ชานิ ศักดิเศรษฐ์ หารือเรื่องการแก้ไขปัญหาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาความมั่นคงและปัญหาการพัฒนาเศรษฐกิจของพื้นที่นี้ พร้อมเสนอแผนการในการพัฒนาและความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้าน และเรียกร้องให้เปลี่ยนแปลงการปกครองในรูปแบบพิเศษเพื่อแก้ไขปัญหาการเมืองการปกครองและความเป็นเอกภาพแห่งชาติ
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นายชํานิ ศักดิเศรษฐ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน พรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานครับ ผมในฐานะเป็นผู้สงวนคําแปรญัตติของคณะกรรมาธิการในมาตรา ๓ ขอกราบเรียนเหตุผลกับท่านประธานดังต่อไปนี้ครับ ตามร่างเดิมของรัฐบาลนั้นได้กําหนดไว้ ในมาตรา ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ หมายความว่า จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดสตูล และจังหวัดสงขลา และจังหวัดอื่นหรือบางพื้นที่ของจังหวัดอื่น ในภาคใต้ตามที่คณะรัฐมนตรีกําหนด คณะกรรมาธิการได้พิจารณากันอย่างรอบคอบ แล้วก็มีความเห็นในขั้นต้นให้มีการแก้ไขบางข้อความ นั่นก็คือว่าจังหวัดชายแดนภาคใต้ หมายความว่า จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดสตูล และจังหวัด สงขลา ในรอบแรกได้มีการพิจารณากันอย่างนี้เป็นเรื่องที่คณะกรรมาธิการได้ตัดสินใจ อย่างถูกต้องสมเหตุสมผลและสอดคล้องกับความเป็นจริงของจังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่ต่อมาได้มีการพิจารณาทบทวนใหม่อีกครั้งหนึ่ง แล้วก็ไปแก้ไขใหม่กําหนดให้จังหวัด ชายแดนภาคใต้หมายความว่า จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา และจังหวัด สงขลาประกอบด้วยอําเภอจะนะ อําเภอเทพา อําเภอนาทวี อําเภอสะบ้าย้อย และอําเภอสะเดา ท่านประธานครับ ที่ผมต้องทบทวนอย่างนี้เพื่อกราบเรียนกับ เพื่อนสมาชิกว่าจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ถูกปรับเปลี่ยนให้เหลือเพียง ๓ จังหวัด กับ ๔ อําเภอของจังหวัดสงขลานั้นเป็นการปรับเปลี่ยนที่มีความหมายในทางยุทธศาสตร์ และไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงในการแก้ไขปัญหา เรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ที่ผมสงวนความเห็นไว้เพื่อให้สภาและคณะกรรมาธิการจะได้กลับไป ทบทวนใหม่อีกครั้งหนึ่ง จังหวัดชายแดนภาคใต้ปัจจุบันคืออะไรครับ จังหวัดชายแดนของ ภาคใต้ในปัจจุบันนั้นเป็นอื่นไปไม่ได้ครับ จังหวัดชายแดนคือจังหวัดที่มีพื้นที่ชายแดน ติดต่อกันกับประเทศเพื่อนบ้าน และในภาคใต้ ๕ จังหวัดนี้ จังหวัดสงขลา จังหวัดยะลา จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี และจังหวัดสตูล เป็นจังหวัดชายแดนแน่นอน และเรื่องนี้ มีความสัมพันธ์กับการเป็นหรือไม่เป็นของจังหวัดชายแดนและโครงสร้างในการแก้ไข ปัญหาทั้งระบบของจังหวัดชายแดนภาคใต้ด้วยอย่างแน่นอน ปัญหาที่ว่านั้นคืออะไรครับ ต้องยอมรับว่าปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ในปัจจุบันนั้นมีหลายปัญหาดํารงอยู่ และจะต้องมีการแก้ไขกันอย่างมีขั้นตอน มีกระบวนการ และมียุทธศาสตร์ ในการรองรับ กับการแก้ไขปัญหานั้นอย่างชัดเจนด้วย ปัญหาความมั่นคง การอํานวยความยุติธรรม และความเป็นปกติสุขของจังหวัดชายแดนภาคใต้ เราต้องยอมรับว่าเป็นปัญหาที่ต้องมี ชุดความคิด มีชุดระบบ มีเครื่องมือที่เพียงพอ ต้องแก้ไขปัญหานี้ในนามของ ๕ จังหวัดด้วย แน่นอนครับว่าความรุนแรงที่เกิดขึ้นมีเกิดขึ้นในจังหวัดยะลา จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี และบางพื้นที่ของจังหวัดสงขลาเป็นส่วนใหญ่ แต่ว่าปัญหาความมั่นคงนั้น มันไม่ได้ถูกแบ่งแยกออกเป็นเอกเทศว่าเป็นพื้นที่ของอําเภอใดอําเภอหนึ่งเป็นการเฉพาะ ความไม่สงบเรียบร้อย ความรุนแรง เกิดขึ้นทั้งในจังหวัดสตูล เกิดขึ้นทั้งในจังหวัดสงขลา และบางพื้นที่ที่ไม่ควรจะเกิดเสียด้วยซํ้าไป แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่จะต้องเกิด เสมอไปอีกเช่นเดียวกัน จังหวัดยะลา จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี มีบางพื้นที่ที่ไม่มี ความรุนแรงเลย บางพื้นที่มีความรุนแรงน้อย และบางพื้นที่ที่มีความรุนแรงมากและต่อเนื่อง ลักษณะอย่างนี้จึงเป็นพื้นที่ที่ไม่อาจบอกได้ว่าเป็นเฉพาะ ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ กับ ๔ อําเภอ แต่เป็นปัญหาโดยองค์รวมของจังหวัดชายแดนภาคใต้ เพราะฉะนั้น การจัดการกับปัญหาทางด้านความมั่นคงก็ดี การอํานวยความยุติธรรมก็ดี และการเรียกร้อง เอาความเป็นปกติสุขกลับคืนสู่จังหวัดชายแดนภาคใต้ต้องทําทั้ง ๕ จังหวัดแน่นอน และโครงสร้างนี้ไม่ได้เป็นโครงสร้างที่ถูกกําหนดขึ้นใหม่ แต่เราใช้แนวทางนี้ วิธีนี้ จัดการ กับปัญหาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ตลอดมา
ปัญหาที่ ๒ ท่านประธานครับ ไม่ใช่เรื่องความมั่นคงแต่เพียงอย่างเดียว แน่นอน การแก้ไขปัญหาของพี่น้องประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ยังมีปัญหา ของการพัฒนาและความร่วมมือทางเศรษฐกิจ เราต้องแก้ไขปัญหาให้กับพี่น้องประชาชน ทุกพื้นที่ ทุกผู้คนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ทุกศาสนา ทุกวัฒนธรรม ที่ดํารงอยู่ ในการจัดการร่วมกัน และในการจัดการในการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจนี้ไม่โดดเดี่ยว เฉพาะคน ๕ จังหวัดครับ วันนี้เรามีแผนการในเรื่องของการพัฒนาและความร่วมมือ เศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้าน ความสัมพันธ์นี้ ๓ จังหวัดกับ ๕ จังหวัดต่างกันอย่างไร อํานาจต่อรองในความร่วมมือ เงื่อนไขของความเป็นจริงในการดํารงอยู่ของการพัฒนา ภาคใต้เป็นเรื่องของ ๕ จังหวัดแน่นอน เป็นความร่วมมือที่ใช้จังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นศูนย์กลาง มีขอบเขตที่แน่นอน ๕ จังหวัดนี้จึงเป็นกลุ่มจังหวัดที่มีขนาดปริมาณ ประชากร เงื่อนไขทางเศรษฐกิจเป็นเงื่อนไขของการต่อรองและความร่วมมือกับประเทศ เพื่อนบ้านที่ชัดเจน ๓ จังหวัด ๔ อําเภอไม่ใช่ทางออกของการร่วมมือในทางเศรษฐกิจ และการแก้ไขปัญหานี้แน่นอน
ปัญหาที่ ๓ ปัญหาทางวัฒนธรรมและความสัมพันธ์กับต่างประเทศ ท่านประธานครับ ในความเป็นจริงของคนทั้ง ๕ จังหวัดนี้มีความสัมพันธ์กับต่างประเทศ ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของตนเองตามด่านต่าง ๆ ตามเงื่อนไขต่าง ๆ ของตัวตน ของตนเองนี่ชัดเจนแน่นอนเป็นที่สุด เพราะฉะนั้นปัญหาทางวัฒนธรรมของ ๕ จังหวัดนี้ จึงเป็นวัฒนธรรมเดียวกันคือวัฒนธรรมแห่งความหลากหลาย มีพี่น้องมุสลิมมากมาย แต่ว่าก็เป็นพื้นที่ที่มีคนไทยพุทธด้วย มีวัฒนธรรมเฉพาะดํารงอยู่ด้วย แน่นอนครับ ๕ จังหวัดนี้เป็นทั้งกลุ่มวัฒนธรรมเดียวกันและมีความสัมพันธ์กับต่างประเทศภายใต้ เงื่อนไขเดียวกันด้วย
ปัญหาที่ ๔ ปัญหาการเมืองการปกครองและความเป็นเอกภาพแห่งชาติ วันนี้เราต้องยอมรับนะครับว่าความรุนแรงที่เกิดขึ้นใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่เรา กําลังติดตามอยู่ในขณะนี้มันเป็นการเคลื่อนไหวทางด้านการเมืองเพื่อประกาศเขตพื้นที่นี้ ตามเงื่อนไขตามกระบวนการต่าง ๆ ที่ต่อสู้อยู่ทุกวันนี้ เพื่อนําไปสู่การปกครองในรูปแบบ พิเศษของพื้นที่นี้ รูปแบบพิเศษที่ว่านี้จะเป็นอะไรก็แล้วแต่ครับ เป็นเขตปกครองพิเศษ เป็นนครพิเศษ หรือว่าจะเป็นเงื่อนไขพิเศษ หรืออะไรก็แล้วแต่ หรือเป็นรัฐปัตตานี ข้อเรียกร้องเหล่านี้เป็นข้อเรียกร้องที่ไม่ใช่ต้องการให้เกิดการแก้ไขปัญหา แต่ข้อเรียกร้องนี้ แบ่งแยกความเป็นเอกภาพแห่งชาติของประเทศไทย วันนี้เรามีโครงสร้างบางอย่าง ที่ผิดปกติอยู่ ซึ่งเดี๋ยวสักครู่ผมจะเล่าให้ท่านประธานฟัง ผมใช้เวลาไม่มาก เพียงแต่ ผมต้องการพูดกับเพื่อนสมาชิกทุกคนจะชี้ให้เห็นว่าปัญหาการเมืองการปกครอง ของประเทศไทยจะเป็นอย่างไร มีสิทธิตามเงื่อนไขของรัฐธรรมนูญ การปกครองท้องถิ่น รูปแบบไหน พิเศษอย่างไรทุกพื้นที่ทําได้ทั้งหมด แต่ว่าอันดับแรกเราต้องตกลงกันได้ก่อน ว่านี่คือประเทศไทย พื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคอีสาน ทําภายใต้เงื่อนไขแห่งองค์เอกภาพของชาติไทย การแบ่งแยกดินใด ส่วนใดส่วนหนึ่งออกไป จากพื้นที่การเมืองการปกครองของความเป็นเอกภาพแห่งชาติเป็นเรื่องที่เราทําไม่ได้ ปัญหานี้เป็นปัญหาใหญ่ เป็นปัญหาหนึ่งที่เราต้องทําร่วมกันในนามของ ๕ จังหวัด ชายแดนภาคใต้ ไม่ใช่ ๓ จังหวัดกับ ๔ อําเภอ ถ้าอย่างนั้นกฎหมายที่เราพิจารณาอยู่วันนี้ คืออะไรครับท่านประธาน กฎหมายที่เรากําลังพิจารณาอยู่ขณะนี้ไม่ใช่เรื่องการเมือง การปกครอง เป็นการเฉพาะของ ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ ๕ จังหวัดชายแดน ภาคใต้ แต่สิ่งที่เรากําลังทําอยู่ขณะนี้ก็คือว่าเรากําลังทําพระราชบัญญัติบริหารราชการ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ศอ.บต. เดิมนั่นแหละครับ มีอยู่ ๕ จังหวัด และ ศอ.บต. ที่จะสร้าง ขึ้นมาใหม่นี้แหละครับ ๕ จังหวัด วันนี้เราต้องใช้กลไกอะไรครับ กลไกนี้ไม่ใช่กลไก การเมืองการปกครอง กลไกนี้เป็นระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ถ้าแยกแยะอย่างนี้ ชัดเจนและเป็นเงื่อนไขที่ทํากันได้ เราจะรู้เลยว่าทําไมต้องเป็น ๕ จังหวัด เรามีกลไกอะไร ที่ไปทํางานด้านความมั่นคง เรามีกลไกพลเรือน ตํารวจ ทหาร ท่านประธานครับ กลไก ความมั่นคงที่แก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ วันนี้เราก็ต้องยอมรับว่าเรามีกลไก ที่ไม่สอดคล้องกับสภาพใหม่ ยุคใหม่ของการแก้ไขปัญหา ความขัดแย้งภายในประเทศ ที่เป็นปัญหาการเมืองมีไหม มีแน่นอน การต่อสู้ของขบวนการต่าง ๆ มีไหม มีแน่นอน การใช้ความรุนแรงในกระบวนการเข้ามาสู่การสร้างเงื่อนไขในทางการเมืองเพื่อสู่อํานาจ การเมืองในอนาคตนั้นเป็นเงื่อนไขที่มีความขัดแย้งกันไหม มีแน่นอน ปัญหาเหล่านี้ ท่านประธานครับ เป็นปัญหาที่เราจําเป็นต้องใช้ความเป็น ๕ จังหวัด รูปการณ์ทั้ง ๕ จังหวัด ไปสู่การแก้ไข ไม่ใช่เพียงส่วนใดส่วนหนึ่งเป็นการเฉพาะ เพราะฉะนั้นกลไกด้านความมั่นคงนี้ จึงเป็ นกลไกที่รองรับและต้องไปสู่การแก้ไขปัญหา กลไกที่เป็ นปัญหาคืออะไร นี่ผมกราบเรียนกับท่านประธาน วันนี้เราไปทําตํารวจเข้า เดิมทีเรามีกองบัญชาการ ตํารวจภูธรภาค ๙ ภาค ๙ นี่ถูกต้องแล้วละครับ เรามีอยู่ ๗ จังหวัด วันนี้ก็ไปสร้างเป็น ศปก. ขึ้นมาอีก ไปทํา ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้กับ ๔ อําเภอขึ้นมา กลไกนี้ผมกราบเรียน ท่านประธานว่าผิดครับ กลไกนี้ไม่สามารถสอดรับกับการแก้ไขปัญหาความมั่นคง ยุคใหม่ได้ เป็นเพียงตัวช่วยให้กลไกตํารวจได้มีโอกาสมีตําแหน่งมีอะไรมากมายขึ้นไป เท่านั้นเอง แต่ว่าความสัมพันธ์ท่านจะเห็นนะครับว่าผู้บัญชาการตํารวจภูธรภาค ๙ กับภาค ๘ นี้ต่างกันอย่างไร ตําแหน่งภาค ๘ เป็นตํารวจภายในประเทศแท้ ๆ แต่ภาค ๙ ท่านจะเห็นว่าความสัมพันธ์ระหว่างผู้บัญชาการตํารวจภูธรภาค ๙ กับประเทศมาเลเซีย กับรัฐต่าง ๆ มีความสัมพันธ์กันเป็นการเฉพาะ นี่คือเงื่อนไขกลไกรัฐที่ใช้ในการแก้ไข ความมั่นคงและมีความสัมพันธ์กับต่างประเทศ ปัญหาความไม่สงบเรียบร้อยจังหวัด ชายแดนภาคใต้ ไม่ใช่เป็นเรื่องของประเทศไทยล้วน ๆ แน่นอน คนยุคหนึ่งที่ต่อสู้ไปอยู่ ทางยุโรป คนยุคหนึ่งต่อสู้และขยายออกไปวันนี้ไปอยู่ทางประเทศอินโดนีเซีย ท่านครับ วันนี้ไม่มีหลังพิงในชายแดน ความรุนแรงก็ต้องยุติลง อ่อนลงมากกว่านี้เสียด้วยซํ้าไป เพราะฉะนั้นกลไกที่จะไปรองรับวันนี้ต้องทําในนามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ๕ จังหวัด จึงเป็นกลไกที่มีความเข้มแข็งและนําไปสู่ความร่วมมือได้ กลไกด้านอํานวยความยุติธรรมก็เช่นเดียวกันครับ มันเป็นกลไกและโครงสร้างในระดับของ ส่วนภูมิภาคในระดับของ ๕ จังหวัดเช่นเดียวกัน รวมทั้งกลไกระหว่างภาครัฐ เอกชน และประชาสังคม ผมกราบเรียนกับท่านประธานให้เห็นอย่างนี้ชัด ๆ ว่าวันนี้เราไปทํา ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ทําจังหวัดชายแดนภาคใต้ให้เป็น ๓ จังหวัดกับ ๔ อําเภอ โครงสร้างนี้เป็นอุปสรรคต่อการแก้ไขปัญหาทั้งชุดอย่างที่ผมได้กราบเรียนแล้วแน่นอน เพราะฉะนั้นผมถึงกราบเรียนเพื่อนสมาชิกครับว่าการตัดสินใจของคณะกรรมาธิการ เสียงส่วนใหญ่นั้นเป็ นการตัดสินใจที่ผมเห็นว่าไม่สอดคล้องกับความเป็ นจริง ไม่สอดคล้องกับเครื่องมือในการแก้ไขปัญหาและขัดต่อหลักการพื้นฐานที่สภาแห่งนี้ได้รับ หลักการไปว่าจังหวัดชายแดนภาคใต้คือ ๕ จังหวัด เพราะฉะนั้นผมกราบเรียน ท่านประธานและกราบเรียนเพื่อนสมาชิกว่าขอให้เราได้นําเงื่อนไขนี้กลับมาสู่ที่ ๕ จังหวัด ผมสนับสนุนให้มี ๕ จังหวัดครับ