สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๑ · ๒ มีนาคม ๒๕๕๔

วิชาญ มีนชัยนันท์ หารือเรื่องรัฐบาลชุดนี้ที่คิดแปลก ๆ คิดใหม่ ๆ กฎหมายฉบับนี้ที่เสนอมาเกี่ยวกับคนไทยพลัดถิ่น และมีข้อสงสัยเกี่ยวกับหลักการและเงื่อนไขที่จะทำให้บุคคลเหล่านี้ได้สิทธิในการมีสัญชาติไทย

นายวิชาญ มีนชัยนันท์ กรุงเทพมหานคร

ท่านประธานสภาที่เคารพ ผม วิชาญ มีนชัยนันท์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ ก่อนอื่นก็ต้องขอใช้คําว่า รัฐบาลชุดนี้ก็คิดแปลก ๆ คิดใหม่ ๆ ได้เหมือนกันนะครับ ซึ่งท่านรัฐมนตรีสาทิตย์ ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่านได้เสนอกฎหมายฉบับนี้ในนามของรัฐบาล แต่สิ่งหนึ่งที่ตอนต้นท่านเสนอท่านดูเหมือนว่าจะบอกกล่าวว่า เรื่องนี้มันเกิดมานานแล้วก็มี ปัญหามา แล้วท่านก็บอกว่ามันเป็นช่วงเวลาที่นําเสนอกฎหมายนี้เพื่อแก้ไขปัญหา ซึ่งจะดู เหมือนว่าจะบอกกล่าวว่ารัฐบาลที่ผ่านมานั้น ไม่ได้ให้ความสนใจ แต่โดยความเป็นจริงแล้ว ทุกรัฐบาลพยายามที่จะแก้ไขเหมือนกันครับ ไม่อย่างนั้นมันก็คงจะไม่มีกฎหมายฉบับนี้ ที่เกิดขึ้นมาแล้วก็มีการแก้ไขกฎหมายฉบับดังกล่าวเพิ่มเติมขึ้นมา ท่านประธานครับ ในขณะที่ เรากําลังดูพิจารณา ผมว่าเป็นการจุดประกายของผู้ที่ถูกเรียกว่า ผู้พลัดถิ่น หรือคนไทย ที่เคยอยู่อาศัยในส่วนของอาณัติของประเทศ แต่ถูกแบ่งพื้นที่หรือดินแดนการปกครอง ออกไปสู่ประเทศอื่นในปัจจุบัน แต่สิ่งหนึ่งนั้นบุคคลเหล่านี้ที่มาเรียกร้องเขาก็คือคนไทย ซึ่งมีถิ่นฐานอยู่ อาจจะอยู่ในอดีต ปัจจุบันก็ยังอยู่ในประเทศไทย ผมฟังตามข่าวว่ามีการ เรียกร้องมานานเพื่อที่จะรักษาสิทธิในเรื่องของลูก ในเรื่องของคนที่เขายังอยู่ แต่ก็อยู่ ในประเทศไทยนี่ละครับ แต่ปัญหาก็คือว่าตัวคนเหล่านี้ไม่ได้ใช้สิทธิอะไรเลย รัฐบาลออกสิทธิ ต่าง ๆ ในเรื่องของการรักษาสุขภาพก็ไม่ได้รับ รัฐบาลบอกว่าเรียนก็ไม่ได้รับสิทธิในการเรียน แม้กระทั่งสิทธิในการแจ้งเกิดหรือแจ้งในเรื่องของการทําอาชีพต่าง ๆ ที่จะเป็นเรื่องของงาน ที่จะให้เขาได้เกิดประโยชน์ ผมดูในเรื่องของหลักการก็คงเป็นเรื่องปกติครับเป็นการแก้ไข ปัญหาในเรื่องของสัญชาติให้คนไทยพลัดถิ่น ซึ่งเป็นเชื้อสายไทยที่ต้องการเป็นคนในบังคับ ของประเทศอื่น เนื่องจากเปลี่ยนแปลงการปกครองในราชอาณาจักร แต่ส่วนหนึ่งพอมาดู ในมาตรา ๓ คือในคํานิยามครับว่า คนไทยพลัดถิ่น หมายถึงผู้ซึ่งมีเชื้อสายไทยที่ต้อง กลายเป็นคนในบังคับของประเทศอื่น โดยเหตุอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงอาณาเขต ของราชอาณาจักรไทยในอดีต ถามว่าตรงนี้ใครก็ทราบครับว่า ราชอาณาจักรไทยสมัยรัชกาล ที่ ๕ ก็มีการเปลี่ยนแปลงอาณาเขต แล้วก็เป็นเขตพื้นที่ในเรื่องของการปกครองในสมัย ล่าอาณานิคม สิ่งนี้พอใส่ลงไปแล้วเป็นคํานิยามซึ่งเขียนออกมา พอลงมา ซึ่งปัจจุบันผู้นั้น มิได้ถือสัญชาติไทย สัญชาติของประเทศอื่น แสดงว่าบุคคลที่กล่าวถึงยังไม่มีสัญชาติ แล้วจะสืบสัญชาติโดยการให้สัญชาติในกฎหมายฉบับนี้ใช่หรือเปล่าครับ ถ้าเขียนไว้อย่างนี้ และได้อพยพเข้ามาอยู่อาศัยในประเทศไทยเป็นระยะเวลาหนึ่ง อันนี้ละครับ คือกลุ่มคน เหล่านี้ที่ท่านจะแก้ไขปัญหา ในความหมายของผมแล้วก็เพื่อนสมาชิกหลายคนอภิปรายว่า เกรงว่าจะไปมองว่าคนที่อยู่ในประเทศต่าง ๆ ที่เคยอยู่ในอาณัติของเรานี่นะครับ พูดง่าย ๆ ว่าเป็นพื้นที่เดิมของเรา แต่ตอนนี้พอไปเปลี่ยนปุ๊บก็ไปอยู่ในพื้นที่ของเขตประเทศอื่น จะใช้ สิทธิในการข้ามมานี่ แต่ถ้าเขียนในลักษณะอย่างนี้มันก็ย่อมแสดงให้เห็นว่าคนที่อยู่ ในประเทศไทย ณ ปัจจุบันเป็นระยะเวลาหนึ่งและมีวิถีชีวิตเป็นคนไทย ก็ชัดเจนครับว่า คนกลุ่มเหล่านี้ขณะนี้อยู่ในประเทศ แต่มีความเดือดร้อนอยู่ในประเทศไทย ได้รับการสํารวจ จัดทําเบียนตามกฎหมาย ขึ้นทะเบียนไว้แล้ว แล้วก็ว่าด้วยกฎหมายทะเบียนราษฎร์ภายใต้ หลักเกณฑ์ เงื่อนไขของคณะรัฐมนตรีกําหนดไว้ หรือเป็นผู้ซึ่งมีลักษณะอื่นทํานองเดียวกัน ตามที่กําหนดไว้ในกฎกระทรวง ตรงนี้ละครับคือจุดเริ่มต้น ผมมองว่าผมรับได้ เพราะเข้า เงื่อนไขว่าอยู่ในประเทศ มีความเดือดร้อน มีความต้องการในเรื่องต่าง ๆ เพราะเข้ามาอาจจะ ตอนที่มีช่วงระยะเวลา ประเทศเขาเกิดภาวะสงครามหลังจากที่เราแบ่งพื้นที่ไปให้ปกครอง หรือมีความต้องการที่จะกลับมาสู่ภูมิลําเนาเดิมเพราะมีญาติพี่น้องอยู่ แต่พอมาอยู่แล้ว กลายเป็นว่ารัฐเองไม่ได้จัดขึ้นทะเบียนหรือสัญชาติให้ เพียงแต่ขึ้นว่ามีคนเข้ามาอยู่อาศัย กลายเป็นว่าบุคคลเหล่านี้ ไม่มีความชัดเจนในสัญชาติ ขณะนี้กฎหมายฉบับนี้พอจะออกปุ๊บ ผมยังสงสัยครับ ต้องเรียนถามท่านประธานผ่านไปทางท่านรัฐมนตรีว่า หรือเป็นผู้ซึ่งมี ลักษณะอื่นทํานองเดียวกันตามที่กําหนดไว้ในกฎกระทรวงอื่นตามที่กําหนดไว้ หมายถึงอะไร ตรงนี้นะครับ เพื่อนสมาชิกกําลังงงว่ากําหนดข้ามไปอยู่ในขณะนี้ซึ่งพูดใช้คําว่า หรือ แสดงว่า คนที่ไม่ได้อยู่ในเงื่อนไขในขณะนี้ คือไม่ได้มาอยู่ในประเทศและไม่ได้ขึ้นทะเบียนสามารถที่จะ เข้ามาได้หรือเปล่า ถ้าสามารถที่จะเข้ามาได้ เราเองก็เป็นห่วงวิตกครับว่าเรื่องกฎหมายฉบับนี้ ปี ๒๕๐๘ จะถือเอาจากคนที่เข้ามาอยู่ในขณะปี ๒๕๐๘ เป็นเกณฑ์หรือเปล่า หรือจะยาว ออกไปว่ากฎหมายฉบับนี้ใช้บังคับย้อนไปในอดีตเกินกว่าหรือเปล่า เพราะส่วนท้ายที่เขียนไว้ ที่ผมได้นําอ่านไปในมาตรา ๓ มันมีผลกับเรื่องดังกล่าวที่จะต้องมีการเพิ่มประชากร โดยประชากรคนอื่นเข้ามาอยู่หรือเปล่า ท่านประธานครับ ทีนี้มันมีส่วนหนึ่งซึ่งผมเอง ยังติดใจว่าในมาตรา ๔ คนที่เป็นประธาน ใน (๙) ที่ได้เขียนเพิ่มเติมขึ้นมานี่ครับ ใน (๑) (๙/๑) ให้มีคณะกรรมการรับรองความเป็นคนไทยพลัดถิ่น ประกอบไปด้วยปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานกรรมการ ผู้แทนกระทรวงกลาโหม ผู้แทนกระทรวงการต่างประเทศ ผู้แทน กระทรวงยุติธรรม ผู้แทนสํานักข่าวกรองแห่งชาติ ผู้แทนสํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ ผู้แทนสํานักงานตํารวจแห่งชาติเป็นกรรมการโดยตําแหน่ง อันนี้ชุดแรกครับ ในชุดที่อ่านมานี้ มีทั้งหมด ๓ วงเล็บ ซึ่งผมเรียนว่าคนที่จะทําในเรื่องดังกล่าวนี้ล้วนแล้วแต่มีตําแหน่งที่สูง ท่านกังวลไหมครับ ท่านกลัวไหมว่าคนเหล่านี้จะทําให้กฎหมายของท่านกับความเดือดร้อน ที่เกิดขึ้นนี้ล่าช้า ในการประชุม ในการเตรียมการต่าง ๆ เหล่านี้ และท่านมั่นใจไหมครับว่า คนเหล่านี้จะสามารถเข้ามาพิจารณาได้ จะส่งตัวแทนหรือเปล่า เพราะเห็นเขียนกฎหมาย แล้วพยายามที่จะเขียนคนโดยตําแหน่ง ไม่มีการใช้คําว่า ในส่วนของปลัดกระทรวง เป็นประธานกรรมการ แต่ส่วนของผู้แทนต่าง ๆ ผมเองไม่ได้กังวลเลย เพราะว่ามันสามารถ ทดแทนได้ แต่เป็นกังวลว่าคนที่ท่านใช้นี้มันสามารถทํางานได้จริงหรือเปล่า เพราะว่าส่วนหนึ่ง ที่อยู่ข้างล่างนี่ คนที่จะชี้พิสูจน์สิทธิต่าง ๆ เหล่านี้มันอยู่ตามอําเภอ ตามเขตภูมิลําเนา หรือตามจังหวัดมากกว่า ในส่วนของที่ท่านเขียนไว้คงจะต้องลงไปดูในรายละเอียดนะครับ เพราะฉะนั้นที่กังวลก็คือในส่วนของมาตรา ๙/๕ ที่เพิ่มในส่วนของมาตรา ๔ ที่เป็นอนุมาตรา ลงมานี้ ผู้ใดอ้างเป็นคนไทยพลัดถิ่นประสงค์จะได้รับรองการเป็นคนไทยพลัดถิ่นให้ยื่นคําขอ ต่อพนักงาน แสดงว่าถ้ามีการอ้างก็ต้องมีการตรวจสอบ แต่การตรวจสอบในลักษณะดังกล่าวนี้ มันจะเกิดเป็นผลหรือเปล่า อย่างไร ผมว่ากฎหมายฉบับนี้ ท่านประธานครับ ถ้าบอกว่า การทําเรื่องกฎหมายฉบับนี้เพื่อให้ประโยชน์หรือให้สิทธิกับคนนี้ ผมเห็นด้วย เพราะ ประเทศไทยอย่างท่านสุนัย ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่านบอกไปแล้วว่าประเทศในซีกฝั่งตะวันตก หรือฝั่งตะวันออกของอีกซีกหนึ่งของประเทศเราของโลก เขาเปิดกว้างในเรื่องของการ ให้มนุษยชาติมีการเดินและอพยพในการย้ายถิ่นฐาน หลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เราจะให้สิทธินี้ ดูเหมือนว่าช่างยากเย็นเหลือเกิน แต่กฎหมายฉบับนี้เป็นการเปิดช่องและโอกาสให้กับคนที่ ด้อยสิทธิ ท่านประธานครับ ผมขออนุญาตเรียนฝากแล้วก็ถามนะครับว่ามันเป็นประโยชน์ จริงหรือไม่ไม่ทราบ แต่ผมมองว่ากระบวนการในความรู้สึกของพวกผมเอง ในฐานะที่ พวกผมเองก็ยอมรับครับว่าเชื้อสายนี้ส่วนใหญ่ก็จะมาจากประเทศจีน ท่านประธาน ก็คล้ายคลึงกัน คนที่ถือใบทะเบียนต่างด้าว ทุกวันนี้ก็ยังถืออยู่ครับ การไปต่อทะเบียนตั้งแต่ สมัยก่อนเป็นปัญหาอุปสรรค ต้องมีการเสียเงินใต้โต๊ะ ต้องมีการพิจารณาในเรื่องต่าง ๆ จนสิทธิต่าง ๆ บางคนขาดในวันนี้นะครับ ในวันนี้ขาดเพราะต่อไม่ได้ กลายเป็นคนที่ไม่มี ภูมิลําเนาทั้ง ๆ ที่อพยพมาอยู่ในประเทศนานมันก็จะคล้ายคลึงกับอันนี้ ผมจะฝากครับ ท่านประธานว่าถ้าจะทํานี้ ฝากท่านรัฐมนตรีคงจะต้องไปดูและเพิ่มเติมในข้อต่าง ๆ ในกฎหมายแต่ละฉบับ กฎหมายฉบับนี้อาจจะแยกออกไป แต่กฎหมายของผู้ที่มาอยู่ ในกฎหมายต่างด้าวนั้นก็ต้องเพิ่มเติม รวมถึงวันนี้ท่านยังไม่ได้แก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นมาก คนที่อยู่ริมคลองในเขตผมก็แล้วกัน เขตมีนบุรีไม่น้อยกว่าเป็นหลักร้อยครับที่เกิดในพื้นที่ พ่อแม่ก็อยู่ในพื้นที่ แต่ไม่ได้ต่อสิทธิบัตรประชาชนไม่ได้ต่อ หรือทําบัตรประชาชนอายุเป็นสิบครับ บางคนจนมีลูกแล้วตัวเองยังไม่มีบัตรประชาชน มีลูกและมีหลานยังไม่มีบัตรประชาชน สํานักงานเขตในกรุงเทพมหานครไม่ใส่ใจ ไม่ลงไปดูทะเบียนราษฎร์ นี่ละครับเป็นปัญหา ที่สําคัญมากกว่า เพราะเป็นคนไทยและสืบได้ แต่ในขณะวันนี้บังเอิญการสืบต้องมีคนชี้ กรุงเทพมหานครไม่มีกํานันผู้ใหญ่บ้านแล้วครับ ท่านประธานคงทราบ เพราะเคยผ่านการเป็น กํานันมาก่อน สามารถใช้ตําแหน่งหน้าที่เจ้าพนักงานปกครองชี้ว่าบุคคลคนนี้เป็นลูกเต้าเหล่าใคร และรับรองได้ ผมเองก็รับรองไม่ได้ครับท่านประธาน ส.ข. ก็รับรองไม่ได้ ส.ก. ก็รับรองไม่ได้ ชุมชุนก็รับรองไม่ได้ ทั้ง ๆ ที่เห็น ทั้ง ๆ ที่ทราบ แต่คนที่ทํานี่คือเจ้าหน้าที่ ต้องใช้เวลาสอบ แต่การสอบนี่นํามาซึ่งประโยชน์ของคนที่อยู่อาศัย วันนี้ไม่มีเลยครับ อาศัยบุกรุกริมคลอง อยู่ แล้วก็เป็นภาระ ไม่มีบ้านเลขที่ ไม่มีอะไรทั้งนั้น แล้วก็เป็นภาระครับ เรียนก็ไม่ได้ อะไรก็ไม่ได้ กลายเป็นคนประเภทไหน ยิ่งกว่าคนที่เรากําลังจะออกกฎหมายฉบับนี้ให้ใช้ ฉะนั้นผมเรียนฝากท่านประธานเพิ่มเติมให้ว่าคนเหล่านี้ท่านรัฐมนตรีช่วยสั่งการไปรัฐบาลนี้ ต้องสั่งการให้กระทรวงมหาดไทยและคนที่เกี่ยวข้องนี้ขึ้นทะเบียนให้เขาเถอะ ขึ้นทะเบียน ราษฎร์ เขาไม่มีเงินที่จะไปใช้ใต้โต๊ะ คนที่เข้ามานี่ถือทะเบียนสัญชาติปลอมเยอะมาก ในประเทศไทย แต่กฎหมายฉบับนี้กําลังทําให้เกิดประโยชน์ แต่ในทํานองเดียวกันก็ควรที่จะ ช่วยดูคนที่ด้อยประโยชน์และเป็นคนไทยแท้ ๆ ด้วยครับ ผมเห็นด้วยกับกฎหมายฉบับนี้ แต่ขอให้กรรมาธิการดูให้เกิดความรอบคอบและขอคําตอบด้วยครับ ขอบคุณครับ