สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๗ · ๒๕ มีนาคม ๒๕๕๓

ผุสดี ตามไท หารือเรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการนิติบัญญัติ และเรียกร้องการปรับปรุงแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้การตรวจสอบการบริหารราชการแผ่นดินเป็นไปได้อย่างเต็มที่

นางผุสดี ตามไท แบบสัดส่วน

ขอบพระคุณค่ะท่านประธาน กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน ผุสดี ตามไท สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน พรรคประชาธิปัตย์ ก่อนอื่นต้องขอขอบคุณที่ท่านกรรมาธิการวิสามัญได้ไปดําเนินการ ในเรื่องนี้ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่สําคัญที่สุดในกระบวนการพัฒนาประชาธิปไตยของสังคมไทย ตั้งแต่ปี ๒๕๔๐ ซึ่งจริง ๆ ประชาชนก็ดีใจเป็นอันมากที่ได้มีส่วนร่วม ดิฉันบังเอิญได้ไป มีส่วนร่วมอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่แล้วก็มีประชาชนสนใจเป็นอันมาก จากวันนั้นมาจนกระทั่ง ถึงปี ๒๕๕๐ ก็ได้มีการปรับแก้รัฐธรรมนูญ ซึ่งดิฉันเห็นว่าในหลายที่ไม่ได้มีการพูดถึง ดิฉันเข้าใจว่าท่านกําลังศึกษาในเรื่องปัญหาของการใช้รัฐธรรมนูญ อย่างหนึ่งที่มี การเปลี่ยนแปลงก็คือเรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างมากและโดยเฉพาะอย่างยิ่ง รัฐธรรมนูญฉบับปี ๒๕๕๐ นี้ได้ระบุชัดเจนถึงเรื่องการเปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมของประชาชน ที่เป็นทั้งหญิงและชาย ไม่ว่าจะเป็นมาตรา ๘๗ ซึ่งในเรื่อกระบวนการ แนวนโยบายก็ดี เรื่องของอะไรต่าง ๆ ก็ดี กฎหมายก็ดี ให้คํานึงถึงการมีส่วนร่วม สัดส่วนของทั้งหญิง และชาย แม้แต่เรื่องของการเลือกตั้งก็ยังบอกให้พรรคการเมืองได้คํานึงถึงโอกาสและ ความเท่าเทียมทางเพศด้วย และรวมไปถึงการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาก็เช่นเดียวกัน ซึ่งดิฉันถือว่าตรงนี้เป็นความก้าวหน้าอย่างใหญ่หลวง ปัญหาที่พบของการใช้มาตราตรงนี้ ในรัฐธรรมนูญก็คือว่าไม่ได้มีการใช้อย่างจริง ๆ จัง ๆ ยกตัวอย่าง เช่น ในการสรรหา สมาชิกวุฒิสภาซึ่งตรงนี้จะง่ายกว่าการเลือกตั้งเยอะมาก มีสุภาพสตรีที่มีคุณสมบัติ เพียบพร้อมแล้วก็สมัครเข้ามาเป็นจํานวนไม่น้อย แต่เลือกสรรหาเข้าไปได้เพียงนิดเดียว ๑๐ กว่าเปอร์เซ็นต์เท่านั้นเอง ตรงนี้ถามว่าสอดคล้องกับสาระที่ปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญ หรือไม่ ไม่เลย แล้วถามว่าปัญหาของการใช้รัฐธรรมนูญตรงนี้จะทําอย่างไรเมื่อมี สารบัญญัติที่บัญญัติไว้ชัดเจนแต่ไม่ได้มีการปฏิบัติตามจะทําอย่างไร ในประเด็นถัดมา ท่านประธานคะ ที่ดิฉันเป็นห่วงและจริง ๆ แล้วเมื่อเวลาที่พูดคุยกันกับพี่น้องประชาชน ตอนร่างรัฐธรรมนูญทั้ง ๒ ฉบับนี้ การที่ระบุไว้ในเรื่องของการตรวจสอบการบริหาร ราชการแผ่นดิน ซึ่งปี ๒๕๔๐ รัฐธรรมนูญฉบับนั้นกว่าจะให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้สามารถเข้าชื่อเสนอญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรี ก็ต้องใช้เสียงถึง ๒ ใน ๕ ท่านประธานคะ นั่นคือต้นเหตุอย่างใหญ่หลวงของปัญหาที่เรา กําลังเผชิญอยู่ทุกวันนี้ เราบอกตลอดเวลาว่ากลไกของรัฐสภานั้นจะต้องทํางานได้อย่างเต็มที่ การตั้งกระทู้ถาม การเสนอญัตติก็เป็นไปได้ตามปกติอยู่แล้ว และซึ่งรัฐบาลโดยท่านนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีก็ต้องมาตอบกระทู้ถามหรือว่า ตอบญัตติทั้งหลายทั้งปวงที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้เสนอขึ้นไป แต่เรื่องใหญ่ที่สุด ยิ่งไปกว่านั้นก็คือเรื่องของการเสนอญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจ นายกรัฐมนตรี เมื่อต้องใช้จํานวนถึง ๒ ใน ๕ ของรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. ๒๕๔๐ ถึงได้เป็นไปไม่ได้เลย ในการตรวจสอบการใช้อํานาจของนายกรัฐมนตรีในช่วงเวลาตั้งแต่ ๒๕๔๔ เป็นต้นมา ไม่ได้เลย ทําไม่ได้ อย่างนี้เป็นการตัดอํานาจของทางนิติบัญญัติที่จะให้ มีการตรวจสอบการบริหารราชการแผ่นดินอย่างแท้ ๆ เลย เมื่อมาถึงรัฐธรรมนูญฉบับปี ๒๕๕๐ เอาละ มีการลดลงให้เหลือเพียงไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๕ วันนี้เต็มที่เลยคือ ๔๘๐ คน ๑ ใน ๕ ก็เพียง ๙๖ ถามว่ามากไหม มากอยู่นะคะ เป็นไปได้ไหมที่ฝ่ายค้านจะมีจํานวน ส.ส. น้อยกว่านี้ เป็นไปได้ค่ะ ถ้าเช่นนั้นหากเราประสงค์จะให้ประชาธิปไตยมันเป็นเรื่องเป็นราว จริง ๆ และสามารถทําให้สายนิติบัญญัตินั้นคานอํานาจด้วยการตรวจสอบการใช้อํานาจ ของนายกรัฐมนตรีได้ แม้เพียงฝ่ายค้านจะมีคนเดียวรัฐธรรมนูญก็ควรจะต้องเปิดโอกาส ให้เขาได้ทําหน้าที่อย่างเต็มที่ แม้มีเพียงคนเดียวซึ่งนี่ถือว่าเป็นเรื่องที่เลวร้ายที่สุดแล้ว ในระบอบประชาธิปไตย แต่โดยหลักการดิฉันคิดว่าท่านต้องคิดถึงเรื่องนี้เป็นหลัก ปัญหา การบังคับใช้ก็อยู่ตรงนี้แหละค่ะ เราอาจจะคิดว่า โอ๊ย เป็นไปไม่ได้ แต่จริง ๆ แล้ว มันเป็นไปได้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอะไรก็ตามถ้าเราคิดว่านิติบัญญัติจะต้องมาทําหน้าที่ ตรวจสอบการบริหารราชการแผ่นดิน ซึ่งก็เป็ นเรื่องหลักการใหญ่หลักการหนึ่ง ในระบอบประชาธิปไตย นั่นก็คือการคานอํานาจ ดิฉันคิดว่าตัวตรงนี้จะเป็นปัญหา อย่างใหญ่หลวงทั้งในบัดนี้และในอนาคต เพราะฉะนั้นถ้าหากว่าอย่างไรเสียดิฉันก็คิดว่า ถ้ามีกรรมาธิการวิสามัญซึ่งอาจจะต้องไปดําเนินการต่อว่าจะคิดทําอย่างไร เหมือนที่ท่าน ได้เสนอเมื่อกี้ว่าอาจจะมีคณะอีกคณะหนึ่งเพื่อที่จะไปคิดดูว่าจะปรับปรุงเปลี่ยนแปลง อย่างไร ก็ฝากข้อพิจารณาตรงนี้ไว้ด้วย ขอบพระคุณค่ะ