ชานิ ศักดิเศรษฐ์ หารือเรื่องการแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองในกรุงเทพมหานคร โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการปรับปรุงโครงสร้างและระบบการบริหารของกรุงเทพมหานคร และเรียกร้องให้มีการประสานงานกับส่วนอื่น ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ และแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการบริหารจัดการกรุงเทพมหานคร
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม ชํานิ ศักดิเศรษฐ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบสัดส่วน พรรคประชาธิปัตย์ ผมพยายามที่จะติดตามฟังความเห็นของเพื่อนสมาชิกอยู่ใน ๒ ประเด็นด้วยกันนะครับ ซึ่งผม เห็นว่าเป็นเรื่องที่เป็นปัญหาทางหลักการและเราต้องอธิบายในเรื่องนี้ได้ให้จบกระบวน เพราะมิฉะนั้นแล้วการทํากฎหมายของเราในครั้งนี้จะนําไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่มี ความขัดแย้งกับระบบทางการเมือง การปกครองของเราที่เป็นอยู่ แล้วก็จะเป็นปัญหาสําหรับ โครงสร้างในองค์กรปกครองท้องถิ่นอื่นอีกด้วย ผมฟังคําอธิบายจากท่านคณะกรรมาธิการ ด้วยความเคารพว่าเป็นความเห็นของเสียงข้างมาก แล้วก็พยายามที่จะยกระดับการแก้ไข งานของกรุงเทพมหานครให้เข้าสู่ในระบบการบริหารที่มีฐานะสูงขึ้น แล้วก็ได้มีการ ประสานงานกับส่วนอื่น ๆ มากยิ่งขึ้น จึงไปกําหนดหลักเกณฑ์และปรับโครงสร้างใหญ่อยู่ ๒ เรื่องด้วยกัน
เรื่องแรก ก็คือเปลี่ยนบทบาทให้จากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย รักษาการตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานครและบุคลากร กรุงเทพมหานคร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... การปรับเปลี่ยนโครงสร้างนี้ผมถือว่าเป็นการเปลี่ยน โครงสร้างที่สําคัญ และมีความหมายต่อการบริหารจัดการกับกรุงเทพมหานครเป็นการ เฉพาะ และการกําหนดให้นายกรัฐมนตรีมาทําหน้าที่ มาเป็นประธานคณะกรรมการของ ก.ก. ก็เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่อีกอย่างหนึ่งเหมือนกัน ๒ เรื่องนี้ จึงเป็นเรื่องที่เป็น ปัญหาหลักการ ท่านนายกรัฐมนตรีนั้นสามารถกํากับทั่วไปได้แน่นอนครับ ในเมื่อ ประเทศไทยเราแบ่งโครงสร้างทางการเมืองเป็นการปกครองออกเป็นราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น กรุงเทพมหานครตั้งอยู่ที่เมืองหลวงก็จริงครับ กระทรวง เกษตรและสหกรณ์ตั้งอยู่ที่นี่ด้วย กระทรวงพาณิชย์ก็อยู่นี่ ส่วนราชการก็อยู่ ในกรุงเทพมหานครนี้ด้วย แต่ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับกรุงเทพมหานครเลยนี่ครับ มันเป็นการใช้ ที่ดินของกรุงเทพมหานครเป็นที่ตั้งสํานักงาน มันไม่ได้อยู่ในภายใต้การกํากับดูแลของ กรุงเทพมหานครอะไรเลย แล้วการประสานงานหรือไม่ประสานงานมันไม่ได้อยู่ตรง สํานักงาน อยู่ตรงไหนหรือไม่ได้อยู่ไหน กรุงเทพมหานครเป็นองค์กรปกครองท้องถิ่น รูปแบบหนึ่ง รูปแบบนี้เป็นรูปแบบพิเศษ เลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัดกรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานครจึงแตกต่างจากราชการจังหวัดอื่น ๆ แต่เขาก็มีหน้าที่ทํางานในการปกครอง ของส่วนท้องถิ่น เขามีความเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด เพราะเราปรับให้โครงสร้างนี้ ให้ตัวนายกรัฐมนตรีนั้นเป็นทั้งกัฟเวิร์นเนอร์ (Governor) และเป็นทั้งนายกเทศมนตรี ในตัวคนคนเดียวกัน คนคนนี้จึงแตกต่างจากผู้ว่าราชการจังหวัดนครศรีธรรมราช แตกต่างจากผู้ว่าราชการจังหวัดนครปฐม เพราะผู้ว่าราชการจังหวัดนครปฐมนั้น มีองค์การบริหารส่วนจังหวัดมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชนเป็นท้องถิ่น และผู้ว่าราชการจังหวัดนครปฐมก็เป็นผู้กํากับองค์กรปกครองท้องถิ่นในฐานะที่เป็น ราชการส่วนภูมิภาค ซึ่งทําหน้าที่เป็นราชการตัวแทนส่วนกลาง ถ้าเราเข้าใจตรงอย่างนี้ สิ่งที่เรากําลังทําให้นายกรัฐมนตรีกลับไปเป็นผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ เรากําลังที่จะ ควบรวมอํานาจกลับไปสู่ส่วนกลางครั้งสําคัญเลย และยิ่งให้ท่านนายกรัฐมนตรีมาเป็น ประธานของ กกก. ด้วยแล้ว ก็ยิ่งไปกันใหญ่ครับ กกต. ถึงไม่ใช่ไปปรับโครงสร้างเอาส่วนบน ทั้งหมดนี้ลงมาที่นี่ทั้งหมด ผมเคยเป็นประธาน ก.ก. ท่านครับ ที่จริงวันนี้พูดไม่ได้ตั้งใจ จะโต้แย้งเพื่อนสมาชิก แล้วไม่ใช่คัดค้านอะไรเลย แต่ผมก็มานั่งคิดพิจารณาว่าบนพื้นฐาน ของหลักการผมยังต้องขออนุญาตท่านประธานพูดจาอะไรสักเล็กน้อยเถอะครับ ผมเป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยที่ถูกมอบหมายให้ทําหน้าที่กํากับกรุงเทพมหานคร ผมดูแลกรุงเทพมหานคร ๒ ครั้ง ที่เป็นรัฐมนตรีครับ แล้วตําแหน่งนี้เป็นประธาน ก.ก. นี้ รัฐมนตรีท่านเป็นคนที่เป็นประธาน ก.ก. โดยตําแหน่ง พอท่านมอบหมายใครคนนั้นก็ไป ผมก็เป็นรัฐมนตรีช่วย ผมก็เป็นประธาน ก.ก. ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดก็นั่งอยู่ข้างผม วันที่นั่งอยู่ข้าง ๒ คนนี้ผมเข้าใจครับ ว่าท่านผู้ว่าราชการมองรู้สึกว่ารัฐมนตรีช่วยว่าการนี้ จะเล็กไปหน่อย ตัวรัฐมนตรีว่าการท่านไม่ได้มาดูแลเองท่านก็ไม่มานั่งเอง อันนี้ผมก็พอจะ เข้าใจได้และกําหนดความรู้สึกอันนี้ได้ กรุงเทพมหานครมีผู้ว่าราชการนั่งเป็นรองประธานอยู่ นั่งเป็นกรรมการอยู่ที่นั่นด้วย องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรนี้มีส่วนราชการมากมาย มีระดับเท่ากับอธิบดีที่เป็นสํานัก มีระดับเท่ากับปลัดกระทรวงที่เป็น ซี. ๑๑ ที่เป็นปลัดกระทรวง เป็นโครงสร้างที่ใหญ่ที่มี ความเหมาะสม เดิมทีที่เขาต้องการให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นเพราะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้กํากับกรุงเทพมหานคร ซึ่งกรุงเทพมหานครไม่ได้ ขึ้นกับปลัดเหมือนกับผู้ว่าราชการจังหวัดอื่น เคยขึ้นกับท่านรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทยโดยตรง เอาล่ะ เขาจึงต้องให้ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมา กํากับ กรุงเทพมหานครมีราชการส่วนท้องถิ่นที่แลกเปลี่ยนถ่ายโอนกับองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นอื่น ๆ ทั่วทั้งประเทศได้ด้วย ประกอบกับในช่วงแรก กทม. พร้อมที่จะให้ นายอําเภอพระนคร นายอําเภอดุสิต นายอําเภอบางเขนทั้งหลายถ่ายโอนกลับไปสู่ความเป็น นายอําเภอต่างจังหวัดได้ ขึ้นไปเป็นรองผู้ว่าราชการ ไปเป็นผู้ว่าราชการได้ กรุงเทพมหานคร จึงมีความทับซ้อนตรงนี้จึงให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็น เพราะแลกเปลี่ยนถ่าย โอนจากภูมิภาคไปสู่ท้องถิ่นได้ แต่ต่อมาเหลือแต่ท้องถิ่นกันล้วน ๆ ท้องถิ่นล้วน ๆ เขาก็โยง กันไปโยงกันมาในระหว่างภายในกระทรวงมหาดไทยเขาก็เป็นได้อีก เขาให้ ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ผมยังกลับคิดว่าโครงสร้างที่เราเปลี่ยนแปลงไป อย่างนี้ถ้าวันข้างหน้ารัฐมนตรีไม่ได้ชื่ออภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ของผม ผมจะรู้สึกอย่างไร บนพื้นฐานที่ผมเรียนกับท่านประธานวันนี้นี่ไม่ใช่เพราะนายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ผมจึงเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย แต่ผมกําลังบอกท่านประธานว่าบนโครงสร้างนี้มีความขัดแย้ง และจะเป็นปัญหาในการบริหารงานบุคคลทางการเมืองในอนาคตแน่นอน ผมนั่งอยู่ที่นั่น ๒ ครั้งผมก็ไม่เคยมีปัญหาอะไรเลย บางตําแหน่งที่เป็น ซี. ๑๐ ขึ้นไปก็เอาเข้าไปที่ ครม. ก็ผ่านกระทรวงมหาดไทยไปหา ครม. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไม่ได้ลงไป เปลี่ยนแปลงอะไรข้างล่างเขาเลย ไปตามที่โครงสร้าง กทม. เขาเสนอ ถ้านะครับ ถ้าเราคิดว่า กระทรวงมหาดไทยไม่ควรเป็น ซึ่งผมก็บอกว่าเอาล่ะ ถึงเวลาที่จะต้องถ่ายโอนไปแล้วล่ะ เพราะองค์กรปกครองท้องถิ่นขนาดใหญ่ที่ชื่อว่ากรุงเทพมหานครนั้นเขามีโครงสร้างของ การบริหารราชการของเขาเท่ากับ อ.ก.พ. กระทรวงได้ตัวเองอยู่แล้ว มีทุกอย่างเหมือนกัน หมด ถ้าจะเปลี่ยนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไม่ควรเปลี่ยนขึ้นบนครับ ผมยังเห็น ด้วยกับท่านสมาชิกหลายคนว่าต้องกลับไปที่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ถามว่าทําไมต้อง ให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร แล้ว อบจ. จะเอาอย่างนี้ด้วยไหม บอกไม่อย่างนี้ครับ ผมบอกแล้วว่ากรุงเทพมหานครเขาเป็นทั้งผู้ว่าราชการจังหวัด ในขณะเดียวกันเขาเป็นทั้ง นายกเทศมนตรี คือเป็นแมร์ เป็นทั้งกัฟเวิร์นเนอร์ อย่างนี้เขาก็มีสถานะและเงื่อนไขภายใน ของ กทม. เองก็ไม่ได้ไปเกี่ยวพันกับโครงสร้างของกระทรวง ทบวง กรมอื่น ๆ อีกเลย ต้องให้ ผู้ว่าราชการเป็น ถ้าเป็นอย่างนี้ผมคิดว่าโครงสร้างที่เรากําลังพูดถึงนี่เราจะไม่มีความขัดแย้ง กันเลย เราจะมี ก.พ. หรือไม่ เราจะมีส่วนราชการอื่นอีกหรือไม่ก็ว่ากันไป ที่เราเอาเลขาธิการ ก.พ. มานี่ เมื่อก่อนบางทีเขาก็ส่งรองเลขาธิการ ก.พ. เข้ามาเป็นด้วย แต่บังเอิญเรามี นายกรัฐมนตรีท่านเป็น ก็ต้องเอาเลขาธิการ ก.พ. มา ผมคิดว่าโครงสร้างนี้ถ้าเราไป ปรับเปลี่ยน ไปขึ้นบนเมื่อไร โครงสร้างองค์กรปกครองท้องถิ่นอื่นเขาก็จะมีความละเอียด เรื่องอย่างนี้ด้วย ผมลุกขึ้นให้ความเห็นอย่างนี้เพื่อที่จะฟังท่านคณะกรรมาธิการ ไม่ประสงค์ จะขัดแย้งครับ แต่ผมมั่นใจว่าที่ผมพูดวันนี้ผมพูดบนพื้นฐานที่ผมมีความเป็นกลางมี ความชัดเจนแน่นอน ผมเคยไปนั่งทํางานอยู่ที่นั่น ทํางานกับผู้ว่าราชการได้ดี แล้วก็แน่นอน ครับ วันนี้ถ้าไม่ใช่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยผมก็กลับเห็นด้วย แต่ว่า ถ้าไม่ใช่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยต้องลงไปที่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธาน แล้วเราสามารถได้ว่านี่เป็นองค์กรปกครองท้องถิ่นรูปพิเศษ เป็นองค์กร ปกครองท้องถิ่นที่มีลักษณะเฉพาะ เป็นองค์กรปกครองท้องถิ่นที่จัดการปัญหาภายในของ ตัวเองได้ด้วยตัวเอง ถ้าเป็นอย่างนี้กรุงเทพมหานครที่มีผู้ว่าราชการ กทม. ทําหน้าที่ในการ เป็นประธาน ก.ก. จึงยังเป็นสิ่งที่เหมาะสมและถูกต้อง และรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทยยังต้องเป็นผู้กํากับองค์กรปกครองท้องถิ่นอยู่เหมือนเดิม ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยจึงยังต้องอยู่ในฐานะของการเป็นผู้รักษาการตาม พระราชบัญญัตินี้ เป็นความเห็นที่ผมเสนอขึ้นมาเพื่อที่จะได้แลกเปลี่ยนกันครับท่านประธาน