหมือนซ้ําเติมซึ่งรัฐบาลวางแนวทางกองทุนหมู่บ้านในข้างต้นนั้น ไม่ได้วางและไม่มีการอบรม หรือไม่มีการชี้นําว่า คุณสมบัติหรือวัตถุประสงค์อย่างแท้จริงนั้น ให้ไปทําเพื่ออะไรนะครับ วันนี้ซ้ําเติมไปอีกมากกว่านั้นรัฐบาลชุดนี้กลับมาเจอน้ําท่วม ผมก็เห็นใจครับ ท่านรัฐมนตรีหลายท่านโดยเฉพาะท่านนายกรัฐมนตรีออกข่าวทุกครั้งลงเรือ ไปเที่ยวพบปะให้กําลังใจ ผมก็เห็นใจถือว่าเป็นหน้าที่หนักพอสมควร แต่วันนี้ท่านไปให้ กําลังใจเสร็จแล้วให้สิ่งของ เขาคงจะอิ่มท้อง อิ่มใจนะครับ แต่ความร้อนในใจส่วนหนึ่ง ที่กําลังระอุจากทรัพย์สินที่เสียหายไป ไร่นาที่พังไปเสียหายไปไม่มีเงินทุนที่จะมาคืน กองทุนหมู่บ้าน แม้กระทั่งสหกรณ์ แม้กระทั่งเงินสัจจะจนถึงเงินกู้ของ ธ.ก.ส. ท่านประธานครับ วันนี้ผมในพรรคภูมิใจไทยโดยคณะสมาชิกพรรคภูมิใจไทยออกไปเยี่ยมชาวบ้านพบปะ พร้อมกับแจกข้าวของช่วยเหลือหลาย ๆ ผู้หลักผู้ใหญ่ในพรรคได้ลงไปในพื้นที่ทุกจังหวัด ที่เราสามารถไปช่วยเหลือได้ เราทราบข่าวมาว่าวันนี้ทุกข์ที่สุดคือทุกข์การส่งเงินคืน ธ.ก.ส. ล้านที่ ๒ ครับ ในล้านแรกนั้นจะเป็นล้านของรัฐบาลคือล้านของออมสินซึ่งได้รับความผ่อนผัน อะลุ่มอล่วยจากธนาคารออมสินให้เหลื่อมล้ําไปสัก ๑๐ วัน ๑๕ วันโดยยังไม่มีตัดดอกเบี้ย หรือลดชั้นลูกค้าที่ดี แต่ ธ.ก.ส. ยืนยันวันพรุ่งนี้อย่างไร ๆ ต้องส่ง ผมเลยกราบเรียนผู้จัดการ ธ.ก.ส. ในเขตเลือกตั้งของผมว่าช่วยผ่อนผันบ้างได้ไหม บางท่านก็บอกว่าพอได้ แต่ว่าก็ต้องรู้ กันอะไรอย่างนี้นะครับ เพราะว่าเห็นใจเรื่องน้ําท่วมนะครับ แต่สิ่งที่สําคัญวันนี้สมาชิกกองทุน ไม่มีเงินครับ และไม่มีเงินตั้งแต่หลังจากที่มีก่อตั้งกองทุนมา ๒ ปี เพราะได้ใช้เงินครั้งเดียว หรือ ๒ ครั้งจากนั้นก็เป็นผู้จ่ายดอกอยู่ตรงกลางตลอด ผมจึงกราบเรียนว่าวันนี้กระบวนการ บริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองนั้นไม่ได้เกิดผลสัมฤทธิ์ ผมได้ตั้งญัตติด่วน เข้าไปสู่สภาแห่งนี้แต่ยังไม่ได้รับการบรรจุเพื่อจะตั้งคณะกรรมาธิการ ให้รัฐสภาตั้ง คณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาเกี่ยวกับกองทุนหมู่บ้านว่าเกิดผลสัมฤทธิ์หรือไม่ วันนี้นโยบายเร่งด่วนรัฐบาลในข้อที่ ๑.๑๐ แหล่งเงินทุนนั้นจะมอบเงินให้กองทุนหมู่บ้านอีก ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ผมบอกว่านี่เป็นการซ้ําเติมหรือเป็นการส่งเสริม ท่านประธานครับ วันนี้สาเหตุหลัก ๆ ของกองทุนหมู่บ้านนี้คือ ๑. ไม่ได้ใช้เงินเลยชาวบ้าน ๒. คณะกรรมการ บังคับชาวบ้านให้ตามกฎนโยบายไม่ได้ ไปทําประกอบอาชีพไม่ได้เพราะว่าเราไม่ได้ตั้งอาชีพ ให้เขารู้ว่าใครอยากทําอาชีพนี้ให้องค์กรต่าง ๆ มาฝึกฝนอาชีพแล้วอยากทําอย่างนี้ถึงจะให้ เงินไป ถึงจะทําถึงเป้าหมายนี้ได้ แต่กลับให้คณะกรรมการใช้อํานาจผูกขาดว่าคนนี้ยืมได้ ยืมแล้วเอาดอกมาคืน ยืมแล้วส่งคืนให้ตรงเวลา ถือว่าเป็นลูกค้าชั้นดี แต่คุณจะไปทําอะไร ซื้อจักรยาน หรือซื้ออะไรฟุ่มเฟือยแล้วแต่คุณ มันถึงเป็นหนี้นอกระบบหรือวงจรหนี้สิน วงจรอุบาทว์ที่จะเกิดกับพี่น้องประชาชนในรากหญ้าเพิ่มขึ้น นอกจากจะสามารถดําเนินการต่อเนื่องไปได้แล้ว จะสามารถดําเนินการต่อเนื่องได้ เป็นคุณภาพที่ดีขึ้น ในขณะที่กลุ่มที่มีจํานวนน้อยกว่าร้อยละ ๑๐ ก็ได้รับการปรึกษาหารือ และมีแนวโน้มที่จะสามารถแก้ไขปัญหาและดําเนินการต่อไปได้ การดําเนินงานของ กองทุนหมู่บ้านในช่วงที่ผ่านมา เป็นไปตามวัตถุประสงค์นโยบายตามพระราชบัญญัติที่ได้มี การพิจารณาไว้แล้วนะครับ ในขณะเดียวกันกองทุนส่วนใหญ่ทั้งหมดสามารถมีดอกผล ที่เกิดขึ้นจึงได้มีการจัดตั้งเป็นบัญชีที่เรียกว่าบัญชีที่ ๒ บัญชีที่ ๒ เป็นรายรับด้านดอกเบี้ย ซึ่งคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านสามารถพิจารณานําดอกเบี้ยนั้นไปพัฒนาโครงการต่าง ๆ ของหมู่บ้านได้ หรือจะนําไปเพิ่มทุนให้กับกองทุนที่เป็นบัญชีทุนประเดิมที่ ๑ เพื่อการขยายตัว ของวงเงินในการให้สินเชื่อแก่สมาชิกในหมู่บ้านก็ย่อมสามารถทําได้ ในช่วงปีผ่านมา มีเหตุการณ์อุทกภัยเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ ซึ่งครอบคลุมถึงพื้นที่ในครั้งนี้ด้วยนะครับ การดําเนินการ คณะกรรมการสํานักงานกองทุนหมู่บ้านได้มีการกําหนดเป็นแนวทางว่า ในพื้นที่ที่ได้รับประสบอุทกภัยหรือภัยพิบัติที่มีผลกระทบเป็นวงกว้างนั้น คณะกรรมการ กองทุนหมู่บ้านสามารถพิจารณาผ่อนปรนให้กับสมาชิกของกองทุนในการชําระหนี้ ให้สามารถขยายระยะเวลาชําระหนี้ได้จาก ๑ ปีไปเป็น ๒ ปี และสามารถที่จะดําเนินการ เป็นกรณีเป็นราย ๆ ได้นะครับ อย่างไรก็ตามการดําเนินการจนถึงขณะนี้นะครับ ผมกราบเรียนย้ําว่า จากจํานวน ๗๙,๒๕๕ กองทุน มีกองทุนจํานวนมากกว่าร้อยละ ๑๐ ที่ถือว่าเป็นกองทุนที่สามารถพึ่งตนเองได้เป็นอย่างดี และอีกมากกว่าร้อยละ ๖๐ ซึ่งสามารถ ดําเนินการได้อย่างต่อเนื่อง การที่จะมีลูกหนี้ที่เป็นปัญหาอยู่บ้าง ถือว่าเป็นปัญหาทั่วไป ที่ไม่ว่าจะเป็นสถาบันการเงินขนาดใหญ่หรือขนาดกลางก็จะประสบปัญหาบ้างเท่านั้นนะครับ ดังนั้นในแนวทางที่จะยังคงดําเนินการต่อไป รัฐบาลได้แถลงเป็นนโยบายต่อรัฐสภาว่า แนวทางในการบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านยังคงเป็นนโยบายของรัฐบาลอยู่ จะมีการจัดตั้ง เพื่อที่จะเพิ่มทุนให้กับกองทุนหมู่บ้าน ในขณะนี้ยังอยู่ในระหว่างการเตรียมงบประมาณ ซึ่งจะต้องเสนอต่อรัฐสภาเพื่อของบประมาณในการเพิ่มทุนให้กับกองทุนหมู่บ้านในขั้นต่อไป ขณะนี้มีปัญหาอุทกภัยเป็นวงกว้าง และรัฐบาลยังไม่สามารถที่จะจัดเงินกองทุนหมู่บ้าน เพิ่มเติมขึ้นได้ เนื่องจากจะต้องดําเนินการตามขั้นตอนของงบประมาณ ธนาคารที่เป็น ธนาคารในความดูแลของรัฐบาล ซึ่งได้แก่ ธ.ก.ส. และธนาคารออมสิน อยู่ในระหว่าง ปรึกษาหารือกันกับคณะกรรมการกองทุน ซึ่งถูกจัดอันดับว่าเป็นกองทุนที่บริหารจัดการได้ดี และกองทุนที่สามารถดําเนินการได้อย่างต่อเนื่องถึงแนวโน้มที่จะพิจารณาให้สถาบันการเงิน เหล่านี้สามารถให้สินเชื่อแก่กองทุน เพื่อให้กองทุนสามารถนําไปดําเนินการช่วยเหลือ พี่น้องประชาชน ซึ่งมีความจําเป็นที่จะต้องได้วงเงินเพื่อนําไปประกอบอาชีพเพิ่มเติมได้ แนวทางขณะนี้ยังอยู่ขั้นของการพิจารณาของสํานักงานคณะกรรมการกองทุนหมู่บ้าน ซึ่งจะมีความคืบหน้าประการใด กระผมก็พร้อมที่จะกราบเรียนให้ท่านสมาชิกได้ทราบ ในลําดับต่อไปครับ