ขจิตร ชัยนิคม กรรมาธิการ เสนอแปรญัตติเพื่อปรับปรุงมาตราเกี่ยวกับการศึกษาภาคบังคับให้มีความสมบูรณ์มากขึ้น โดยให้การศึกษาภาคบังคับครอบคลุมทั้งหมด 20,000-30,000 โรงเรียน และให้เขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐานภาคบังคับ เพื่อให้การศึกษาสามารถบริการประชาชนที่ต้องการได้
ท่านประธานที่เคารพ ผม ขจิตร ชัยนิคม กรรมาธิการที่ขอสงวนความเห็น ขอกราบเรียนท่านประธานว่า ในมาตรา ๓๗ การบริหาร และการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานให้ยึดเขตพื้นที่การศึกษา โดยคํานึงถึงระดับ ของการศึกษาขั้นพื้นฐาน จํานวนสถานศึกษา จํานวนประชากร วัฒนธรรมและความเหมาะสม ด้านอื่นด้วย เว้นแต่การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานตามกฎหมายว่าด้วยการอาชีวศึกษา ในวรรคนี้ผมขอให้ตัดคําว่า ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ออก เพราะตามมาตรา ๓๗ เดิม ไม่มีข้อความนี้ การเพิ่มข้อความนี้เข้าไปทําให้เกิดปัญหาในการที่จะไปแบ่งเขตพื้นที่ เพราะคําว่า ระดับการศึกษา ถ้าดูตามกฎหมายการศึกษาแห่งชาติฉบับเดิมที่ยังไม่แก้ไข มันหมายถึงระดับก่อนอุดมศึกษาและระดับอุดมศึกษา แต่คําว่า ระดับ นี้เมื่อถามฝ่ายร่างแล้ว ก็บอกว่าไปเอาตามกฎกระทรวง ซึ่งกฎกระทรวงออกมาให้มีระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ทีนี้ถ้าท่านเขียนข้อความนี้ ถ้าตีข้อความโดยชัดเจนมันจะจําแนกแบ่งเขตพื้นที่ตามระดับการศึกษาไม่ได้ ทําไมถึงเป็น อย่างนั้นครับ เพราะขณะนี้เจตนากฎหมายฉบับนี้เสนอเข้ามาคือต้องการแบ่งเขตพื้นที่ เอาง่าย ๆ ว่าที่เคยสังกัดประถมศึกษาเดิมก็ให้เป็นเขตพื้นที่ แล้วสังกัดมัธยมศึกษาเดิม ก็กลับมาแยกออกเป็ นเขตพื้นที่กัน ท่านประธานครับ แต่ในกฎกระทรวงนั้น ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นอยู่ทั้งโรงเรียนประถมศึกษาซึ่งเปิดขยายโอกาส เขาก็คือ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ถ้าจะแยกมัธยมศึกษาออกมาอยู่สังกัดมัธยมศึกษา ก็มีระดับมัธยมศึกษาตอนต้น มันซํ้ากันครับ ถ้าท่านบอกว่าท่านจะแยกโดยคํานึงถึง ระดับการศึกษาก็แยกไม่ได้เพราะเป็นระดับเดียวกัน ท่านมีเจตนาจะแยกประถมศึกษาเดิม ออกไป แยกมัธยมศึกษาเดิมออกไป ถ้าตีความโดยเคร่งครัดจะต้องตัดข้อความนี้ออก จึงจะสามารถทําได้ อันนี้ประการที่ ๑ วรรคหนึ่ง วรรคสอง มาตรา ๓๗ ให้รัฐมนตรีโดยคําแนะนําของสภาการศึกษาแห่งชาติมีอํานาจ ประกาศในราชกิจจานุเบกษากําหนดเขตพื้นที่การศึกษาเพื่อการบริหารและการจัด การศึกษาขั้นพื้นฐาน แบ่งเขตพื้นที่การศึกษาเดิมเป็นประถมศึกษา ผมแปรญัตติขอแก้ เป็ นเขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐานภาคบังคับและเขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐาน เตรียมอุดมศึกษา เหตุผลที่ผมบอกว่าการศึกษาขั้นพื้นฐานภาคบังคับ ท่านประธาน ที่เคารพครับ ผมได้รับหนังสือจากเครือข่ายองค์กรครูทั่วประเทศที่เขาให้ความเห็นมา แล้วก็สภาครู สมาพันธ์สมาคมครูแห่งประเทศไทย สหภาพครูแห่งชาติและเครือข่ายครู แห่งประเทศไทย เขาให้ความเห็นว่าในขณะที่เขาจัดทั้งประถมศึกษา มัธยมศึกษานี่ มีประมาณ ๓๐,๐๐๐ โรงเรียน แล้วก็ ๙,๐๐๐ โรงเรียนจากมัธยมศึกษา ครอบคลุมพื้นที่ ทั่วทั้งประเทศ เขามีความเห็นว่าถ้าจะแก้ไขกฎหมายแยกเขตพื้นที่การศึกษา ระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาก็ควรจะถือโอกาสนี้ทําให้การศึกษาของชาติ ได้มีมาตรฐานสอดคล้องกับกฎหมายฉบับอื่น พระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ ขณะนี้รัฐบังคับประชาชนให้ต้องส่งลูกหลานมาเรียน ๙ ปี ๙ ปีหมายถึง ป. ๑ ถึง ป. ๖ แล้วก็ ม. ๑ ถึง ม. ๓ อันนี้เป็นการศึกษาภาคบังคับ ซึ่งรัฐบังคับประชาชน แต่ว่าประชาชน บังคับรัฐอยู่ในรัฐธรรมนูญให้จัดฟรี ๑๒ ปี ท่านประธานครับ ครูในส่วนของประถมศึกษา ทั้งหมดที่ผ่านองค์กรเครือข่าย ๓ องค์กรนี้ได้ส่งหนังสือถึงคณะกรรมาธิการ ถึงรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงศึกษาธิการ แล้วก็ถึงผมด้วย ถึงทุกส่วน เขาบอกว่าถ้าจะเปลี่ยนแปลงจริง ๆ เอาให้มันมีมาตรฐานหน่อย การศึกษาภาคบังคับไหนรัฐจะบังคับประชาชนแล้วก็ให้ สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐานภาคบังคับรับผิดชอบไป ส่วนทางด้านมัธยมศึกษา เขาก็เสนอ เขาเห็นด้วยในหลักการต้องแยกออกมาในเมื่อท่านที่อยู่มัธยมศึกษาอยากแยก แต่เพื่อให้มันเกิดความก้าวหน้าหน่อยไม่กลับไปรอยเดิมเหมือนว่ากลับไปที่เดิม กลับไปทางเกวียนสายเก่าให้มันพัฒนาหน่อย เขาก็บอกว่าให้เป็นเขตพื้นที่เตรียมอุดมศึกษา ทําเรื่องอุดมศึกษาเน้นหนัก ม. ๔ ม. ๕ ม. ๖ ส่วน ม. ๑ ม. ๒ ม. ๓ จะมีก็ทําไป แต่เน้นหนัก เสียว่าคนที่จะเข้ามหาวิทยาลัยเดิมเคยบอกว่าไม่มีคุณภาพ อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ อย่าให้มีต่อไปอีก จะเป็ นความรับผิดชอบของเขตมัธยมศึกษาเดิมนี่ที่ใช้คําว่า นี้ เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของครูส่วนใหญ่ในวงการศึกษา ผมจึงขอแปรญัตติ บอกว่าให้ใช้คําว่า เขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐานภาคบังคับ หมายถึงประถมศึกษาเดิม ถึง ม. ๓ แล้วเขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐานเตรียมอุดมศึกษาหมายถึงเน้นหนัก ม. ๔ ม. ๕ ม. ๖ แต่จะมี ม. ๑ ม. ๒ ม. ๓ อยู่ด้วยก็ได้ นั่นคือสิ่งที่ผมแปรญัตติ
แล้วก็ในวรรคสุดท้ายในมาตรานี้เดิมท่านบอกว่าการเปิดตั้งแต่ระดับ ประถมศึกษาถึงมัธยมศึกษาไม่เกินมัธยมศึกษาปี ที่ ๓ ให้ไปอยู่ประถมศึกษา ผมขอ แปรญัตติเป็ นว่า ตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษาถึงระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ให้สถานศึกษาแห่งนั้นอยู่ในเขตพื้นที่การศึกษาขั้นพื้นฐานภาคบังคับ เพื่อที่จะเป็น การบริการประชาชน ท่านประธานที่เคารพครับ วันนี้รัฐบาลนี้พูดถึงการศึกษาฟรี ๑๕ ปี แต่เป็นเรื่องประหลาดว่าการศึกษาภาคบังคับ ๙ ปียังทําไม่ได้สมบูรณ์ โรงเรียนหลายหมื่น ใช้คําว่าหมื่น เป็นหมื่น ๆ โรงเรียนต้องการเปิดการศึกษาภาคบังคับที่หมู่บ้านเขาที่มี โรงเรียนอยู่ เขามีคนที่จะเรียนไม่ถึง ๔๐ คนกฎกระทรวงไม่ให้เปิด ทั้ง ๆ ที่บังคับชาวบ้าน ส่งลูกหลานเรียน มันเป็นเรื่องประหลาดว่า ๙ ปีก็ยังไม่สามารถทําได้ครอบคลุมทั้งหมด ๒๐,๐๐๐-๓๐,๐๐๐ โรงเรียน แต่ว่าวันนี้ท่านกําลังจะพูดถึงการศึกษาที่มีความซํ้าซ้อนมาก ไหน ๆ จะเอาตามความต้องการของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาที่เสนอมา ผมก็ไม่ขัดข้องครับ แต่ว่าขอโอกาสนี้ได้พัฒนามาตรฐานให้มันสูงขึ้นได้ไหม การศึกษาภาคบังคับให้เขตพื้นที่ การศึกษาภาคบังคับ ให้เขตพื้นที่ขั้นพื้นฐานภาคบังคับไป การศึกษาเตรียมอุดมศึกษา ที่จะเข้าต่อมหาวิทยาลัย ให้มัธยมศึกษาได้แสดงฝีมือเต็มที่ ไม่ต้องกล่าวหาใคร ระดับไหน ต่อไปอีกแล้ว ด้วยเหตุผลนี้ผมจึงขอแปรญัตติตามที่เสนอมา ขอบคุณครับ