นายธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่าน กระผม นายธีระ วงศ์สมุทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้รับมอบหมายจากท่านนายกรัฐมนตรี ให้เปึนผู้มาชี้แจงตอบกระทู้ถามในเรื่องความคืบหน้าการก่อสร้างฝายกั้นน้ําแม่ทา จังหวัดลําพูน ของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติจากจังหวัดลําพูน ขออนุญาตเอ่ยนามท่าน ท่านสถาพร มณีรัตน์ ก่อนอื่นผมต้องขอขอบพระคุณท่านสถาพร มณีรัตน์ เปึนอย่างสูงที่ท่านมีความห่วงใย ต่อพี่น้องประชาชนและต่อเกษตรกร โดยเฉพาะพี่น้องชาวจังหวัดลําพูน จะเห็นว่าที่ผ่านมา ถึงแม้ว่าท่านไม่ได้ตั้งกระทู้ถาม เมื่อมีการอภิปรายเกี่ยวกับพืชผลการเกษตร ท่านสถาพร จะเปึนผู้อภิปรายด้วยความห่วงใย และให้ข้อเสนอแนะที่ดีมาตลอดเวลา นอกจากนั้นแล้วเมื่อพบกันท่านกรุณาได้สอบถาม ในเรื่องต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องแหล่งน้ํา เรื่องปัญหาของพี่น้องเกษตรกรมาโดยตลอดนะครับ ก็ขอขอบคุณท่านมา ณ โอกาสนี้ด้วยที่ท่านห่วงใยพี่น้องเกษตรกรของผม ต้องขออนุญาต กราบเรียนให้เห็นภาพสักนิดหนึ่ง ผมคิดว่าในพื้นที่ท่านก็ชํานาญอยู่แล้ว แต่อย่างไรก็ตาม ผมขอเรียนภาพให้เห็นสักนิดว่าในจังหวัดลําพูนเองซึ่งเรามีพื้นที่ของจังหวัดลําพูน ประมาณ ๒.๘ ล้านไร่ เปึนพื้นที่การเกษตรอยู่ที่ประมาณ ๖๒๖,๐๐๐ ไร่เศษ เราได้มี การพัฒนาเปึนระบบชลประทานแล้ว ก็มีเพียงประมาณ ๑๕๐,๐๐๐ ไร่ หรือคิดเปึนสัดส่วน ต่อพื้นที่การเกษตรแล้วก็ประมาณ ๒๒ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นเอง ในจังหวัดลําพูนมีลุ่มน้ํา ที่สําคัญลุ่มน้ําหลักไหลผ่าน ๔ สาย คือตั้งแต่แม่น้ําป่ง แม่น้ําแม่กวง แม่น้ําลี้ แล้วก็แม่น้ําแม่ทา ซึ่งก็เปึนลําน้ําหนึ่งที่ท่านสมาชิกได้เอ่ยถึงเมื่อสักครู่นี้ ผมอยากเรียนว่าในลุ่มน้ําแม่ทานั้น ซึ่งเรามีพื้นที่การเกษตรอยู่ และมีพื้นที่ชลประทานเพียงน้อยนิดถ้าเทียบสัดส่วนแล้ว ก็ประมาณสัก ๑๐-๑๕ เปอร์เซ็นต์เอง ก็คือพื้นที่ที่ได้รับประโยชน์จากโครงการขนาดกลาง คือแม่เมย ซึ่งมีพื้นที่อยู่ที่ประมาณ ๓,๗๐๐ ไร่เท่านั้นเอง จะเห็นว่าในลุ่มน้ําแม่ทานั้น ตามที่ท่านได้กล่าวเมื่อสักครู่ ก็เปึนต้นน้ําอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่ แต่สภาพของท้องน้ํา ค่อนข้างที่จะลาดชัน ถ้าท้องน้ําก็ประมาณ ๑ : ๖๐๐ ลาดชัน ซึ่งจะเห็นว่าในอดีตที่ผ่านมา ในลุ่มน้ําแม่ทาเองนั้นได้มีฝายต่าง ๆ อยู่มากมาย ซึ่งก่อสร้างโดยกรมชลประทานบ้าง ก่อสร้างด้วยราษฎรเองบ้าง หรือก่อสร้างโดยหน่วยราชการอื่นที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเท่าที่รวบรวม ข้อมูลก็มีถึงอยู่ประมาณ ๓๕ ฝาย แต่บางฝายก็ยังไม่มีพื้นที่ได้รับประโยชน์หรือทําระบบ กระจายน้ําให้กับพี่น้องเกษตรกร ทีนี้ในลุ่มน้ําแม่ทานั้นเรามองว่าการจะแก้ไขปัญหาตรงนี้ มันน่าจะมีอ่างเก็บน้ําขนาดกลางอีก ๑ แห่งที่คิดว่าควรจะดําเนินการ ก็คืออ่างเก็บน้ํา แม่สะป็วดที่ตําบลทาสบเส้า อําเภอแม่ทา จังหวัดลําพูน ซึ่งโครงการนี้กรมชลประทาน ได้ศึกษาออกแบบเสร็จเรียบร้อยแล้ว แล้วก็อยู่ในขั้นตอน เนื่องจากว่าพื้นที่ของอ่างเก็บน้ํานี้ อยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ําชั้น ๑ เอ (1A) ซึ่งจําเปึนจะต้องศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม เมื่อศึกษา ผลกระทบสิ่งแวดล้อมก็ได้ไปดําเนินการตามขั้นตอนของกฎหมาย คือต้องให้คณะกรรมการ สิ่งแวดล้อมแห่งชาติได้เห็นชอบ ซึ่งเรื่องนี้ก็ยังไม่ได้ผ่านคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ อยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการผู้ชํานาญการคณะกรรมการสิ่งแวดล้อม จึงทําให้ไม่สามารถที่จะดําเนินการได้ ถ้าได้รับอนุมัติตรงนี้ผมเชื่อว่าอ่างเก็บน้ําแห่งนี้ ซึ่งมีความจุประมาณ ๘,๐๐๐,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตรก็คงจะเปึนแหล่งต้นน้ํา อ่างเก็บน้ํา แม่สะป็วด ก็เปึนสาขาหนึ่งของลุ่มน้ําแม่ทา คงจะเปึนแหล่งต้นน้ําให้กับลุ่มน้ําแม่ทาอีกด้วย ทีนี้ถ้าเราจะมองว่าแล้วที่กรมชลประทานจะดําเนินการในเรื่องเหล่านี้อย่างไรต่อไป

สําหรับประเด็นที่ว่าเรามีแผนที่จะดําเนินการเหล่านี้หรือไม่ ผมอยากกราบเรียนว่า ในลุ่มน้ําแม่ทาในป้ ๒๕๕๓ นั้น ซึ่งเราได้มีการดําเนินการก่อสร้างในลุ่มน้ําแม่ทา ตามงบประมาณที่ได้รับอยู่ ๖ แห่งด้วยกัน แต่ก็เปึนเรื่องของการทําระบบส่งน้ําเพิ่มเติม เช่น ผมยกตัวอย่างว่าทําระบบส่งน้ําจากฝายดอยครั่ง ระบบส่งน้ําของห้วยแม่ป์าคา มีฝายอยู่ที่เดียวเองครับที่ทําในป้ ๒๕๕๓ คือฝายผาเวียงพร้อมระบบส่งน้ําที่ ตําบลทาขุมเงิน อําเภอแม่ทา นอกจากนั้นในเรื่องของการปัองกันและบรรเทาภัย มีการสร้างประตูระบายน้ํากิ่วมื่น ที่บ้านกิ่วมื่น ตําบลมะกอก อันนี้อยู่ในอําเภอป์าซาง ซึ่งก็ดําเนินการอยู่นะครับ ทั้งหมดที่ทําในป้ ๒๕๕๓ นั้นโดยสรุปว่าก็คงมีฝายอยู่ตัวเดียว นอกนั้นคือเปึนการดูแลในเรื่องระบบที่มีฝายเดิมอยู่แล้ว ซึ่งจะมีพื้นที่ได้รับประโยชน์เพิ่มขึ้น ตรงนี้อีกประมาณ ๑๑,๐๐๐ ไร่ โดยประมาณนะครับ และถามว่าเรามีแผนที่จะทําตามที่ท่าน ได้เรียนเมื่อสักครู่มากน้อยแค่ไหนอย่างไร ขออนุญาตกราบเรียนว่าโดยแผนที่ทาง กรมชลประทานได้วางแผนไว้ ซึ่งเราเห็นความจําเปึนตรงกับท่าน ตรงกับความต้องการ ของพี่น้องประชาชนในพื้นที่ว่าในลุ่มน้ําแม่ทานี้เนื่องจากสภาพอันลาดชัน และจําเปึน จะต้องทําฝายเปึนขั้นบันไดตามความต้องการของพี่น้องประชาชนก็ได้วางแผนเอาไว้ ชัดเจนว่าในระหว่างป้ ๒๕๕๔ ที่จะมาถึงนี้ ที่จริงเราวางแผนระยะยาว ป้ ๒๕๕๔ ถึงป้ ๒๕๖๐ เพราะว่าในป้ ๒๕๕๔ นี้ได้รับการจัดสรรมาก่อสร้างฝายเพียง ๑ แห่ง เท่านั้นเอง คือฝายบ้านสถานีพร้อมระบบส่งน้ํานะครับ อยู่ที่ตําบลทาปลาดุก อําเภอแม่ทา อันนี้ได้รับงบประมาณเสร็จเรียบร้อย ก็ยืนยันกับท่านเลยว่าฝายแห่งนี้เกิดขึ้นแน่นอน ในป้ ๒๕๕๔ ซึ่งอยู่ในพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเรียบร้อยแล้ว ในระยะต่อไป ในป้ ๒๕๕๕ ถึงป้ ๒๕๖๐ นั้นก็ยังได้วางแผนในเรื่องของการก่อสร้างแหล่งน้ํา แล้วก็ ระบบส่งน้ํา และเรื่องของสถานีสูบน้ําต่าง ๆ ไว้อีกจํานวน ๑๓ แห่ง ซึ่งสําหรับฝายนั้น ก็จะมีอยู่อีก ๑๑ แห่งที่วางแผนที่จะดําเนินการไว้นะครับ ผมยกตัวอย่างเช่น ฝายบ้านนาม่วง ที่ตําบลทาสบเส้า ฝายที่บ้านสบเมย ตําบลทาขุนเงิน อีกหลายฝายครับ ๑๑ ฝายตรงนี้ มีอยู่ในแผนเรียบร้อยแล้วจะจัดสรร ไปสํารวจออกแบบเร่งรัดดําเนินการ ตรงกันครับ แต่ด้วยข้อจํากัดที่ผมกราบเรียนว่าเราก็พยายามทํา แต่ในเรื่องงบประมาณมันจํากัดก็ได้ คงไม่รวดเร็วตามที่เราต้องการ แต่อย่างไรก็ตามเรื่องนี้ไม่ได้ปล่อยปละละเลยนะครับ มีความเห็นตรงกันว่าในลุ่มน้ําแม่ทานี้มีความจําเปึนที่จะต้องสร้างฝายเปึนขั้นบันไดครับ ท่านประธานครับในเบื้องต้นผมขออนุญาตกราบเรียนท่านสมาชิกผ่านท่านประธานไว้ เพียงเบื้องต้นเท่านี้ก่อนครับ ขอบพระคุณครับ