กราบเรียนประธานสภาที่เคารพ ดิฉัน นางพัฒนา สังขทรัพย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเลย พรรคภูมิใจไทย กับคณะ ขอเสนอร่างพระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. .... พร้อมด้วยบันทึกหลักการ และเหตุผล และบันทึกวิเคราะห์สรุปสาระสําคัญของร่างพระราชบัญญัติประกอบกันมา เพื่อให้โปรดนําเสนอสภาผู้แทนราษฎรพิจารณา และหากสภาผู้แทนราษฎรลงมติเห็นชอบ แล้วขอให้ได้โปรดเสนอวุฒิสภาต่อไปตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย หลักการ สําหรับที่จะประกอบกับร่างพระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ....

หลักการ ปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยวัฒนธรรมแห่งชาติ และกฎหมาย ว่าด้วยสํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ

เหตุผล โดยที่พระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๔๘๕ และพระราชบัญญัติสํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๒๒ ได้ใช้มาเป็นเวลานาน ทําให้มีบทบัญญัติหลายประการไม่สอดคล้องกับบริบทของ สังคมไทยในปัจจุบันและในยุคโลกาภิวัตน์ โดยสังคมไทยได้รับอารยธรรมของต่างประเทศ เข้ามาอย่างมาก ซึ่งมีผลต่อวัฒนธรรมของชาติไทย สมควรปรับปรุงกฎหมายเพื่อให้ เหมาะสมกับสภาพการณ์เปลี่ยนแปลงของสังคมไทย และเพื่อให้มีการอนุรักษ์และฟื้นฟู จารีตประเพณีภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปะและวัฒนธรรมอันดีของชาติและของท้องถิ่น รวมทั้งการยกย่องเชิดชูเกียรติให้แก่บุคคลที่สมควรเป็นศิลปินแห่งชาติ ผู้ทรงคุณวุฒิ ทางด้านวัฒนธรรมหรือบุคคลที่มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมอันเป็นการรองรับและ สร้ำงขวัญกําลังใจให้ แก่ประชาชนที่มีส่วนร่วมในการสืบสานเรื่องดังกล่าว ได้อย่างเหมาะสม ทั้งนี้ ภายใต้การส่งเสริมและประสานงานของคณะกรรมการ วัฒนธรรมแห่งชาติและหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง เพื่อการดําเนินการให้เป็นรูปธรรม และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น จึงจําเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

บันทึกวิเคราะห์สรุปสาระสําคัญของร่างพระราชบัญญัติวัฒนธรรม แห่งชาติ พ.ศ. ....

๑. สาระสําคัญของร่างพระราชบัญญัติ

๑.๑ ยกเลิกพระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๔๘๕ พระราชบัญญัติวัฒนธรรมแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๖ พระราชบัญญัติ เครื่องแบบกรรมการสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๔๘๖ พระราชบัญญัติ สํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๒๒ และพระราชบัญญัติสํานักงาน คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๕๓๕ (ร่างมาตรา ๓)

๑.๒ กําหนดให้มีคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ประกอบด้วย นายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีซึ่งนายกรัฐมนตรีมอบหมายให้เป็ น ประธานกรรมการ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมเป็นรองประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงที่เกี่ยวข้อง และผู้ทรงคุณวุฒิจํานวนไม่เกินเก้าคนเป็ นกรรมการ ปลัดกระทรวงวัฒนธรรมเป็ นกรรมการและเลขานุการ (ร่างมาตรา ๖) ซึ่งเป็ น คณะกรรมการที่มีบทบาทในระดับชาติที่ต้องรับผิดชอบเกี่ยวกับการดําเนินงานของ วัฒนธรรมทั้งประเทศ ซึ่งอํานาจหน้าที่ที่สําคัญ ได้แก่ การเสนอแนะและให้ความเห็นต่อ คณะรัฐมนตรีในเรื่องที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมของชาติ และการวางแนวทางการประสานงาน นโยบายและแผน เพื่อความร่วมมือและการปฏิบัติงานขององค์กรต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและ เอกชน ในเรื่องที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมของชาติให้คําปรึกษา แนะนํา และประสานงานกับ หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมงานวัฒนธรรมของชาติ ควบคุมและหาวิธีปลูกฝังวัฒนธรรมของชาติในจิตใจของประชาชนเพื่อให้ปฏิบัติตาม กํากับ ติดตาม และประเมินการดําเนินงานด้านวัฒนธรรม กําหนดแผนการเงิน และแผนงบประมาณรายจ่ายประจําปี ของกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรมวิถีชีวิต และภูมิปัญญาเพื่อให้ภารกิจเกี่ยวกับการส่งเสริมและความรับผิดชอบในเรื่ อง วัฒนธรรมของประเทศรวมอยู่ที่คณะกรรมการนี้เพื่อเป็นเอกภาพและมีความสอดคล้อง แก่การปฏิบัติตามภารกิจดังกล่าว (ร่างมาตรา ๑๑)

๑.๓ กําหนดให้มีกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรมวิถีชีวิตและ ภูมิปัญญาในกรมวัฒนธรรมวิถีชีวิตและภูมิปัญญา ซึ่งกองทุนนี้มีทรัพย์สินที่โอนมาจาก กองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรมตามพระราชบัญญัติสํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรม แห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๒๒ ด้วย (ร่างมาตรา ๑๓ และร่างมาตรา ๒๕) มีการบริหารงาน โดยคณะกรรมการกองทุนซึ่งประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ ในด้านการบริหารจัดการการเงินและด้านวัฒนธรรมวิถีชีวิตและภูมิปัญญา ซึ่งคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติเป็นผู้แต่งตั้ง (ร่างมาตรา ๑๕) มีอํานาจหน้าที่ ในการบริหารเงินกองทุนเพื่อการส่งเสริมงานวัฒนธรรมวิถีชีวิตและภูมิปัญญา และพิจารณาอนุมัติโครงการและกิจกรรมที่ส่งเสริมงานวัฒนธรรมวิถีชีวิตและภูมิปัญญา และติดตามการดําเนินงานและประเมินผลโครงการและกิจกรรมที่ได้รับการสนับสนุน เพื่อให้เกิดความคล่องตัวในการส่งเสริมและการดําเนินงานที่สามารถใช้เงินกองทุนนี้ได้ (ร่างมาตรา ๑๗)

๑.๔ กําหนดให้มีการยกย่องเชิดชูเกียรติทางวัฒนธรรม ได้แก่ ศิลปินแห่งชาติ ผู้ทรงคุณวุฒิทางวัฒนธรรม และบุคคลที่มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม (ร่างมาตรา ๒๑) โดยการกําหนดสาขา คุณสมบัติ หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือก รวมทั้ง ประโยชน์ตอบแทนศิลปินแห่งชาติ ให้เป็นไปตามที่กําหนดในกฎกระทรวง เนื่องจาก ศิลปินแห่งชาติถือเป็นบุคคลที่มีผลงานและประสบการณ์ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมาก เกี่ยวกับวัฒนธรรมของชาติ จึงได้กําหนดให้ผลประโยชน์ตอบแทนให้แก่บุคคลดังกล่าว โดยออกเป็ นกฎกระทรวง ซึ่งอาจจะเป็ นเงินหรือสิทธิประโยชน์อื่นที่รัฐจะให้ ความช่วยเหลืออย่างเหมาะสม สําหรับผู้ทรงคุณวุฒิทางวัฒนธรรม และบุคคลที่มีผลงาน ดีเด่นทางวัฒนธรรม ให้เป็ นไปตามที่คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติกําหนด ซึ่งเป็นบุคคลที่ทําคุณประโยชน์แก่วัฒนธรรมของชาติเช่นกัน แต่ยังไม่ถึงเกณฑ์เป็น ศิลปินแห่งชาติ (ร่างมาตรา ๒๒) ทั้งนี้ ได้กําหนดให้บุคคลที่ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติ มีบทบาทช่วยเหลือราชการในการวิจัย พัฒนา ฟื้นฟู อนุรักษ์ ให้การศึกษา ส่งเสริม เผยแพร่งานศิลปะและวัฒนธรรม และให้คําแนะนําและคําปรึกษาทางศิลปะและ วัฒนธรรมแก่กระทรวงวัฒนธรรมด้วย อันจะเป็นการได้รับความรู้ความสามารถและ ประสบการณ์จากบุคคลดังกล่าวมาช่วยเหลืองานวัฒนธรรมตามพระราชบัญญัตินี้ (ร่างมาตรา ๒๓)

๑.๕ กําหนดบทเฉพาะกาลรองรับผู้ซึ่งเป็ นศิลปิ นแห่งชาติ ผู้ทรงคุณวุฒิทางวัฒนธรรม และผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรม อยู่ในวันที่ พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เป็นศิลปินแห่งชาติ ผู้ทรงคุณวุฒิทางวัฒนธรรม และบุคคล ที่มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมตามพระราชบัญญัตินี้ แล้วแต่กรณี เพื่อรับรองให้แก่ บุคคลดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง (ร่างมาตรา ๒๖)

ดิฉันอยากจะขอสนับสนุนร่างมาตรานี้ก็เพราะว่าอย่างจังหวัดของดิฉัน เป็ นจังหวัดที่มีประเพณีศิลปวัฒนธรรมที่ดีแล้วก็มีชื่อเสียงมาตลอด อย่างเช่น งานผีตาโขน งานผีขนนํ้าบ้านนาซ่าว อําเภอเชียงคาน ซึ่งหลายท่านก็คงจะยังไม่ทราบ แล้วก็ยังจะมีงานแห่ต้นดอกไม้ของอําเภอท่าลี่ บ้านแสงภา ก็อยากจะขอเชิญชวนนะคะ ว่าถ้ากฎหมายนี้ผ่านไปได้ ก็จะเป็ นประโยชน์กับภูมิปัญญาท้องถิ่นโดยแท้จริง เพราะว่าสิ่งเหล่านี้จะถูกกลืนไปหมดแล้วนะคะ ดิฉันเพิ่งไปปลุกขึ้นมาใหม่แล้วก็ได้ผล มาขั้นหนึ่งแล้ว ก็อยากจะขอฝากรัฐมนตรีด้วยว่าขอให้ช่วยสนับสนุนตรงนี้ต่อด้วยนะคะ ขอบคุณมากค่ะ